انتخابات اسرائیل سه قطبی شد/ رقیب جدید نتانیاهو کیست؟
تازهترین نظرسنجی منتشرشده در روزنامه «معاریو» نشان میدهد که در پی انتشار اخبار نهایی شدن توافق میان واشنگتن و تهران، حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو با کاهش قابل توجهی در میزان حمایت عمومی مواجه شده و به پایینترین سطح خود در حدود یک سال گذشته رسیده است.
با این حال، این افت به معنای فروپاشی کامل جایگاه سیاسی لیکود نیست، زیرا در مجموع توازن بلوکهای سیاسی در کنست همچنان تقریباً ثابت باقی مانده است. در مقابل، تحولات در اردوگاه اپوزیسیون باعث شده رقابتی فشرده و سهجانبه برای تبدیل شدن به بزرگترین حزب شکل بگیرد.
نتایج این نظرسنجی در ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶ منتشر شده است. بر اساس یافتههای این پژوهش، حزب لیکود در مقایسه با هفته گذشته سه کرسی از دست داده و به ۲۲ کرسی تنزل کرده است. این پایینترین میزان حمایت از این حزب از ماه اوت ۲۰۲۵ به شمار میرود؛ در آن مقطع نیز در نظرسنجی معاریو تنها ۲۱ کرسی برای آن پیشبینی شده بود.
کاهش محبوبیت لیکود در شرایطی رخ داده که فضای سیاسی اسرائیل طی هفتههای اخیر تحت تأثیر چند عامل مهم قرار داشته است. یکی از مهمترین این عوامل، دور کوتاه تنش مجدد با ایران بوده که با مداخله ایالات متحده پایان یافت.
برخی تحلیلگران مداخله ترامپ در این منازعه را به «بستن دستهای اسرائیل» تفسیر کردند، این رویکرد در داخل سرزمینهای اشغالی بحثهای فراوانی را برانگیخته است. ترامپ همچنین در اظهاراتی گفته است که مطمئن نیست بنیامین نتانیاهو در انتخابات آینده نامزد شود؛ سخنی که در فضای سیاسی اسرائیل بازتاب گستردهای داشت و به گمانهزنیها درباره آینده رهبری لیکود دامن زد.
عامل دیگر، اختلافات داخلی بر سر پیشبرد قانونی است که در ائتلاف حاکم مطرح شده و هدف آن برابری وضعیت دانشجویان یشیواها با افرادی است که در ارتش اسرائیل کار میکنند. این موضوع سالهاست که یکی از حساسترین مسائل اجتماعی و سیاسی در اسرائیل محسوب میشود و هر بار که دوباره در دستور کار قرار میگیرد، واکنشهای تندی در جامعه و در میان احزاب مختلف برمیانگیزد.
یکی از مهمترین نکات این نظرسنجی، شکلگیری رقابتی نزدیک میان سه حزب برای تبدیل شدن به بزرگترین حزب پارلمان آینده است. در حالی که لیکود با ۲۲ کرسی همچنان در صدر قرار دارد، فاصله آن با دو رقیب اصلی بسیار اندک است. ائتلاف «باهم» به رهبری نفتالی بنت در این نظرسنجی ۲۱ کرسی به دست آورده است. این حزب نسبت به هفته گذشته دو کرسی کاهش داشته، اما همچنان یکی از بازیگران اصلی صحنه سیاسی باقی مانده است.
در همین حال، روند تقویت حزب «یاشار!» به رهبری گادی آیزنکوت ادامه دارد. این حزب در نظرسنجی جدید سه کرسی افزایش یافته و به رکورد 20 کرسی رسیده است. افزایش حمایت از آیزنکوت باعث شده فاصله میان احزاب اصلی اپوزیسیون کاهش یابد و رقابت در این اردوگاه نیز شدت بگیرد.
در واقع، نتایج کنونی نظرسنجی نشان میدهد که اختلاف میان سه حزب اصلی یعنی لیکود، «باهم» و «یاشار» تنها دو کرسی است؛ وضعیتی که میتواند در صورت برگزاری انتخابات واقعی، رقابتی بسیار نزدیک و غیرقابل پیشبینی ایجاد کند و یک رقابت سه قطبی را به وجود بیاورد.
بر اساس پاسخ به این پرسش که «اگر انتخابات کنست امروز برگزار شود به کدام حزب رأی میدهید؟»، نتایج به این شکل ثبت شده است: حزب لیکود 22 کرسی، ائتلاف «باهم» به رهبری نفتالی بنت 21 کرسی، حزب «یاشار!» به رهبری گادی آیزنکوت 20 کرسی، حزب دموکراتها 10 کرسی، حزب «اسرائیل خانه ما» به رهبری آویگدور لیبرمن 9 کرسی، حزب «قدرت یهودی» 9 کرسی، حزب شاس 8 کرسی، حزب «یهودیت متحد توراه » 7 کرسی، فهرست «خداش–تعال» 6 کرسی، حزب رعم 4 کرسی و حزب «صهیونیسم مذهبی» نیز 4 کرسی به دست میآورد.
در مقابل، چند حزب دیگر نتوانستهاند از حد نصاب انتخاباتی عبور کنند. طبق نتایج این نظرسنجی، حزب «آبی و سفید» تنها 1.9 درصد آرا را کسب کرده، حزب «بلد» 2 درصد و حزب «ذخیرهها» 1.7 درصد رأی به دست آوردهاند؛ ارقامی که برای ورود به کنست کافی نیست.
با وجود افت سه کرسی لیکود، نتایج نظرسنجی نشان میدهد که توازن کلی بلوکهای سیاسی چندان تغییر نکرده است. بر اساس دادههای این نظرسنجی، بلوک احزاب ائتلاف حاکم همچنان در مجموع 50 کرسی در اختیار دارد. دلیل اصلی حفظ این سطح از قدرت، عبور مجدد حزب «صهیونیسم مذهبی» به رهبری بتسلائل اسموتریچ از حد نصاب انتخاباتی است که مانع از کاهش بیشتر قدرت اردوگاه حاکم شده است. در واقع بخشی از افت حزب لیکود نیز مستقیماً نتیجه بازگشت این حزب به بالای حدنصاب است. در سوی مقابل، بلوک اپوزیسیون صهیونیستی همچنان 60 کرسی دارد و احزاب عربی نیز مجموعاً 10 کرسی را به خود اختصاص دادهاند.
در واقع اپوزیسیون صهیونیستی برای تشکیل ائتلاف اکثریتی در این ترکیب یک کرسی کم دارند ولی میتوانند، با کمک حزب عربی رعم به رهبری منصور عباس به این مهم دست پیدا کنند.
نامزد نخست وزیری
بخش دیگری از نظرسنجی معاریو به سنجش محبوبیت نامزدهای مختلف برای سمت نخستوزیری اختصاص دارد. در مقایسه مستقیم میان نفتالی بنت و بنیامین نتانیاهو، بنت با 43 درصد حمایت در برابر 39 درصد نتانیاهو پیشتاز است. این نتیجه نشان میدهد که بنت همچنان در میان بخشی از افکار عمومی به عنوان گزینهای جدی برای رهبری ائتلاف آینده مطرح است.
در مقایسه میان گادی آیزنکوت و نتانیاهو نیز نتیجه مشابهی دیده میشود. در این سنجش، آیزنکوت با 44 درصد حمایت از نتانیاهو که 40 درصد حمایت دارد پیشی گرفته است. این موضوع نشاندهنده افزایش محبوبیت رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل در میان رأیدهندگان است. آیزنکوت در ماههای اخیر تلاش کرده تصویر یک گزینه میانهرو و البته از نظر امنیتی قابل اعتماد را از خود ارائه دهد.
در مقابل آویگدور لیبرمن، رهبر حزب «اسرائیل خانه ما»، نتانیاهو همچنان برتری دارد. در این سناریو، نتانیاهو 41 درصد حمایت و لیبرمن 37 درصد حمایت کسب کردهاند. با این حال، فاصله میان این دو نسبت به نظرسنجی قبلی به شکل چشمگیری کاهش یافته است. در نظرسنجی پیشین، نتانیاهو با اختلافی دو رقمی و با نتیجه 48 درصد در برابر 29 درصد از لیبرمن پیش بود.
نظرسنجی معاریو همچنین به نگرش ساکنان سرزمینهای اشغالی نسبت به نقش دونالد ترامپ در بحران با ایران پرداخته است. بر اساس نتایج این بخش، 50 درصد از پاسخدهندگان معتقدند که ترامپ در صورت بروز درگیری با ایران در راستای منافع اسرائیل عمل خواهد کرد. در مقابل، 43 درصد اعلام کردهاند که اعتماد کمی به او دارند یا اصلاً به او اعتماد ندارند. 7 درصد از شرکتکنندگان نیز گفتهاند که در این باره نظری ندارند یا نمیدانند.
در مجموع، نتایج این نظرسنجی تصویری از سپهر سیاسی اسرائیل ارائه میدهد که در آن هیچ حزب یا اردوگاهی برتری قاطعی ندارد. کاهش حمایت از لیکود، تقویت تدریجی آیزنکوت و رقابت نزدیک بنت با نتانیاهو نشان میدهد که اگر انتخابات در آینده نزدیک برگزار شود، احتمال شکلگیری رقابتی فشرده میان چندین بازیگر اصلی بسیار بالا خواهد بود. چنین شرایطی میتواند روند تشکیل کابینه آینده اسرائیل را نیز پیچیدهتر کند، زیرا حتی اختلاف چند کرسی میتواند در تعیین ترکیب ائتلاف حاکم نقش تعیینکنندهای داشته باشد.
البته مجموعه احزاب عضو ائتلاف حاکم به رهبری نتانیاهو وضعیت پیچیدهتری دارند و با 50 کرسی قطعاً فاصله زیادی با موفقیت دارند. تداوم روند ریزشی فعلی برای ائتلاف حاکم به شدت کشنده است و نتانیاهو برای تغییر شرایط باید دست به اقدامات و ماجراجوییهای بزرگ بزند.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.
