پیشنویس پیشنهادی ایران بهزودی نهایی میشود؛
دیپلماسی زیر سایه ضربالاجل
عراقچی: پیشنویس توافق هستهای تا ۳ روز آینده نهایی میشود
با وجود آنکه دور دوم مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا با ارزیابی نسبتا مثبت به پایان رسید و دو طرف متنهایی را برای ادامه رایزنیها رد و بدل کردند و وزیر خارجه ایران در تازه ترین اظهارنظر مذاکراتی از نهایی شدن پیشنویس توافق هستهای ظرف ۳ روز آینده خبر داد، اظهارات دونالد ترامپ درباره تعیین ضربالاجل برای ایران، فضای متفاوت و تازهای به این روند بخشیده است. رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد: «فکر میکنم ۱۰ تا ۱۵ روز زمان کافی باشد، حداکثر. ما به یک توافق خواهیم رسید، یا به هر شکلی یک توافق به دست خواهیم آورد.» او همچنین هشدار داد: «یا توافق میکنیم، یا اوضاع برای آنها ناخوشایند خواهد شد.» ضمنا ترامپ گفت که ایالات متحده باید با ایران به یک توافق معنادار برسد.
این مواضع با واکنش رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، مواجه شد. گروسی در گفتوگو با بلومبرگ ضمن اشاره به افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه، اظهار کرد که پنجره زمانی ایران برای دستیابی به یک توافق دیپلماتیک درباره فعالیتهای هستهای در حال محدود شدن است. او همچنین در مصاحبهای با فاکسنیوز از تعیین ضربالاجل از سوی ترامپ دفاع کرد و آن را رویکردی «منطقی» دانست. گروسی مدعی شد: «دستیابی به هرگونه توافق معتبر، مستلزم بررسی دقیق وضعیت تاسیسات هستهای ایران است؛ یعنی باید مشخص شود چه مقدار مواد حساس در آنجا وجود دارد، شرایط فعلی آنها چگونه است و مهمتر از همه، هیچگونه انحراف یا استفاده غیرمجاز از این مواد رخ نداده باشد.»
زمان زیادی وجود ندارد
رافائل گروسی به تلویزیون بلومبرگ گفته بود که آژانس در مورد پیشنهادهای مشخصی با وزیر خارجه ایران برای بازرسی از سایتهایی که در ماه ژوئن توسط اسرائیل و آمریکا بمباران شده بودند، گفتوگو کرده است.مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی با اشاره به شش ساعت جلسه اخیر خود در ژنو با مقامهای ایران گفت: «زمان زیادی وجود ندارد، اما ما در حال کار روی چیزی مشخص هستیم. آژانس چند راهحل پیشنهاد ارائه کرده است.» او گفت که بازگشت بازرسان آژانس به تاسیسات آسیبدیده در فردو، اصفهان و نطنز «بستگی به احتمال یک نوع توافق گستردهتر دارد. ما از این واقعیت آگاه هستیم که این (دسترسی نیاز به) مذاکره سیاسی دارد.»
حس فوریت در طرفین
مدیرکل آژانس در گفتوگو با فاکسنیوز نیز مدعی شد: «کاملا روشن است که برای معتبر بودن هر توافقی، باید وضعیت فعلی آنجا ارزیابی شود تا اطمینان حاصل شود مواد هستهای بسیار حساس - که غنای آنها نزدیک به سطح تسلیحاتی است - دچار هیچگونه انحراف نشده باشند.» او خواستار آن شد که این بازرسیها حتما در چارچوب یک توافق جامع و کامل گنجانده شود و به طور ضمنی هشدار داد که بدون رعایت این شرط، شانسی برای حصول توافق وجود نخواهد داشت.
وی با تاکید بر اینکه «تعاملات دائمی» ادامه دارد، عنوان کرد که طرفین «حس فوریت» را درک میکنند. گروسی در ادامه گفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با تعیین جدول زمانی، بر ضرورت به ثمر رسیدن مذاکرات در زمانی کوتاه تاکید کرده است. گروسی در شرایطی این صحبتها را بیان کرده است که وی نیز در مذاکرات ژنو حضور داشت. مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در روند اخیر مذاکرات هستهای حضور داشت و روز پنجشنبه در سخنانی، گفتوگوهای ژنو را گامی رو به جلو توصیف کرد و گفت ایران و ایالات متحده برای رسیدن به توافق اراده دارند.
تکمیل پیشنویس توافق
همزمان با این تحولات و سرعت اظهارنظرها، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در مصاحبه با شبکه اماسانبیسی تاکید کرد پیشنویس توافق هستهای را بهزودی به آمریکا میفرستیم. عراقچی در این مصاحبه گفت: «پیشنویس پیشنهادی توافق هستهای در سه روز آینده نهایی و پس از تایید مسوولان، به آمریکا ارسال خواهد شد.» او همچنین تصریح کرد که هیچ راهحل نظامی برای برنامه هستهای ایران وجود ندارد و آمریکا هم از ما درخواست غنیسازی صفر نداشته است. وی در ادامه تاکید کرد: «چیزی که ما داریم درباره آن صحبت میکنیم این است که مطمئن شویم برنامه هستهای ایران که شامل غنیسازی است صلحآمیز است و همیشه صلحآمیز باقی خواهد ماند.» وی در این گفتوگو اظهار کرد که ما آمریکاییها را دشمن خود نمیدانیم؛ سیاستهای دولت آمریکا را خصمانه علیه ایران میدانیم. وقتی آن خصومتها متوقف شود، شاید بتوانیم نوع متفاوتی از رابطه را در نظر بگیریم.
ایران از ترامپ شاکی شد
درحالیکه آمریکا در اطراف ایران آرایش نظامی ترتیب داده و ترامپ نیز اخیرا در سخنانی مدعی شده که اگر ایران تصمیم بگیرد توافقی را امضا نکند، ممکن است لازم شود ایالات متحده از پایگاه خود در جزیره Diego Garcia استفاده کند، امیرسعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل، در نامهای خطاب به دبیرکل سازمان ملل و رئیس شورای امنیت، اظهارات اخیر رئیسجمهور ایالات متحده درباره استفاده احتمالی از پایگاه دیهگو گارسیا برای حمله نظامی علیه ایران را نقض فاحش منشور ملل متحد دانست و خواستار اقدام فوری شورای امنیت شد.
به گزارش ایسنا، ایروانی به دبیرکل و رئیس شورای امنیت پیرامون اظهارات تهدیدآمیز رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا گفت: «متعاقب دستور دولت متبوعم و پیرو مکاتبات پیشین این نمایندگی مورخ ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵ و ۲، ۹، ۱۳، ۲۲ و ۲۸ ژانویه ۲۰۲۶ پیرامون تهدیدهای مستمر ایالات متحده آمریکا به توسل به زور علیه جمهوری اسلامی ایران، بدینوسیله مکاتبه حاضر با هدف جلب توجه مجدد و فوری جنابعالی و اعضای شورای امنیت نسبت به تداوم تهدیدهای مقامات ایالات متحده مبنی بر توسل به زور از جمله اظهارنظر علنی اخیر رئیسجمهور آمریکا در خصوص استفاده از پایگاه دیهگو گارسیا جهت انجام حمله نظامی احتمالی علیه جمهوری اسلامی ایران، ارسال میشود.»
رایزنیهای تهران
باوجود آنکه در طرف غربی تلاش بر این است که با اهرم زور و فشار، ایران را برای دور بعدی گفتوگوها ترغیب کنند اما در طرف ایرانی، شاهد افزایش روند رایزنیهای دیپلماتیک با مقامات کشورهای مختلف هستیم. تماسهای تلفنی سید عباس عراقچی با همتایان خود در عربستان، مصر و روسیه نشان میدهد تهران تلاش دارد مسیر مذاکرات هستهای را از طریق تعاملات دیپلماتیک و با تاکید بر احترام و منافع متقابل پیش ببرد. در این راستا، وزیران امور خارجه ایران و عربستان در ارتباط با آخرین روند مذاکرات هستهای کشورمان به صورت تلفنی رایزنی و گفتوگو کردند. به گزارش ایسنا، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در تماس تلفنی با امیر فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، ضمن بررسی روابط دوجانبه، همتای سعودی خود را در جریان تحولات مرتبط با مذاکرات هستهای ایران-آمریکا قرار داد. وزیر امور خارجه عربستان سعودی ضمن قدردانی از توضیحات وزیر امور خارجه کشورمان، ابراز امیدواری کرد گفتوگوهای جاری تا حصول نتیجه تداوم یابد.
همچنین بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، روز جمعه اول اسفندماه در تماس تلفنی با وزیر امور خارجه کشورمان درباره آخرین تحولات منطقهای و بینالمللی گفتوگو و تبادل نظر کرد. به گزارش خبرگزاری ایرنا، عراقچی در این تماس، با اشاره به آخرین تحولات مربوط به مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن، بر تلاش برای تدوین پیشنویس مذاکراتی مبتنی بر احترام و منافع متقابل تاکید کرد. وزیر امور خارجه مصر نیز ضمن استقبال از تداوم روند دیپلماتیک، بر ضرورت استمرار رایزنیها با هدف پیشبرد مذاکرات و دستیابی به چارچوبی قابل قبول برای طرفهای ذیربط تاکید کرد.
همزمان منابع روس نیز از تماس تلفنی وزیر خارجه این کشور با عباس عراقچی خبر دادند. خبرگزاری تاس گزارش داد که سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه و عباس عراقچی وزیر خارجه ایران روز جمعه درباره مساله هستهای به تبادل نظر پرداختند. وزارت امور خارجه روسیه اعلام کرد لاوروف در تماس تلفنی با عباس عراقچی، بر حمایت از روند مذاکرات برای یافتن راهحلهای عادلانه و احترام به حقوق مشروع ایران تاکید کرد.
وزیر امور خارجه روسیه روز چهارشنبه در مصاحبه با یک شبکه سعودی با بیان اینکه آمریکا و اسرائیل با حمله به سایتهای هستهای ایران مرتکب اقدامی خطرناک شدند، گفت که تهران همواره پایبندی خود به پیمان منع گسترش سلاح هستهای را اعلام کرده است. سخنگوی کرملین نیز روز پنجشنبه گفت، مسکو انتظار دارد ابزارهای سیاسی و دیپلماتیک در حل و فصل اوضاع پیرامون ایران در اولویت قرار گیرند. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، تاکید کرد که مسکو انتظار دارد مذاکرات در جستوجوی حل و فصل اوضاع پیرامون ایران غالب شود. سخنگوی کرملین گفت روسیه از همه طرفهای منطقه میخواهد در بحبوحه اوضاع پیرامون ایران، خویشتنداری کنند.
