اجرای زنده گران شده است؟
جدال قیمت گذاری کنسرتها
وزارت ارشاد از تهیه کنندهها خواسته بود حاشیه سود خود را پایین بیاورند تا قیمت بلیتها افزایش زیادی پیدا نکند اما تهیه کنندهها گفتند دل و خرجها نمیخواند و راهی غیر از افزایش قیمت ندارند. در روزهای اخیر فروش بلیتهای سهمیلیون تومانی یک فیلم کنسرت در تهران واکنشهایی را درباره افزایش قیمت بلیتها به وجود آورد و به نظر میرسد اوضاع به سود تهیه کنندهها تغییر کرده است؛ هرچند مدیرکل دفتر موسیقی این موضوع را در ظاهر رد کرده است. بابک رضایی مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفتوگو با ایسنا درباره افزایش نرخ بلیت کنسرت گفت: هزینه بلیت کنسرت «گیم آو ترونز» (بازی تاج و تخت) را اخیرا در سایت بلیتفروشی دیدم و به همکارانم تذکر دادم که موضوع را به برگزارکنندگان منتقل کنند. این اتفاق بدون هماهنگی ما بوده است و حتما پیگیری خواهیم کرد که اصلاح شود. همچنین از برگزارکنندگان توضیح خواهیم خواست که این اتفاق بر چه اساس و مبنایی چنین اتفاقی رخ داده است.
رضایی افزود: البته افزایش نرخ بلیت تا سقف سهمیلیون تومان نسبت به نرخ تورم، هزینه چندانی نیست چه بسا که این اتفاق در شرایطی رخ داده که سال گذشته، با وجود اینکه تهیهکنندگان موسیقی معتقد بودند با توجه به نرخ تورم، نیاز به افزایش قابلتوجه قیمت بلیتها وجود دارد، اما با همکاری آنها تلاش شد که قیمتها افزایش پیدا نکند. در نتیجه، در ابتدای سال تنها یک تغییر جزئی قیمت نسبت به سال ۱۴۰۳ به وجود آمد و حفظ شد.
مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: اکنون فاصله میان هزینهها و درآمدها، قابلتوجه شده است. به همین دلیل گمان نمیکنم بتوانیم کاملا مانع افزایش قیمت بلیتها کنسرت شویم. حداقل کاری که از ما برمیآید این است که مانع افزایشهای چند دهدرصدی و غیرمتعارف هزینه بلیت شویم تا اگر قرار است افزایشی صورت بگیرد، منطقی باشد. رضایی با توضیح یک خواسته از تهیهکنندگان گفت: از تهیهکنندگان موسیقی تقاضا دارم که حداقل تا پایان شهریورماه تلاش کنند قیمت بلیتها در یک سطح مشخص و با فاصلهای منطقی حفظ شود و اگر هم قرار است افزایشی صورت بگیرد، این افزایش تا سال آینده به تعویق بیفتد. او همچنین درباره علت مشخص نبودن نرخ افزایش قیمت بلیتها توضیح داد: بزرگترین مشکل ما در این زمینه که باعث شده است از سال گذشته تاکنون بارها درباره قیمت بلیتها صحبت کنیم اما هنوز به یک نتیجه شفاف نرسیم، این است که صنف تهیهکنندگان موسیقی تشکیل نشد. سال گذشته تمام تلاش خود را به کار گرفتیم که با تشکیل این صنف بتوانیم هزینه تمامشده برنامههای موسیقی را بهصورت دقیق استخراج کنیم. در آن صورت میتوان بر اساس یک منطق مشخص، سودی معقول و منطقی برای تهیهکنندگان در نظر گرفت. حتی ممکن است عدد نهایی سه برابر قیمت فعلی باشد، اما آن زمان میتوانم بهعنوان یک مسوول، بهصورت شفاف و مستند در برابر مخاطبان توضیح دهم که هزینهبرگزاری یک کنسرت چگونه محاسبه میشود، مثلا چه میزان از هزینه مربوط به سالن است، چه میزان به هنرمند تعلق میگیرد و سهم هر صندلی از این هزینهها چقدر است. در نهایت جمع این هزینهها به یک عدد مشخص میرسد.
رضایی درباره تاکیدی که بر دولتی بودن سالنهای کنسرت و همراه نبودن آنها با کنسرتگزاران وجود دارد، گفت: برخی اصرار دارند چون بعضی سالنها دولتی هستند، هزینهها باید پایینتر باشد.درحالیکه حتی اگر درباره سالنهای وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی صحبت کنیم، باید توجه داشت که این مجموعهها هم هزینههای خود را دارند. برای مثال، بنیاد رودکی بهعنوان یک نهاد عمومی غیردولتی مدیریت بسیاری از این سالنها را بر عهده دارد و برای تعمیر، نگهداری، بهروزرسانی و اداره این مجموعهها نیازمند سرمایه، اعتبار و منابع مالی است. حال شاید بنیاد رودکی از برخی امکانات، کمکها و خدمات وزارت فرهنگ بهرهمند باشد؛ به همین دلیل هم فاصله قیمتهای آن چندان نامتعارف یا خارج از انتظار به نظر نمیرسد. او ادامه داد: سالنهایی مانند برج میلاد که در اختیار شهرداری است و شهرداری آنها را به مجموعهای دیگر واگذار کرده، شرایط متفاوتی دارند و آن مجموعه، مسوول نگهداری و بهرهبرداری از سالن همایشهای برج میلاد است. همچنین سالن میلاد نمایشگاه بینالمللی با اینکه اصل مالکیت آن متعلق به وزارت صنعت، معدن و تجارت است، اما در سالهای اخیر، بهویژه در دستگاههای دولتی، برونسپاری شده و مجموعههای دیگری مدیریت و بهرهبرداری از آن را بر عهده گرفتهاند. طبیعتا هزینههای جاری و جانبی این مجموعهها باید توسط همان بهرهبرداران تامین شود.
مدیرکل دفتر موسیقی اظهار کرد: حال اینکه بخواهیم عوض پرداختن به اصل موضوع، صرفا به دنبال حاشیهسازی باشیم و مدام مطرح کنیم که «سالنهای دولتی قیمتهای نجومی دارند» یا «هزینههای آنچنانی دریافت میکنند»، نگاه دقیقی نیست. وقتی از یک هنرمند حمایت میکنیم، باید به معیشت او نیز توجه داشته باشیم. اگر برداشت دیگری از این موضوع وجود دارد، مطرح شود تا ما هم متوجه شویم. اگر واقعا عددی اجحافآمیز به جامعه تحمیل میشود، باید درباره آن صحبت کرد؛ اما واقعیت این است که هزینههای یک اجرای زنده موسیقی با هزینههای حوزههای دیگر قابل مقایسه نیست.