پاسخ ایران به تحریمهای جدید کاخ سفید
عقبنشینی نمیکنیم
تحریمهای خصمانه جدید موسوم به «دیدِی اقتصادی» دولت ترامپ علیه ایران، شرکای تجاری اصلی ایران را تحت فشار قرار میدهد. به این ترتیب که چین، عراق، ترکیه، هند و امارات متحده عربی در معرض تحریمهای ثانویه آمریکا قرار خواهند گرفت. هرچند برخی کشورها همچون امارات پیش از آغاز تحریمهای جدید علیه ایران فعالیتهای تجاری و مبادلات مالیشان با تهران را به حالت تعلیق درآوردند.
اما اقدام جدید دولت ترامپ علیه کشورمان از همان ساعات نخست واکنشهای بسیاری را برانگیخت. از جمله محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، که دوشنبهشب در حساب کاربری خود در شبکه ایکس در پاسخ به تهدیدهای آمریکاییها نوشت: آمریکاییها میدانند که کسی گُندهلافیهای آنها را باور نمیکند؛ آمریکا از لحاظ اقتصادی در شرایطی نیست که بخواهد روابط خود را با دیگر کشورها از این محدودتر کند. به گزارش «ایرنا»، رئیس مجلس شورای اسلامی افزود: شرکای تجاری ایران هم در رسانهها و هم با ارسال پیام به ما اعلام کردهاند که این اظهارات را به هیچجا حساب نمیکنند. علی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی نیز در واکنشی با بیان اینکه دولت برنامه آفندی در حوزه اقتصاد برای مقابله با تحریمهای آمریکا علیه ملت ایران تدوین کرده است، گفت: این تحریمها برای ما جدید نیست؛ جریان مالی دنیا به این صورت نیست که بتوانند ادعا کنند شریانهای اقتصادی و تجاری ایران را قطع کنند.
در واکنشی دیگر اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، نیز در این خصوص نوشت: «اعلام تحریمهای اقتصادی جدید آمریکا علیه ایران، بسیار فراتر از ادامه جنگ اقتصادی غیرقانونی علیه یک کشور واحد است. این اقدام، به منزله تلاش برای اعمال حاکمیت فراسرزمینی آمریکا بر کلیه دولتهای مستقل عضو سازمان ملل متحد به شمار میرود.» پیش از این هم مقامات ارشد کشور در سخنانی در پاسخ به تهدیدهای آمریکا اعلام کرده بودند هر کشوری که در اعمال فشار اقتصادی به آمریکا کمک کند «دشمن» تلقی خواهد شد و به آن پاسخ خواهد داد. دیروز نیز این واکنشها ادامه داشت. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در دیدار فائق زیدان، رئیس شورای عالی قضایی عراق، که به تهران سفر کرده است، تاکید کرد: آمریکا در آینده منطقه جایگاهی نخواهد داشت و کشورهای منطقه درباره آینده خود تصمیمگیری میکنند.
به گزارش «ایرنا» سردار سیدمجید ابنالرضا، سرپرست وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، نیز هم در شبکه اجتماعی ایکس با بیان اینکه «برای ایران، اقتصاد، آسایش و رفاه مردم توأم با امنیت بخشی از میدان دفاع است»، تصریح کرد: کسانی که میدان فشار را گسترش میدهند، بدانند، ما هم برای دفاع از مردم، میدان را در چارچوب منافع ملی گسترش خواهیم داد. اقدام خصمانه جدید آمریکا دیروز در مجلس هم با واکنش همراه بود. همچنان که دیروز در جلسه علنی وبیناری مجلس نیز علی نیکزاد، نایب رئیس مجلس، در نطق پیش از دستور خود در واکنش به اقدام تحریمی جدید آمریکا درقبال ایران با تاکید بر اینکه ملت ایران در برابر یاوهگوییهای آمریکا تسلیم نمیشود، گفت: اگر قرار باشد معیشت و اقتصاد مردم ایران تنگتر شود، اجازه نخواهیم داد دشمنان این ملت و کشورهای همکاریکننده با آنها در رفاه باشند.
به گزارش «ایسنا» وی تاکید کرد: ما امروز نهتنها در مقابل آمریکا عقبنشینی نمیکنیم، بلکه با قدرت، امنیت ملی و منافع کشور را حفظ خواهیم کرد. نایبرئیس مجلس خاطرنشان کرد: دشمنان متوهم ما از محاصره کامل اقتصادی سخن میگویند؛ اما آمریکای جنایتکار باید بداند که ملت ایران نهتنها در برابر این یاوهگوییها تسلیم نخواهد شد، بلکه دشمنان خود را تنبیه خواهد کرد و منافع اقتصادی آنها را با مخاطره جدی روبهرو خواهد کرد. در سمت واکنشهای خارجی، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، با اشاره به مساله تحریمها اظهار کرد که تجاوز نظامی اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران، محدودیتهای سلطه ابرقدرتها را آشکار کرده و نشاندهنده تغییر قطعی و برگشتناپذیر به سمت نظم جهانی چندقطبی است. چین نیز به آمریکا هشدار داد که در صورت تشدید تحریمهای ایران، ممکن است تلافی کند.
روزنامه فایننشالتایمز در گزارشی در این خصوص نوشت: پکن میگوید در صورت گسترش سختگیری واشنگتن بر تجارت با تهران، تمام اقدامات لازم را انجام خواهد داد. بر اساس این گزارش، پکن به آمریکا هشدار داده است که در صورت شمول شرکتهای چینی در هرگونه گسترش قابلتوجه تحریمهای ثانویه جدید دولت ترامپ در رابطه با ایران، تلافی خواهد کرد. این اقدامات که روز دوشنبه توسط اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، رونمایی شد، شرکتهای مستقر در هنگکنگ و سرزمین اصلی چین را هدف قرار داد.
با این حال به نظر میرسد وضعیت چین با دیگر کشورها کمی متفاوت باشد. به این ترتیب که هرگونه افزایش جدی تحریمهای آمریکا علیه چین، که ۹۰درصد نفت ایران را خریداری میکند، آن هم درشرایطی که تنها یک ماه به سفررئیسجمهور چین به آمریکا باقی مانده است، میتواند بر روابط دیپلماتیک پکن و واشنگتن تاثیرگذار باشد تا آنجا که برخی آن را به احتمال انفجار در روابط دو کشور تشبیه کردهاند. همزمان روزنامه نیویورکتایمز هم در تحلیلی از چشمانداز اثرگذاری این تحریمها نوشت: بسنت که پیشتر «عملیات طرد اقتصادی» را بهعنوان یک «D-Day اقتصادی» توصیف کرده بود، اذعان کرده که این اقدام در عمل بیشتر یک شلیک هشدار بوده تا اقدامی ملموس و قطعی مانند حمله متفقین برای آزادسازی اروپا در جریان جنگ جهانی دوم.
در ادامه نشریه آتلانتیک هم به پیچیدگیهای فنی این موضوع اشاره کرده و نوشته است: مساله این نیست که تحریمهای جدید هیچ فشاری ایجاد نمیکنند، بلکه مساله این است که واشنگتن برای تبدیل فشار اقتصادی به نتیجه سیاسی باید هزینههایی بپردازد که خودش نیز از پذیرش آنها پرهیز دارد. به گزارش خبرگزاری تسنیم، روزنامه واشنگتنپست هم در تحلیلی درباره راهبرد جدید دولت دونالد ترامپ علیه ایران مینویسد آمریکا پس از ۶ماه حملات بینتیجه و تلاشهای ناموفق برای رسیدن به توافق، به سمت مهار اقتصادی ایران رفته است؛ اما تجربه طولانی ایران در دور زدن تحریمها، همراه با وابستگی آمریکا به همکاری چین و محدودیتهای خود سیاست تحریمی، میتواند اجرای این راهبرد را با مشکل جدی روبهرو کند.
