زورآزمایی ترامپ و سنا به سود رئیسجمهور تمام شد؛
جنگ بر سر اختیارات جنگی
اختلاف میان کنگره و کاخ سفید
همچنین در نشست استماع کمیته نیروهای مسلح سنای آمریکا در روز پنجشنبه، پیت هگست، وزیر جنگ دولت ترامپ با اعتراضات شدید مواجه شد، اما او همچنان بر مواضع خود پافشاری و تاکید کرد که نیازی به اخذ مجوز از کنگره برای ادامه جنگ با ایران ندارد، چرا که به ادعای او مهلت قانونی به دلیل آتشبس جاری «متوقف» شده است. در واقع هگست مدعی است که از ۱۹ فروردین که آتشبس به صورت نامحدود برقرار شده است این زمانبندی متوقف شده و آمریکا تنها ۳۹ روز در جنگ حضور داشته است. ایالات متحده از آن زمان به محاصره دریایی تنگه هرمز ادامه داده و ترامپ بارها تهدید به از سرگیری حملات کرده است. در عین حال هگست بار دیگر از جنگی که مقامات پنتاگون اخیرا فاش کردند تاکنون حداقل ۲۵میلیارد دلار برای آمریکا هزینه داشته است، دفاع کرد. البته مشخص نیست که آیا این هزینه شامل خسارت به داراییهای ایالات متحده در خاورمیانه نیز میشود یا خیر. سید عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران میگوید که وزارت دفاع آمریکا درباره هزینه جنگ با ایران «دروغ» میگوید.
او در شبکه ایکس با اشاره به رقم ۲۵میلیارد دلاری که وزیر دفاع آمریکا درباره هزینه جنگ با ایران اعلام کرده است، نوشت: «پنتاگون دروغ میگوید. قمار نتانیاهو تاکنون مستقیما ۱۰۰میلیارد دلار برای آمریکا هزینه داشته است؛ چهار برابر آنچه ادعا میشود.» در این جلسه، وزیر جنگ آمریکا با سناتور تیم کین، سناتور دموکرات از ایالت ویرجینیا بر سر زمان انقضای مهلت ۶۰ روزه برای خروج نیروهای آمریکایی از درگیری با ایران توسط رئیسجمهور ترامپ یا درخواست تمدید از کنگره، اختلافنظر داشت. هگست به کین گفت: «در نهایت، من در این مورد به کاخ سفید و مشاور کاخ سفید احترام میگذارم. با این حال، ما در حال حاضر در آتشبس هستیم که درک ما به این معنی است که زمانبندی ۶۰ روزه در آتشبس متوقف میشود.» کین مخالفت کرد و گفت که باور ندارد قانون از استدلال هگست پشتیبانی کند و رئیسجمهور ترامپ باید برای ادامه جنگ، پایان دادن به جنگ یا درخواست تمدید ۳۰ روزه برای تضمین خروج ایمن نیروهای آمریکایی، مجوز کنگره را بگیرد.
مهلت ۶۰ روزه جنگ علیه ایران که دولت ترامپ نام آن را «عملیات نظامی خشم حماسی» نهاده است تا از اخذ مجوز از کنگره فرار کند، روزجمعه به پایان رسید. دونالد ترامپ ۲ مارس (۱۱ اسفند) کنگره را رسما از اقدام نظامی خود علیه ایران مطلع کرد. اما کنگره تاکنون نه اعلان جنگ کرده و نه اقدامی برای صدور مجوز جنگ انجام داده است. پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، شکاف عمیقی میان کنگره آمریکا و رئیسجمهوری این کشور ایجاد شد؛ کنگره تاکنون شش بار تلاش کرده است تا اختیارات جنگی ترامپ را محدود کند و اکنون در کنگره بحث بر سر غیرقانونی بودن جنگ آمریکا علیه ایران و فشار بر کاخ سفید شدت گرفته است. تا جایی که در دومین روز جلسه استماع کمیته نیروهای مسلح سنای آمریکا در روز پنجشنبه، سخنرانی وزیر جنگ آمریکا با اعتراض گروهی از معترضان ضد جنگ مواجه شد. یکی از معترضان که لباس صورتی بر تن و پلاکاردی در دست داشت، فریاد زد: «پیت هگست، تو یک جنایتکار جنگی هستی.» این اقدام باعث شد نیروهای پلیس کنگره در مدت کوتاهی او را از سالن جلسه خارج کنند. معترضان فریاد میزدند: «شما باید بازداشت شوید. کاری که انجام میدهید شرمآور است. مردم آمریکا نمیخواهند وارد این جنگ شوند.»
وزیر جنگ آمریکا در این نشست با تکرار ادعاهای خود گفت: «همانطور که پیشتر گفتم بزرگترین دشمنی که در این برهه با آن روبهرو هستیم، سخنان بدبینانه، بیملاحظه و ناامیدانه دموکراتهای کنگره و برخی جمهوریخواهان است.» چاک شومر، رهبر دموکراتهای سنا نیز در این نشست گفت: «هرچه ترامپ بیشتر برای خارج کردن آمریکا از این جنگ صبر کند، اوضاع پیچیدهتر میشود و بیرون آمدن از آن برایش دشوارتر خواهد شد.» وی افزود: «دموکراتها هر هفته به رأیگیری در مورد قطعنامههای اختیارات جنگی ادامه خواهند داد تا زمانی که جمهوریخواهان تصمیم بگیرند مردم آمریکا را بر دونالد ترامپ ترجیح داده و به این جنگ پایان دهند.»
همچنین در ادامه تنشهای سیاسی در واشنگتن، دموکراتهای مجلس نمایندگان آمریکا قصد دارند پنج ماده استیضاح علیه پیت هگست را ارائه کنند؛ اتهاماتی که از «سوءاستفاده از قدرت» تا «مدیریت خطرناک اطلاعات محرمانه» و نقش او در جنگ با ایران را در برمیگیرد. بر اساس پیشنویس این طرح، محور اصلی اتهامات به نقش هگست در جنگ ایران و همچنین رسوایی موسوم به «سیگنالگیت» مربوط میشود. این طرح توسط یاسمین انصاری، نخستین زن ایرانیتبار دموکرات در کنگره آمریکا، ارائه شده و چند نماینده دیگر از جمله سارا مکبراید، جزمین کراکت و استیو کوهن نیز از آن حمایت کردهاند. انصاری در پیامی در حساب کاربری خود در رسانه اجتماعی ایکس نوشت: «من طرح استیضاح علیه هگست را به دلیل نقض سوگندش، به خطر انداختن جان نیروهای آمریکایی و ارتکاب جنایات جنگی از جمله حمله به غیرنظامیان و یک مدرسه دخترانه در شهرستان میناب در ایران ارائه کردهام.»
قانون اختیارات جنگی آمریکا چه میگوید؟
هدف قانون اختیارات جنگی آمریکا که در سال ۱۹۷۳ به تصویب رسید، محدود کردن قدرت رئیسجمهور در اعلام جنگ و استفاده از نیروی نظامی بدون تایید کنگره است. این قانون در پی واکنش به جنگ ویتنام تصویب شد، جایی که رئیسجمهورهای آمریکا بهطور مکرر از نیروی نظامی بدون مشورت با کنگره استفاده کرده بودند و در نهایت کنگره به این نتیجه رسید که باید سازوکاری برای جلوگیری از استفاده بیرویه از نیروهای نظامی توسط رئیسجمهور داشته باشد. این قانون چند بخش کلیدی دارد از جمله مشورت با کنگره، گزارشدهی به آن و محدودیت زمان. مشورت با کنگره به این صورت است که رئیسجمهور باید قبل از اینکه نیروهای نظامی ایالات متحده به عملیات نظامی جدی درگیر شوند، با کنگره مشورت کند. در گزارشدهی به کنگره، نیز رئیسجمهور موظف است ظرف ۴۸ ساعت بعد از شروع عملیات نظامی، گزارشی به کنگره ارائه دهد و دلیل استفاده از نیروها، اهداف و مدت زمان احتمالی عملیات را توضیح دهد. در نهایت محدودیت زمان نیز به این معنا است که رئیسجمهور نمیتواند نیروها را بیش از ۶۰ روز درگیر عملیات نظامی کند، مگر اینکه کنگره آن را تایید کند. این قانون همچنین در شرایط مشخص، امکان تمدید ۳۰ روزه برای خروج تدریجی نیروها را در صورت اطلاعرسانی به کنگره پیشبینی کرده است.
در این میان، اگرچه این قانون برای محدود کردن قدرت رئیسجمهور در استفاده از نیروی نظامی تصویب شده، اما در عمل بسیاری از رئیسجمهورها از آن طفره رفتهاند یا تلاش کردهاند که راههایی برای دور زدن آن پیدا کنند. بهطور مثال در جنگهای مختلف از جمله در عراق (۲۰۰۳) و لیبی (۲۰۱۱)، رئیسجمهورهای آمریکا از نیروی نظامی بدون اعلام رسمی جنگ یا مشورت کامل با کنگره استفاده کردهاند. به بیان دیگر، به دلیل تفسیرهای مختلف از قانون و تمایل رئیسجمهورها به انجام عملیات نظامی بدون تایید کنگره، این قانون تاثیر محدود و نهچندان موثری در کنترل استفاده از نیروی نظامی در جنگها داشته است.
حمایت دو جمهوریخواه از کاهش اختیارات جنگی ترامپ
قطعنامه قانون اختیارات جنگی در حالی در سنا به رای گذاشته شد که از میان دموکراتها فقط سناتور دموکرات «جان فترمن» از ایالت پنسیلوانیا به این قطعنامه رای منفی داد، درحالیکه سناتورهای جمهوریخواه «سوزان کالینز» از ایالت مین و «رند پال» از ایالت کنتاکی از آن حمایت کردند. رای سوزان کالینز از این جهت قابلتوجه بود که نخستین بار است او از این قطعنامه حمایت کرده است. او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، نوشت: «همانطور که از آغاز درگیریها با ایران گفتهام، اختیارات رئیسجمهور به عنوان فرمانده کل قوا بدون محدودیت نیست.»
وی افزود: «قانون اساسی نقش اساسی برای کنگره در تصمیمگیری درباره جنگ و صلح قائل شده است و قانون اختیارات جنگی نیز مهلت مشخص ۶۰ روزهای را تعیین میکند تا کنگره یا مجوز ادامه درگیری را صادر کند یا آن را پایان دهد. این مهلت یک توصیه نیست، بلکه یک الزام است.» کالینز تاکید کرد: «هرگونه اقدام نظامی بیشتر علیه ایران باید دارای ماموریت روشن، اهداف قابل تحقق و راهبرد مشخص برای پایان دادن به درگیری باشد. من به توقف ادامه این درگیریهای نظامی در شرایط فعلی رای دادم تا زمانی که چنین چارچوبی ارائه شود.»
