رکوردشکنی بورس؛
بازار سهام در مسیر فتح ۵میلیون واحد؟
بازار سهام پس از وقفه طولانی ناشی از شرایط جنگی، در حالی بازگشایی شد که نگرانیهای گستردهای نسبت به وضعیت شرکتهای آسیبدیده، هلدینگها و صنایع مختلف وجود داشت. با این حال انتشار گزارشهای سالانه و ماهانه مطلوب شرکتها، رشد مبلغ فروش ناشی از تورم و افزایش نرخ ارز، موجب کاهش قابلتوجه نسبتهای تحلیلی ارزشگذاری و افزایش جذابیت سهام شد. همین موضوع زمینه بازگشت تقاضا به بازار را فراهم کرد. در کنار ارزندگی بالای سهام، مجموعهای از اقدامات حمایتی نیز به بهبود شرایط بازار کمک کرد. انتشار اوراق تبعی موسوم به «هموطن»، اعطای تسهیلات به سرمایهگذاران و مدیریت مناسب بازگشایی بازار باعث شد نگرانیهای اولیه به سرعت کاهش یابد و جریان نقدینگی به سمت بورس تقویت شود. موفقیت بازگشایی نمادهای مهمی همچون شپدیس و پارسان نیز نشان داد که بازار توانایی هضم عرضهها را دارد.
هرچند در ساعات ابتدایی بازگشایی این نمادها فشار فروشهایی، عمدتا از سوی برخی صندوقهای بزرگ و اهرمی، مشاهده شد، اما این عرضهها با استقبال سرمایهگذاران حقیقی جذب شد و تاثیر پایداری بر روند بازار نگذاشت. در مقابل، نمادهایی که بهطور مستقیم از جنگ آسیب دیدهاند، از جمله فولاد، همچنان متوقف هستند و بازگشایی آنها به زمان بیشتری نیاز دارد. یکی از مهمترین متغیرهای بنیادی بازار، ارزش دلاری بورس است. ارزش بازار سرمایه ایران در حال حاضر حدود ۸۷میلیارد دلار برآورد میشود؛ سطحی که همچنان در محدودههای تاریخی پایین قرار دارد و از ارزندگی قابلتوجه بازار حکایت میکند. از این منظر، رسیدن ارزش دلاری بازار به محدوده ۱۰۰ تا ۱۱۰میلیارد دلار همچنان دور از دسترس به نظر نمیرسد و میتواند ظرفیت رشد بیشتری را برای بورس فراهم کند. از منظر تکنیکال نیز عبور شاخص کل از مقاومتهای مهم اخیر، چشمانداز مثبتی را ترسیم کرده است.
در صورت تداوم ورود نقدینگی حقیقی و حفظ شرایط فعلی، دستیابی به محدوده ۵میلیون واحدی شاخص کل در میانمدت دور از انتظار نخواهد بود. البته طبیعی است که در مسیر صعود، بازار با دورههایی از استراحت، شناسایی سود و جابهجایی سهام میان سرمایهگذاران مواجه شود؛ اما این اصلاحات لزوما به معنای پایان روند صعودی نخواهد بود. عامل تعیینکننده دیگر، وضعیت ریسکهای سیاسی و تحولات مرتبط با جنگ و مذاکرات است. هرگونه کاهش تنشهای سیاسی، تثبیت شرایط اقتصادی یا دستیابی به توافقهای جدید میتواند محرک تازهای برای بازار باشد و زمینه رشد بیشتر را فراهم کند. در مقابل، بازگشت نااطمینانیهای سیاسی میتواند بر روند بازار اثرگذار باشد. بررسی رفتار صنایع مختلف نیز نشان میدهد که اگرچه تقریبا تمامی گروهها با تقاضا مواجه هستند، اما صنایع دارویی، غذایی، سیمانی و پالایشی در هفتههای اخیر عملکرد بهتری داشتهاند. حذف ارز ترجیحی در برخی حوزهها، رشد سودآوری شرکتها و آسیب کمتر این صنایع از شرایط جنگی، باعث شده توجه سرمایهگذاران بیش از گذشته به این گروهها جلب شود.
نکته قابلتوجه دیگر، برتری شاخص هموزن نسبت به شاخص کل در هفتههای اخیر است. این موضوع نشان میدهد سرمایهگذاران پس از مدتها بیتوجهی به شرکتهای کوچک و متوسط، بار دیگر به سمت این نمادها متمایل شدهاند. گزارشهای مناسب مالی و آسیب کمتر این شرکتها از شرایط اخیر، یکی از دلایل اصلی این تغییر رویکرد است. با این حال، رشد بازار به معنای رشد همه نمادها نیست. حتی در معاملات دیروز نیز تعدادی از سهمها در محدوده منفی معامله شدند. بنابراین با وجود مثبت بودن کلیت بازار و قدرت مناسب تقاضا، انتخاب سهام همچنان اهمیت بالایی دارد و سرمایهگذاران باید بیش از گذشته بر تحلیل بنیادی، کیفیت سودآوری و چشمانداز شرکتها تمرکز کنند. در مجموع، بورس تهران همچنان از پشتوانههای بنیادی مناسبی برخوردار است و تا زمانی که جریان نقدینگی و شرایط سیاسی در وضعیت فعلی باقی بماند، میتوان نسبت به ادامه روند صعودی بازار خوشبین بود؛ هرچند این مسیر احتمالا با شیبی متعادلتر و همراه با تفکیک بیشتر میان صنایع و شرکتها ادامه خواهد یافت.
* کارشناس بازار سرمایه
