تلفات حریق در مجتمع ارغوان

عصر روز سهشنبه، پانزدهم اردیبهشتماه، شهر جدید اندیشه شاهد یکی از تلخترین حوادث سالهای اخیر بود. مجتمع تجاری و اداری ارغوان، واقع در فاز ۴ این شهر، درحالیکه میزبان شهروندان و کسبه بود، ناگهان به طعمه حریق بدل شد و ابری از دود سیاه آسمان غرب استان تهران را فرا گرفت. این حادثه که به سرعت ابعادی گسترده به خود گرفت، نه تنها خسارات مالی سنگینی به واحدهای تجاری وارد کرد، بلکه با برجا گذاشتن تلفات جانی آن هم متاسفانه 11نفر، موجی از اندوه و نگرانی را در میان افکار عمومی برانگیخت. بر اساس گزارشهای اولیه، شدت باد در زمان وقوع حادثه عاملی تعیینکننده در گسترش سریع آتش بود، بهطوریکه حریق ابتدا نمای ساختمان را دربرگرفت و بهدلیل استفاده از مواد اشتعالزا در کامپوزیتهای نما، به سرعت به بخشهای داخلی و واحدهای اداری و تجاری سرایت کرد.
به گزارش خبرگزاری آنا، سجاد برنجی، فرماندار شهریار، در تشریح جزئیات این حادثه اظهار کرد که مجتمع ارغوان با دارا بودن بیش از ۲۵۰واحد تجاری و ۵۰واحد اداری، کانون اصلی این بحران بوده است. وی با اشاره به حضور سریع عوامل امدادی شهریار و شهرستانهای معین در محل حادثه، از عملیات نفسگیر اطفای حریق خبر داد. اگرچه در ساعات اولیه آمارهای متناقضی از تعداد جانباختگان منتشر شد، اما فرماندار شهریار در آخرین اظهارات خود تاکید کرد که تا این لحظه فوت 11نفر از شهروندان در این حادثه قطعی است. در همین راستا، مهدی بحرینی، رئیس اورژانس شمال غرب استان تهران، در گفتوگو با «ایسنا» اعلام کرد که تعداد مصدومان این حادثه به ۴۱ نفر رسیده است که اکثر آنها بهدلیل جراحات سطحی در محل درمان شده و تنها موارد معدودی برای مراقبتهای ویژه به مراکز درمانی منتقل شدهاند.
با فروکش کردن شعلههای آتش، ابعاد نظارتی و حقوقی این فاجعه به سرعت در دستور کار دستگاه قضایی قرار گرفت. مهدی محمدی، دادستان شهریار، با ورود مستقیم به این پرونده، از صدور دستور بازداشت مقصران احتمالی و سازنده ملک خبر داد. به گزارش خبرگزاریهای رسمی، دادستان شهریار تاکید کرده است که پرونده این حادثه با اولویت ویژه در جریان رسیدگی قرار دارد تا حقوق شهروندان و خسارتدیدگان در سریعترین زمان ممکن احقاق شود. بررسیهای اولیه حاکی از آن است که مجتمع ارغوان پیش از این چندین بار اخطارهای ایمنی از سوی سازمان آتشنشانی دریافت کرده بود، اما به نظر میرسد این هشدارها جدی گرفته نشده است. این موضوع پرسشهای جدی را درباره نظارتهای شهرداری و نهادهای متولی بر ایمنی ساختمانهای عمومی ایجاد کرده است.
در همین راستا، روزنامه فرهیختگان در گزارشی به نقل از کسبه محل نوشت که احتمال میرود منشأ شروع آتشسوزی، اتصالی برق در یک واحد گلفروشی بوده باشد. نکته تاملبرانگیز در اظهارات کسبه، ابهام در وضعیت بیمه ساختمان است؛ درحالیکه مبالغی تحت عنوان بیمه از مالکان واحدها دریافت میشده، هنوز مشخص نیست که آیا ساختمان تحت پوشش بیمه معتبر بوده است یا خیر. همچنین گزارشها حاکی از آن است که برخی مسوولان شهری در مواجهه با پرسشهای مربوط به وضعیت ایمنی و اخطارهای پیشین ساختمان، تمایلی به پاسخگویی شفاف نداشتهاند. با این حال، فرماندار شهریار با رد هرگونه شایعه در خصوص ماهیت حادثه، به صراحت اعلام کرد که حریق مجتمع ارغوان به هیچ عنوان جنبه امنیتی نداشته و صرفا یک سانحه ناشی از عوامل فنی و محیطی بوده است.
فاجعه پاساژ ارغوان در حالی رخ داد که تنها به فاصله کوتاهی، حادثه مشابهی پیشتر در بازارچه محلی جنتآباد تهران، زنگ خطر فرسودگی و ناایمن بودن مراکز خرید را دوباره به صدا درآورد. به گزارش خبرگزاری مهر، جلال ملکی، سخنگوی سازمان آتشنشانی تهران، 14بهمن سال گذشته در خصوص آتشسوزی بازار جنتآباد از حریق گسترده در یک سوله 2هزار متری در تقاطع نیایش و جنتآباد خبر داده بود که بهدلیل حجم بالای غرفهها و اقلام مشتعل، دودی غلیظ را راهی آسمان پایتخت کرد. اگرچه حادثه جنتآباد با حضور به موقع ۵ ایستگاه آتشنشانی تحت کنترل درآمد، اما تکرار این وقایع در فواصل زمانی کوتاه، نشاندهنده یک بحران ساختاری در رعایت استانداردهای ایمنی است.
تحلیلگران حوزه شهری معتقدند حوادثی همچون آتشسوزی در اندیشه و جنتآباد، ضرورت بازنگری در قوانین پایانکار ساختمانهای تجاری و سختگیری در اجرای ضوابط ایمنی را بیش از پیش نمایان میکند. فقدان سیستمهای اطفای حریق خودکار، استفاده از مصالح غیر استاندارد در نما و بیتوجهی به اخطارهای کارشناسی، مثلثی مرگبار را شکل دادهاند که بهای آن را شهروندان با جان و مال خود میپردازند. فاجعه ارغوان اکنون نه تنها یک پرونده قضایی، بلکه آینهای تمامنما از وضعیت ایمنی در مجتمعهای تجاری حاشیه پایتخت است که نیازمند توجه فوری و بدون اغماض مسوولان امر برای جلوگیری از تکرار سناریوهای مشابه در آینده است.