انرژی زمین‌گرمایی؛ ظرفیت جدید تامین برق اروپا

بر اساس گزارش اندیشکده انرژی امبر، ظرفیت بالقوه ۴۳ گیگاواتی سیستم‌های زمین‌گرمایی پیشرفته(EGS) در اروپا می‌تواند با هزینه کمتر از ۱۰۰‌یورو به ازای هر‌مگاوات ساعت توسعه یابد، رقمی که با هزینه تولید برق از زغال‌سنگ و گاز قابل‌مقایسه است، اگرچه این رقم تنها بخش کوچکی از پتانسیل کل زمین‌گرمایی اروپا را نشان می‌دهد، اما می‌تواند سالانه حدود ۳۰۱ تراوات‌ساعت برق تولید کند؛ که معادل تقریبا ۴۲‌درصد برق تولیدی از سوخت‌های فسیلی در سال‌۲۰۲۵ است.

برخلاف نیروگاه‌های زمین‌گرمایی سنتی که محدود به مناطق آتش‌فشانی و مرزهای صفحه‌های تکتونیکی مانند ایسلند هستند، سیستم‌های EGS شامل حفر چاه تا عمق ۸‌کیلومتر در سنگ‌های داغ و تزریق سیال به درزها برای استخراج گرما است. این فناوری امکان تولید برق زمین‌گرمایی با هزینه رقابتی حتی در مناطقی که دمای سطحی پایین‌تری دارند را فراهم‌می‌کند.

کدام کشورها بیشترین ظرفیت را دارند؟

طبق این گزارش، مجارستان با حدود ۲۸ گیگاوات انرژی زمین‌گرمایی بلااستفاده، بیشترین پتانسیل را در قاره اروپا دارد، پس از آن ترکیه با ۶ گیگاوات و لهستان، آلمان و فرانسه هرکدام با حدود ۴ گیگاوات در رتبه‌های بعدی قرار دارند. مجموع ظرفیت بالقوه قاره اروپا می‌تواند به حدود ۵۰ گیگاوات برسد که برای تامین برق حدود ۳۰‌میلیون خانه کافی است.

مزیت دیگر این فناوری، نبود هزینه سوخت است که برق تولیدی را در‌برابر نوسانات قیمت سوخت و افزایش هزینه‌های کربن مصون می‌کند و آن را به یک منبع پایدار و کم‌کربن برای بلندمدت تبدیل می‌کند. با وجود آغاز پروژه‌های EGS در فرانسه، آلمان و سوئیس از دهه‌۲۰۰۰، کارشناسان هشدار می‌دهند که طولانی‌بودن فرآیندهای صدور مجوز و حمایت‌های ملی نامنظم، سرعت تجاری‌سازی را کاهش داده‌است. در مقابل، ایالات‌متحده و کانادا بسیاری از روش‌های آزمایش‌شده در اروپا را گسترش داده و مسیر توسعه سریع‌تر شده‌است.

امبر تاکید می‌کند؛ تاخیر در توسعه، می‌تواند اثرات یادگیری، توسعه زنجیره تامین و کاهش هزینه‌ها را به سایر مناطق منتقل کند و در آینده، پروژه‌های اروپایی حتی در صورت وجود منابع، پرهزینه‌تر شوند. تاتیانا میندکوا، مشاور سیاستی امبر، می‌گوید: «فناوری زمین‌گرمایی، انتقال انرژی اروپا را به عمق جدیدی می‌برد و منابعی را فعال می‌کند که قبلا غیرقابل‌دسترس و گران محسوب می‌شدند، اما چالش اصلی اروپا، فراتر از وجود منابع، ایجاد سیاست‌هایی است که توسعه مقیاس‌پذیر و کاهش ریسک مراحل اولیه را ممکن کند.»