ترامپ در جستوجوی راه فرار از جنگ
دنیای اقتصاد: درحالیکه شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای آمریکا پیامدهای سیاسی جنگ با ایران را بیش از پیش آشکار کرده، دونالد ترامپ با تصمیمی دشوار درباره آینده این درگیری روبهرو است: ازسرگیری تهاجم نظامی علیه ایران، حرکت بهسمت توافق دیپلماتیک یا ادامه وضعیت فرسایشی کنونی تا فراهم شدن شرایط خروج از منطقه. اختلافنظر در دولت ترامپ بر سر ادامه جنگ، هفته گذشته با اظهارات متناقض جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، و پیت هگست، وزیر جنگ ایالات متحده علنیتر شد. ونس پس از شکست جمهوریخواهان اعلام کرد که جنگ دلیل اصلی این ناکامی بوده است. در مقابل، هگست از ادامه رویکرد نظامی دفاع کرد. ترامپ نیز با وجود پذیرش اینکه جنگ با ایران از علل شکست بوده، از تصمیم خود برای آغاز جنگ علیه ایران دفاع کرد. با این حال، به نظر میرسد کاخ سفید هنوز درباره اهداف نهایی این درگیری به جمعبندی نرسیده است. تغییر حکومت، نابودی برنامه هستهای، محدود کردن توان موشکی و پایان دادن به حمایت تهران از گروههای مقاومت در منطقه، از جمله اهدافی ادعایی مطرح شده از سوی رئیسجمهور آمریکا بودند.
نیویورک تایمز گزارش میدهد که در این شرایط، نخستین گزینه پیش روی ترامپ، از سرگیری یک تهاجم گسترده چند روزه با همراهی اسرائیل علیه ایران است. این عملیات میتواند زیرساختهای انرژی، تاسیسات هستهای و توان موشکی و پهپادی ایران را هدف قرار دهد. با این حال، مقامهای آمریکایی انتظار ندارند که چنین حملاتی به تغییر حکومت در ایران منجر شود. از سوی دیگر، واکنش تلافیجویانه تهران میتواند قیمت جهانی انرژی و تورم را افزایش دهد و ذخایر محدود رهگیرهای موشکی آمریکا را تحت فشار بیشتری قرار دهد.
دومین گزینه، اجرای حملاتی محدودتر با تمرکز بر اهداف نظامی و هستهای است. در این سناریو، تاسیسات انرژی تا حد زیادی از فهرست اهداف کنار گذاشته میشوند تا احتمال حمله متقابل ایران به زیرساختهای انرژی کاسته شود. ترامپ نیز میتواند پس از این حملات، با ادعای وارد کردن خسارت بیشتر به توان نظامی ایران، روند خروج نیروهای آمریکایی را آغاز کند. با این حال، این رویکرد نیز اهداف اصلی اعلامشده در ابتدای جنگ را محقق نمیکند.
مسیر سوم، واگذاری مذاکرات به جیدی ونس است. معاون رئیسجمهور آمریکا پیش از انتخابات میاندورهای نامهای به سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، درباره برگزاری مذاکرات میان دو کشور نوشت. با این حال، اختلاف بر سر ترتیب اقدامات همچنان مانع اصلی توافق است. واشنگتن خواهان تعیین تکلیف مواد هستهای ایران پیش از آزادسازی داراییهای مسدودشده و لغو تحریمها است؛ درحالیکه مقامهای ایرانی خروج مواد هستهای از کشور را رد میکنند و خواستار برداشتن گامی ملموس از سوی آمریکا هستند.
در نهایت، سناریوی چهارم ادامه وضعیت موجود است. این رویکرد به ترامپ فرصت میدهد از تصمیمگیری فوری خودداری کند و احتمالا بهتدریج زمینه خروج آمریکا را فراهم سازد. اما این راهبرد بلندمدت به صبر نیاز دارد؛ ویژگیای که نقطه قوت ترامپ نیست. همچنین در این شرایط هیچ جدول زمانی مشخصی برای پایان این وضعیت وجود نخواهد داشت؛ به این معنا که درگیری ممکن است تا پایان ریاستجمهوری ترامپ و حتی دوره ریاستجمهوری جانشین او ادامه پیدا کند.