پسربچه کارتونی فلسطینی وارد نبردهای سایبری شده است

گروه آنلاین روزنامه «دنیای اقتصاد»- نسیم بنایی: یکی از واژه‌هایی که این روزها زیاد در خبرها دیده و شنیده می‌شود نام گروهی است به اسم «حنظله». از این گروه و تاریخچه آن چه می‌دانیم؟

حنظله در واقع نام یک شخصیت کارتونی (کاریکاتوری) فلسطینی است و هیچ‌وقت به یک گروه نظامی تعلق نداشته. یک کارتونیست (کاریکاتوریست) سیاسی فلسطینی به اسم ناجی العلی در سال ۱۹۶۹ برای نخستین بار این شخصیت را خلق کرد.

شخصیت حنظله در واقع نماینده مردم فلسطین، به‌ویژه پناهندگان و اعضای گروه مقاومت است.

ظاهر حنظله شبیه به یک پسربچه ۱۰ ساله است با پاهای برهنه، لباس‌های پاره و موهای ژولیده که اکثر اوقات رویش به مخاطب نیست و دستانش را از پشت سر گره کرده است.

نمادهای بسیاری در سن و سال، رفتار و ظاهر حنظله وجود دارد. برای مثال این پسربچه همیشه ۱۰ ساله می‌ماند، به این دلیل که ناجی العلی زمانی که در سال ۱۹۴۸، پناهنده شد، ۱۰ ساله بود.

حنظله همیشه پشت به مخاطب ایستاده، به این معنا که قصد پذیرس نابرابری و رفتار ناعادلانه را ندارد مگر زمانی‌که فلسطین آزاد شود.

پاهای برهنه و لباس مندرس او هم نماد فقری است که پناهندگان و آوارگان فلسطینی از آن رنج می‌برند.

ناجی العلی زمانی‌که در یک روزنامه عرب‌زبان متعلق به کویت و لبنان مشغول به کار شد، این شخصیت کارتونی را خلق کرد.

شخصیت حنظله به این دلیل در جهان عرب محبوبیت بالایی پیدا کرد که همیشه منتقد اسرائیل، دولت‌های عربی و فساد و فشارهای سیاسی بوده است.

در سال ۱۹۸۷، ناجی العلی را در لندن ترور کردند. قاتل او هیچ‌وقت مشخص نشد. پس از مرگ او، حنظله به نماد قدرتمندتر از مقاومت و هویت فلسطینی تبدیل شد.

این روزها، حنظله به یک نماد سیاسی در خاورمیانه تبدیل شده و از گرافیتی‌های روی دیوارها گرفته تا شبکه‌های اجتماعی، دیده می‌شود.

برخی از فعالان و گروه‌های نظامی هم از نام این شخصیت نمادین بهره گرفته‌اند.

از گروه هکری حنظله چه می‌دانیم؟

نام حنظله که این روزها زیاد به گوش می‌رسد مربوط به یک گروه هکری است که خودش را با عنوان «هکتیویست» یا گروه هکری با انگیزه‌های سیاسی معرفی کرده است. در واقع این گروه، نام و نماد حنظله را وام گرفته و اکنون به‌عنوان یک گروه هکری بزرگ و مطرح در خاورمیانه شناخته می‌شود.

زبان این گروه هکری «عربی» است و انگیزه‌های سیاسی را دنبال می‌کند. آن‌ها معمولا در حمایت از منافع سیاسی فلسطینی‌ها اقدام کرده‌اند.

گروه حنظله هیچ ارتباط رسمی با دولت‌ها ندارد و عمدتا در تنش‌های خاورمیانه، کشمکش‌های سایبری را ایجاد می‌کند.

از تغییر ظاهر وبسایت‌ها گرفته تا نشت داده و ارسال پیام‌های سیاسی هک‌شده در شبکه‌های اجتماعی جزو فعالیت‌های این گروه است. فعالیت آن‌ها در فاصله سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰ آغاز شد و از سال ۲۰۲۱ به مرور با تشدید تنش‌ها در غزه، این گروه هم فعالیت‌های پررنگ‌تری داشت.

یکی از نکات مهم درباره حنظله این است که فعالیت‌هایش در سطح متوسط بوده و تخریب‌گری گروه‌های هکری بزرگ را نداشته است. نام این گروه و برند آن می‌تواند به‌سادگی در فضای مجازی مورد استفاده قرار بگیرد. در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران هم نام این گروه مطرح شده اما در واقع می‌تواند صرفا گروهی مدافع ایران باشد که از این نام استفاده می‌کند. در واقع نام حنظله به‌عنوان یک برند «مقاومت سایبری» به کار می‌رود.

از یک کاراکتر ساده در یک کارتون سیاسی تا نامی که امروز در جنگ‌های سایبری شنیده می‌شود؛ حنظله نمونه‌ای از این است که چگونه یک نماد فرهنگی می‌تواند در طول دهه‌ها به بخشی از روایت‌های سیاسی و حتی دیجیتال خاورمیانه تبدیل شود.