کاهش وزن خودروسازان در بازار
دنیای اقتصاد : عملکرد هفت‌ماهه سه خودروساز بزرگ کشور از کاهش قابل‌توجه فروش محصولات این شرکت‌ها حکایت دارد. بر اساس این آمارها، مجموع فروش سه شرکت در هفت‌ماهه امسال به حدود ۳۱۴ هزار و ۱۹۲ دستگاه رسیده است؛ حال آنکه در مدت مشابه سال گذشته، این رقم حدود ۴۵۴ هزار دستگاه بود. به این ترتیب، فروش سه خودروساز بزرگ کشور در مقایسه با هفت‌ماهه سال گذشته حدود ۳۱ درصد کاهش یافته است. بررسی عملکرد تفکیکی شرکت‌ها نیز نشان می‌دهد که افت فروش به یک خودروساز یا گروه خاصی از محصولات محدود نبوده و هر سه شرکت با کاهش فروش مواجه شده‌اند. ایران‌خودرو به‌عنوان بزرگ‌ترین خودروساز کشور در این مدت افت ۲۸ درصدی فروش را تجربه کرده و سایپا و پارس‌خودرو نیز به ترتیب با کاهش ۳۱ و ۵۳ درصدی روبه‌رو شده‌اند. این ارقام در شرایطی ثبت شده که صنعت خودرو از ابتدای سال با افت تولید مواجه بوده و کاهش تیراژ در شرکت‌های بزرگ و مونتاژکاران نیز بر ظرفیت عرضه خودرو اثر گذاشته است.
به بیان دیگر، کاهش فروش سه خودروساز بزرگ را نمی‌توان به تحولات سمت تقاضا (کاهش دستمزد) نسبت داد؛ زیرا افت تولید «در محدود شدن امکان عرضه» محصولات نقش دارد. در چنین شرایطی، کاهش همزمان تولید و فروش، به معنای کوچک‌تر شدن جریان ورود خودرو از سوی خودروسازان بزرگ به بازار است؛ موضوعی که در صورت تداوم، می‌تواند فاصله میان عرضه و تقاضا را افزایش دهد. از سوی دیگر، بررسی ترکیب فروش شرکت‌ها نشان می‌دهد که افت عملکرد در برخی محصولات پرتیراژ و پرفروش، شدت بیشتری داشته است. در ایران‌خودرو، فروش محصولاتی مانند پژو، سورن، دنا و تارا کاهش یافته و فروش هایما نیز با افتی چشم‌گیر روبه‌رو شده است. در سایپا نیز خانواده X۲۰۰ و شاهین با کاهش فروش همراه بوده‌اند و پارس‌خودرو همچنان از نظر تنوع و حجم محصولات فروخته‌شده با محدودیت مواجه است. بنابراین، آمارهای هفت‌ماهه علاوه بر کاهش حجم فروش، از تضعیف عملکرد تجاری محصولات اصلی خودروسازان نیز حکایت دارد؛ وضعیتی که می‌تواند چشم‌انداز عرضه در ماه‌های باقی‌مانده سال را تحت‌تاثیر قرار دهد.
پرفروش‌ترین محصول ایران خودرو
بررسی آمارهای ایران‌خودرو نشان می‌دهد این شرکت در هفت‌ماهه امسال ۲۲۰ هزار و ۷۱۸ دستگاه خودرو فروخته است. این رقم در مقایسه با فروش ۳۰۷ هزار و ۸۷۲ دستگاهی در مدت مشابه سال گذشته، کاهش چشم‌گیری را نشان می‌دهد. به این ترتیب، بزرگ‌ترین خودروساز کشور در این مدت بیش از ۸۷ هزار دستگاه کمتر از مدت مشابه سال قبل محصول فروخته است.بررسی ترکیب فروش ایران‌خودرو نشان می‌دهد گروه پژو همچنان بیشترین سهم را در سبد فروش این شرکت دارد. در این گروه که محصول ۲۰۷ از مهم‌ترین خودروهای آن محسوب می‌شود، ایران‌خودرو طی هفت‌ماهه امسال ۶۷ هزار و ۱۰۸ دستگاه فروش ثبت کرده است. این در حالی است که فروش این خودرو در مدت مشابه سال گذشته حدود ۹۰ هزار دستگاه بود. به این ترتیب، فروش گروه پژو با کاهش حدود ۲۵ درصدی همراه شده است.
پس از گروه پژو، سورن در جایگاه دوم محصولات پرفروش ایران‌خودرو قرار دارد. این شرکت در هفت‌ماهه امسال ۵۷ هزار و ۴۳۴ دستگاه سورن فروخته است؛ حال آنکه فروش این محصول در مدت مشابه سال گذشته به حدود ۸۶ هزار دستگاه می‌رسید. مقایسه این دو رقم از کاهش حدود ۳۳ درصدی فروش سورن حکایت دارد. بنابراین، یکی از محصولات اصلی ایران‌خودرو نیز با افتی بیشتر از متوسط کاهش فروش کل شرکت مواجه شده است.
دنا سومین محصول پرفروش ایران‌خودرو در این دوره بوده است. فروش این خودرو در هفت‌ماهه امسال به حدود ۳۵ هزار دستگاه رسیده، درحالی‌که ایران‌خودرو در مدت مشابه سال گذشته حدود ۵۰هزار دستگاه از این محصول فروخته بود. به این ترتیب، فروش دنا نیز حدود ۳۰درصد کاهش یافته است.تارا نیز در رتبه چهارم محصولات پرفروش این شرکت قرار دارد. ایران‌خودرو در هفت‌ماهه امسال حدود ۳۳هزار دستگاه از این خودرو فروخته است؛ رقمی که در مقایسه با فروش ۴۹هزار دستگاهی مدت مشابه سال گذشته، از کاهش حدود ۳۳ درصدی حکایت دارد. بنابراین، چهار محصول اصلی ایران‌خودرو که بخش مهمی از سبد فروش این شرکت را تشکیل می‌دهند، همگی با کاهش فروش مواجه شده‌اند.در ادامه این فهرست، گروه «سایر محصولات» ایران‌خودرو با فروش حدود ۱۷هزار دستگاه قرار دارد. رانا نیز در این مدت حدود ۱۲هزار دستگاه فروش داشته است. اما یکی از نکات قابل‌توجه در کارنامه فروش ایران‌خودرو، وضعیت هایماست. این شرکت در هفت‌ماهه امسال تنها ۳هزار و ۲۶۰ دستگاه از محصولات هایما را فروخته است؛ حال آنکه فروش این گروه در مدت مشابه سال گذشته به ۱۱ هزار و ۲۶۹ دستگاه می‌رسید. به این ترتیب، فروش هایما بیش از ۷۰ درصد کاهش یافته است.افت فروش هایما از این جهت قابل‌توجه است که این گروه محصول در سال‌های گذشته یکی از بخش‌های مهم سبد محصولات ایران‌خودرو در حوزه خودروهای شاسی‌بلند و کراس‌اوور محسوب می‌شد. کاهش فروش آن در کنار افت فروش محصولات پرتیراژی مانند پژو، سورن و دنا نشان می‌دهد که محدودیت فروش ایران‌خودرو تنها به یک رده قیمتی یا یک نوع محصول اختصاص ندارد.
افت شدید عرضه به کدام شرکت تعلق دارد؟
در میان سه خودروساز بزرگ کشور، سایپا نیز در هفت‌ماهه امسال عملکردی نزولی داشته است. این شرکت طی این مدت ۷۷هزار و ۷۸۵ دستگاه خودرو فروخته است؛ درحالی‌که فروش آن در هفت‌ماهه سال گذشته به ۱۱۲هزار و ۳۳۳ دستگاه می‌رسید. بر این اساس، فروش سایپا حدود ۳۱درصد کاهش یافته و این شرکت در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته بیش از ۳۴ هزار دستگاه کمتر خودرو فروخته است. بررسی ترکیب محصولات فروخته‌شده سایپا نشان می‌دهد وانت ۱۵۱ یکی از محصولات اصلی این شرکت در سبد فروش بوده است. با این حال، شاهین نیز سهم قابل‌توجهی از فروش سایپا را به خود اختصاص داده است. این شرکت در هفت‌ماهه امسال حدود ۱۳هزار دستگاه شاهین فروخته، درحالی‌که فروش این خودرو در مدت مشابه سال گذشته به حدود ۲۰هزار دستگاه می‌رسید. به این ترتیب، فروش شاهین نیز حدود ۳۵درصد کاهش یافته است.در کنار شاهین، خانواده X۲۰۰ شامل تیبا، کوییک و ساینا همچنان بخش مهمی از فروش سایپا را تشکیل می‌دهد. مجموع فروش این خانواده در هفت‌ماهه امسال به حدود ۵۲ هزار دستگاه رسیده است.
این در حالی است که فروش محصولات این گروه در مدت مشابه سال گذشته حدود ۷۰هزار دستگاه بود. بنابراین، خانواده‌ای که سهم مهمی از تیراژ فروش سایپا را به خود اختصاص می‌دهد نیز با کاهش فروش مواجه شده است.محصولات چانگان نیز در سبد فروش سایپا حضور دارند، اما حجم فروش آنها در این دوره محدود بوده و به حدود دو هزار دستگاه رسیده است. در مجموع، آمارهای سایپا نشان می‌دهد که کاهش فروش به محصولات جدید و قدیمی این شرکت محدود نمانده و بخش مهمی از محصولات اصلی آن را دربر گرفته است. این موضوع از اهمیت برخوردار است؛ زیرا سایپا همچنان برای حفظ حجم فروش خود به خانواده محصولات اقتصادی و خودروهایی متکی است که بخش مهمی از تقاضای بازار را پوشش می‌دهند.اما وضعیت پارس‌خودرو از دو خودروساز دیگر نیز نامطلوب‌تر بوده است. بررسی سبد فروش این شرکت نشان می‌دهد سهند از محصولات اصلی آن در دوره مورد بررسی بوده است. پارس‌خودرو در هفت‌ماهه امسال ۴هزار و ۲۱۵ دستگاه سهند فروخته که تفاوت چندانی با مدت مشابه سال گذشته ندارد. در کنار آن، پارس‌نوآ نیز به سبد فروش شرکت اضافه شده و طی این مدت ۹۳۰ دستگاه از آن به فروش رسیده است. این در حالی است که در دوره مشابه سال گذشته، فروش این محصول صفر بود.با وجود اضافه شدن پارس‌نوآ به سبد فروش پارس‌خودرو، عملکرد کلی شرکت همچنان نزولی است.
