پایان «تعطیلات جنگی» بهارستان

به گزارش خانه‌ملت، عباس گودرزی، سخنگوی هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی، با اشاره به برگزاری جلسه صبح روز گذشته هیات رئیسه مجلس با حضور رئیس و سایر اعضای هیات‌رئیسه گفت: «در این جلسه مقرر شد با توجه به هماهنگی‌های به‌عمل‌آمده و نظر به تمهیدات صورت‌گرفته و رعایت سایر ملاحظات، هفته پس از تشییع پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب، مجلس شورای اسلامی ان‌شاءالله رسما تشکیل جلسه خواهد داد.»

انتقادات از تعلیق ۴ ماهه

تعطیلی صحن علنی مجلس که از نهم اسفندماه سال گذشته و همزمان با آغاز «جنگ رمضان» کلید خورد، همواره با انتقادات تندی همراه بوده است. اگرچه هیات‌رئیسه بر تداوم فعالیت‌ها در بستر فضای مجازی تاکید داشت، اما گروهی از نمایندگان این اقدام را سلب اختیار نظارتی قوه مقننه توصیف کردند. به گزارش رویداد۲۴، اوایل تیرماه بود که گروهی از نمایندگان مجلس در بیانیه‌ای اعلام کرده‌اند ساعت هشت صبح یکشنبه هفتم تیر به ساختمان بهارستان مراجعه می‌کنند و اگر مجلس باز نشده باشد، همان‌جا با مردم جلسه خواهند گرفت.

تا زمان انتشار بیانیه، نام بیش از ۳۰ نماینده، از جمله حمید رسایی، محمود نبویان، مهدی کوچک‌زاده، کامران غضنفری، محمدتقی نقدعلی، قاسم روانبخش، بیژن نوباوه و زهره سادات لاجوردی در میان امضاکنندگان دیده می‌شد. ظاهر این بیانیه بر دفاع از جایگاه مجلس و اصول۷۷ و ۱۲۵ قانون اساسی استوار است، اما تحلیلگران معتقدند محرک اصلی این اعتراضات، نه صرفا تشریفات اداری، بلکه مخالفت با تفاهم‌نامه اخیر میان ایران و آمریکا است. امضاکنندگان مدعی شده‌اند این تفاهم‌نامه «علی‌الاصول رضایت مقام معظم رهبری را جلب نکرده»، اما رهبر انقلاب با توجه به شرایط موجود اجازه امضای آن را داده است. این جریان معتقد است بازگشایی مجلس تنها راه نظارت بر اجرای شروط این تفاهم‌نامه و جلوگیری از آن چیزی است که «امتیازدهی یک‌جانبه» می‌خوانند.

در همین راستا، خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از کامران غضنفری، نماینده تهران، نوشت: «آن چیزی که درباره تعطیلی مجلس عنوان می‌شود درباره صحن علنی مجلس است، ما بارها گفته‌ایم که چهار ماه است که آقای قالیباف به‌صورت کاملا غیرقانونی صحن علنی مجلس را تعطیل کرده است.» وی همچنین موضوع وجود مصوبه شورای عالی امنیت ملی برای این تصمیم را «دروغ» خواند و مدعی شد تعطیلی صحن با هدف جلوگیری از مخالفت نمایندگان با روند مذاکرات و پذیرش آتش‌بس صورت گرفته است.

 پای شرایط جنگی در میان بود

در مقابل طیف معترض، مدافعان عملکرد هیات‌رئیسه بر این باورند که در شرایط جنگی و تهدیدهای تروریستی علیه مقامات ارشد، تجمع ۲۹۰نماینده در یک نقطه واحد ریسک امنیتی غیرقابل قبولی داشته است. روزنامه شرق در تحلیلی پیرامون این شکاف نوشت: «اختلافات در مجلس دوازدهم از جدال‌های سیاسی عبور کرده و این بار به مدیریت پارلمان رسیده است؛ درحالی‌که بیش از صد نماینده از تحصن سخن می‌گویند، مطالبه اصلی افکار عمومی بازگشت مجلس به صحن علنی و رسیدگی به معیشت مردم است.» این روزنامه می‌افزاید که تکرار صحنه تحصن در پارلمان، نشانه‌ای از شکاف عمیق در مدیریت داخلی مجلس در شرایطی است که کشور به انسجام نیاز دارد.

مصطفی نخعی، نماینده مردم خراسان جنوبی، در گفت‌وگو با شرق ضمن دفاع از عملکرد رئیس مجلس اظهار کرد: «با توجه به شرایطی که به واسطه جنگ به کشور تحمیل شد، تصمیم‌هایی که گرفته شد، تصمیم‌های ساده‌ای نبود. مسوولیت‌پذیری در آن شرایط کار آسانی نبود، اما آقای قالیباف از زیر بار مسوولیت شانه خالی نکرد و مسوولیت را پذیرفت.» وی اتهامات مطرح‌شده مبنی بر تلاش برای خفه کردن صدای مخالفان را رد کرد و افزود: «دکتر قالیباف قطعا علاقه‌مند است که صحن علنی مجلس برگزار شود؛ اما یک‌سری محدودیت‌ها وجود دارد که تاکنون اجازه برگزاری جلسات را نداده است.»

 مجلس در دو راهی

به نظر می‌رسد بازگشایی مجلس در دوهفته آینده، فراتر از یک روال عادی، آغازگر فصلی پرچالش در روابط قوا باشد. موضوعاتی نظیر «طرح مدیریت حاکمیت بر تنگه هرمز» که مخالفان توافق بر تصویب فوری آن اصرار دارند، می‌تواند به مثابه «قانون اقدام راهبردی» جدیدی عمل کند که مسیر دیپلماسی دولت را با موانع مواجه سازد.

در این میان، واکنش‌های تندی نیز به تحرکات اقلیت معترض صورت گرفته است. به گزارش خبرآنلاین، محمد مهاجری، روزنامه‌نگار، در یادداشتی نوشت: «چند نماینده گفته‌اند قصد دارند در اعتراض به تعطیلی مجلس، در برابر پارلمان تحصن کنند. این خیمه‌شب‌بازی مضحک بوی فتنه می‌دهد. وجودش را ندارید وگرنه در اعتراض به تعطیلی مجلس استعفا می‌دادید و حالیتان می‌شد نبودنتان چه برکاتی دارد.» با وجود این تنش‌ها، انتظار می‌رود با بازگشایی رسمی در دهه سوم تیرماه، مجلس بار دیگر به کانون اصلی بحث‌های ملی بازگردد؛ هرچند باید دید آیا این بازگشایی به حل مشکلات معیشتی مردم کمک خواهد کرد یا به تریبونی برای تشدید اختلافات جناحی پیرامون سیاست خارجی تبدیل خواهد شد؟