خلیج فارس در هراس از بازگشت جنگ

بر اساس این گزارش، ترامپ همچنان میان تمایل به توافق و احتمال از سرگیری حملات در نوسان است. در این میان، ونس، ویتکاف و کوشنر از دستیابی به توافق حمایت می‌کنند، درحالی‌که برخی مقام‌های دیگر دولت، از جمله هگست و روبیو ظاهرا با چنین رویکردی مخالف‌اند. با این حال، نگرانی کشورهای منطقه از پیامدهای دور تازه درگیری‌ها جدی است. بحرین که میزبان ناوگان پنجم دریایی آمریکا است و در مراحل قبلی جنگ هدف صدها پهپاد و موشک ایرانی قرار گرفت، همچنان آثار خسارت‌های ناشی از حملات را تجربه می‌کند. اختلال در تردد از تنگه هرمز نیز به افزایش قیمت‌ها و آسیب به فعالیت‌های اقتصادی منطقه منجر شده است.

در واکنش به این وضعیت، امارات بر تشدید تلاش‌های دیپلماتیک و یافتن راه‌حل‌های سیاسی تاکید کرده است. وزیر خارجه عمان نیز پیشنهاد تشکیل پیمان امنیتی منطقه‌ای با مشارکت ایران و عراق را مطرح کرده و هشدار داده است که تقابل و کنار گذاشتن ایران هزینه‌های سنگینی برای منطقه داشته است. در عین حال، کشورهای منطقه برای تقویت توان دفاعی خود به خرید تسلیحات از آمریکا و شرکای دیگری مانند ترکیه و کره‌جنوبی روی آورده‌اند. با این وجود، کارشناسان هشدار می‌دهند که کمبود سامانه‌های رهگیری موشکی و ناتوانی پدافندها در مقابله با همه حملات، کشورهای خلیج فارس را در موقعیتی آسیب‌پذیر قرار داده است. به نوشته واشنگتن‌پست، کشورهای منطقه در موقعیتی دشوار قرار گرفته‌اند: نه توانایی تضمین امنیت کامل خود در برابر حملات را دارند و نه می‌توانند پیامدهای یک جنگ تازه را مهار کنند.

در تحلیلی دیگر، فارن‌پالیسی استدلال می‌کند که برخلاف تصور برخی مقام‌های آمریکایی، تداوم صادرات نفت از خلیج فارس به معنای آمادگی زیرساخت‌های انرژی منطقه برای تحمل دور تازه جنگ نیست. اگرچه انتقال نفت از تنگه هرمز و مسیرهای جایگزین در هفته منتهی به ۱۸ اکتبر به بیش از ۲۴‌میلیون بشکه در روز رسیده، حملات هشت ماه گذشته خسارت‌های جدی و بلندمدتی به پالایشگاه‌ها، پایانه‌های صادراتی و تاسیسات تولید گاز طبیعی مایع‌شده وارد کرده است.

بر اساس گزارش رویترز، دست‌کم ۱۳۵ حمله پهپادی و موشکی به ۸۴ زیرساخت در هفت کشور منطقه انجام شده است. از جمله، حملات به مجتمع راس‌لفان قطر موجب از کار افتادن دو واحد تولید LNG و کاهش حدود ۱۷ درصدی ظرفیت صادراتی این کشور شده؛ بازسازی این تاسیسات سه تا پنج سال زمان می‌برد. نویسنده گزارش هشدار می‌دهد که حتی عملکرد موفق پدافند هوایی نیز تضمین‌کننده امنیت زیرساخت‌های انرژی نیست؛ زیرا اصابت یک موشک به بخش حیاتی یک پالایشگاه یا پایانه گازی می‌تواند فعالیت آن را برای سال‌ها متوقف کند. هم‌زمان، حملات حوثی‌ها به مسیرهای صادراتی عربستان، آسیب‌پذیری این کشور را افزایش داده است. آسیا نیز به‌عنوان مقصد اصلی نفت عبوری از تنگه هرمز، بیشترین هزینه اختلال در عرضه انرژی را پرداخته است. به باور نویسنده، ازسرگیری جنگ می‌تواند سهم بازار تولیدکنندگان خلیج فارس را به آمریکا و دیگر تامین‌کنندگان منتقل کند. فارن پالیسی در نهایت، توافقی مبتنی بر محدودیت قابل راستی‌آزمایی غنی‌سازی ایران در برابر رفع مرحله‌ای محاصره دریایی و تحریم‌های نفتی را جایگزینی کم‌هزینه‌تر از جنگ می‌داند و هشدار می‌دهد دور تازه درگیری‌ها می‌تواند اعتماد جهانی به امنیت انرژی خلیج فارس را برای دهه‌ها تضعیف کند.