چرا قیمت کتاب از پشت جلد حذف شده است؟
دنیای اقتصاد: رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران در یک نشست خبری از اوضاع بازار نشر و مشکلات اقتصادی ناشران، قاچاق کتاب و دلیل حذف قیمت کتاب از پشت جلد حرف زد. ابراهیم کریمی زنجانی همزمان با آغاز هفته کتاب با اشاره به اقدامات انجامشده برای تامین کاغذ مورد نیاز ناشران گفت: معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پس از پیگیریهای طولانی موفق به تامین مقداری کاغذ با ارز مبادلهای شده است که قرار است در اختیار ناشران قرار گیرد. امیدواریم این اقدام به کاهش قیمت کاغذ منجر شود؛ چراکه افزایش سرسامآور قیمت کاغذ، فشار زیادی بر فعالان حوزه نشر وارد کرده است. کاهش قیمت کاغذ میتواند زمینه تولید و انتشار کتابهای بیشتر را برای ناشران فراهم کند.
کریمی افزود: امیدواریم این روند استمرار داشته باشد تا ناشران بتوانند با دشواری کمتری به تولید کتاب بپردازند؛ چراکه افزایش قیمت کاغذ در ماههای اخیر مشکلات زیادی برای فعالان حوزه نشر ایجاد کرده است. انتظار میرود قیمت کاغذی که در این طرح در اختیار ناشران قرار میگیرد، حدود ۳۰ تا ۴۰درصد پایینتر از قیمت آن در بازار آزاد باشد.
او در بخشی از این نشست به موضوع قاچاق کتاب اشاره کرد و درباره مقابله با عرضه کتاب با تخفیفهای غیرمتعارف ۵۰ تا ۶۰ درصدی، گفت: متاسفانه در این نوع تخفیفها نوعی فریب مخاطب نهفته است؛ چراکه عرضه یک کالای باکیفیت با تخفیفهای بسیار بالا، منطقی به نظر نمیرسد.
او افزود: تعاملاتی را با برخی پلتفرمهای فروش کتاب آغاز کردیم و به توافقهایی نیز رسیدهایم تا با همکاری یکدیگر از عرضه کتابهای غیر مجاز، سرقتی و قاچاق در این بسترها جلوگیری کنیم.
کریمی با تاکید بر اینکه مقابله با عرضه کتابهای سرقتی و غیرمجاز در اولویت اقدامات اتحادیه قرار دارد، افزود: پس از پیگیری این موضوع در گام بعدی بهطور جدیتر به مساله تخفیفهای غیر متعارف در بازار کتاب خواهیم پرداخت تا کتابها با قیمتگذاری صحیح و متناسب با ارزش واقعی خود به دست مخاطبان برسند.
او افزود: اتحادیه برای مقابله با تخفیفهای غیرمتعارف نیز برنامههایی دارد و با همکاری فعالان این حوزه، تلاش خواهد کرد تا ضمن ساماندهی بازار، از حقوق ناشران و کتابفروشان حمایت کند.
ابراهیم کریمی درباره حذف قیمت پشت جلد برخی کتابها و تاثیر این روند بر اعتماد مخاطبان، توضیح داد: درجنشدن قیمت پشت جلد کتاب از سوی برخی ناشران، در شرایط فعلی و با هدف مقابله با تورم فزاینده صورت میگیرد؛ چراکه هزینههای تولید کتاب بهشدت تحتتاثیر نوسانات نرخ ارز قرار دارد و این تصمیم در واقع واکنشی به شرایط تورمی موجود است.
او با اشاره به وابستگی هزینههای تولید کتاب به نرخ ارز گفت: بخش قابلتوجهی از هزینه تولید کتاب، از جمله زینک، چاپ و حتی صحافی، بهطور مستقیم یا غیرمستقیم از نرخ ارز تاثیر میپذیرد. بنابراین کتاب نیز مانند بسیاری از کالاهای دیگر از شرایط اقتصادی و نوسانات ارزی تاثیر میگیرد.
کریمی با تشریح مشکلات ناشران و کتابفروشان در شرایط تورمی افزود: ناشران در گذشته نیز امکان تغییر قیمت کتاب یا درج برچسب قیمت جدید را داشتند، اما این مساله برای کتابفروشان مشکلاتی ایجاد میکرد. به این ترتیب که کتابفروش، کتاب را با قیمت قبلی از ناشر خریداری کرده بود و ناچار بود آن را با همان قیمت بفروشد؛ درحالیکه برای تامین مجدد همان کتاب باید هزینه بیشتری پرداخت میکرد در نتیجه، کتابفروش همواره از تورم عقب میماند.
کریمی با بیان اینکه کتابفروشان به خاطر بوروکراسی مالی از سازمان بازار کتاب چندان استقبال نمیکنند، گفت: پیشنهاد اتحادیه این است که طرحهای فصلی خرید کتاب بار دیگر اجرا شود تا کتابفروشان بتوانند با سهولت بیشتری در این طرحها مشارکت کنند و از یارانهای که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای خریداران کتاب در نظر میگیرد،
بهرهمند شوند.کریمی درباره سوءاستفاده برخی ناشران از مجوزهای قانونی برای انتشار نسخههای رونویسیشده از آثار دیگران و احتمال استفاده از کاغذهای دولتی در این فرایند، گفت: به اعتقاد من بهتر است در این زمینه بهجای واژه قاچاق، از تعبیر سرقت کتاب استفاده کنیم؛ زیرا در بسیاری از این موارد، حقوق عوامل تولید کتاب از جمله مؤلف، مترجم، ویراستار، طراح جلد و سایر دستاندرکاران پرداخت نمیشود. در واقع این افراد بخش مهمی از هزینههای تولید کتاب، از جمله حقالزحمه مؤلف و مترجم، ویراستاری، طراحی جلد و حروفچینی را پرداخت نمیکنند و در واقع حقوق دیگران را نادیده میگیرند. از این منظر، آنچه اتفاق میافتد نوعی سرقت حقوق مادی و معنوی فعالان صنعت نشر است.
او تاکید کرد: اگرچه ایران عضو کنوانسیونهای بینالمللی کپیرایت نیست، اما معتقدیم در داخل کشور باید تا حد امکان از حقوق پدیدآورندگان آثار حمایت و با این نوع تخلفات برخورد شود. اتحادیه نیز این موضوع را با جدیت از طریق تعامل با معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پیگیری خواهد کرد.