عقبنشینی همزمان دلار و فلزات گرانبها، بازار صندوقهای کالایی را وارد فاز احتیاط کرد
تخلیه حباب صندوقهای طلا
عقبنشینی طلا از سقف تاریخی
روز جمعه و در آخرین روز معاملات بازار جهانی، بهای هر اونس طلا با افتی بیش از ۲درصد همراه شد و تا محدوده ۴هزار و ۵۰۰دلار عقبنشینی کرد. این کاهش قیمت در شرایطی رخ داد که طی ماههای اخیر، رشد قابلتوجه انتظارات تورمی در اقتصاد جهانی، تشدید نااطمینانیهای سیاسی و همچنین افزایش تقاضا برای داراییهای امن، قیمت طلا را به سطوح تاریخی رسانده بود. با این حال، پس از جهشهای پرشتاب اخیر، بازار جهانی طلا وارد فاز اصلاح شد و بخشی از معاملهگران اقدام به شناسایی سود کردند. همزمان با افت بهای جهانی طلا، نرخ دلار در بازار آزاد نیز که در ابتدای معاملات دیروز در کانال ۱۸۰هزار تومان بازگشایی شده بود، در ادامه یک کانال عقب نشست و در محدوده ۱۷۹هزار تومان قرار گرفت. همین موضوع سبب شد تا بازار داخلی طلا و سکه نیز با افت قیمت همراه شود.
هر گرم طلای ۱۸عیار در روز گذشته تا کانال ۱۹میلیون و ۳۰۰ هزار تومان عقبنشینی کرد. بازتاب این تحولات به سرعت در معاملات صندوقهای طلا نمایان شد. صندوقهای طلا که بخش عمده دارایی آنها مبتنی بر گواهی سپرده شمش طلا در بورس کالا است، در جریان معاملات روز گذشته با افت قیمتی همراه شدند و عمدتا در محدودههای منفی معامله شدند. با این حال، نکته قابلتوجه این بود که همزمان با سرخپوشی تابلوها، بخشی از سرمایهگذاران حقیقی از فرصت کاهش قیمتها برای ورود مجدد به بازار استفاده کردند و صندوقهای طلا بار دیگر با ورود پول حقیقیها همراه شدند. رفتار معاملهگران در معاملات روز گذشته نشان داد که نگاه کوتاهمدت و نوسانگیری همچنان بر بخش مهمی از جریان معاملات صندوقهای طلا حاکم است. بسیاری از فعالان بازار معتقدند که پس از تخلیه هیجان رشد قیمتها، بازار به مرحلهای رسیده که نیازمند کفسازی و استراحت قیمتی است. افت محسوس ارزش معاملات صندوقهای طلا نسبت به هفته گذشته نیز مؤید همین موضوع است. در واقع، کاهش ارزش معاملات را میتوان نشانهای از افت هیجان خرید و احتیاط بیشتر سرمایهگذاران در سطوح کنونی قیمتها تلقی کرد. از سوی دیگر، بخش عمده صندوقهای طلا موفق شدهاند حباب قیمتی هفتههای اخیر را تخلیه کنند. در هفتههای گذشته، رشد شدید تقاضا موجب شده بود برخی صندوقها با فاصله محسوسی نسبت به ارزش خالص داراییهای خود معامله شوند. اما در معاملات دیروز به جز یک صندوق که همچنان به نظر میرسد موفق به اخذ مجوز افزایش سقف واحدها نشده و با حباب قابلتوجهی معامله میشد، سایر صندوقهای طلا تا حد زیادی به محدودههای نزدیک به NAV معامله شدند.
حباب دولایه در صندوقهای نقره
برخلاف صندوقهای طلا که تا حدودی وارد فاز تعادل شدهاند، وضعیت در صندوقهای نقره همچنان متفاوت و تا حدی نگرانکننده است. روز جمعه بهای هر اونس نقره در بازار جهانی با افتی سنگین و حدود ۹ درصدی همراه شد و به محدوده ۷۷دلار رسید. این کاهش شدید قیمت در حالی رقم خورد که نقره طی هفتههای اخیر به واسطه افزایش تقاضای سفتهبازانه و رشد انتظارات تورمی، جهش قابلتوجهی را تجربه کرده بود. افت سنگین اونس جهانی نقره به سرعت بر معاملات صندوقهای نقره در بازار سرمایه ایران اثر گذاشت و تمام صندوقهای نقره در نخستین روز معاملاتی هفته با کاهش قیمت همراه شدند.
با این حال، آنچه بیش از افت قیمتها اهمیت دارد، تداوم حباب قیمتی در این صندوقها است. بررسی معاملات روز گذشته نشان میدهد که به جز یک صندوق که دارای حبابی بیش از ۱۰درصد بود، سایر صندوقهای نقره نیز بهطور میانگین با حبابی حدود ۵درصد معامله میشوند. اما ماجرا به همینجا ختم نمیشود؛ دارایی اصلی صندوقهای نقره، گواهی سپرده نقره در بورس کالا است و بررسی قیمت این گواهی نسبت به ارزش بنیادی آن نشان میدهد که خود گواهی سپرده نیز دارای حبابی نزدیک به ۲۰درصد است. در نتیجه، سرمایهگذاران در صندوقهای نقره عملا با نوعی حباب مضاعف یا دولایه مواجه هستند؛ به این معنا که هم دارایی پایه و هم خود صندوق، بالاتر از ارزش ذاتی معامله میشوند. همین موضوع سبب شده است تا ریسک سرمایهگذاری در صندوقهای نقره به مراتب بیشتر از صندوقهای طلا باشد. با این حال، بررسی رفتار معاملهگران نشان میدهد که بخشی از فعالان بازار نسبت به این موضوع آگاه شدهاند و واکنش منطقیتری از خود نشان میدهند.
در معاملات روز گذشته، صندوقهایی که حباب بیشتری داشتند، افت قیمت شدیدتری را نیز تجربه کردند و این موضوع نشاندهنده توجه معاملهگران به ارزشگذاری صندوقها است. با وجود این، جریان ورود پول حقیقی به صندوقهای نقره همچنان متوقف نشده است. به نظر میرسد بخشی از معاملهگران همچنان به تداوم روند صعودی نقره در میانمدت امیدوارند و اصلاح اخیر قیمتها را فرصتی برای ورود تلقی میکنند. این در حالی است که تداوم حضور سرمایههای سفتهبازانه در بازاری با حبابهای قابلتوجه، میتواند نوسانات این صندوقها را در روزهای آینده تشدید کند. در سوی دیگر بازار، صندوقهای املاک و مستغلات نیز همچنان یکی از کانونهای توجه سرمایهگذاران خرد باقی ماندهاند. این صندوقها روز گذشته نیز عمدتا با صف خرید همراه بودند و روند صعودی قیمت آنها ادامه یافت. رشد قابلتوجه قیمت واحدهای این صندوقها در حالی ادامه داشت که بسیاری از آنها در روز گذشته با حباب قیمتی قابلتوجهی معامله شدند و بازدهی یکماهه آنها نیز به بیش از ۳۰ درصد رسید. تداوم ورود پول حقیقیها به صندوقهای املاک و مستغلات نشان میدهد که بخشی از سرمایهگذاران همچنان این صندوقها را به عنوان گزینهای برای پوشش تورم و حفظ ارزش دارایی تلقی میکنند.
با این حال، رشد سریع قیمتها در کنار فاصله گرفتن از ارزش ذاتی، میتواند ریسک اصلاح قیمتی در این صندوقها را افزایش دهد.
