سقوط بیتکوین به کف دوساله
دنیای اقتصاد - صبا نوبری : بازار رمزارزها روز گذشته یکی از پرالتهابترین روزهای خود را در دو سال اخیر پشت سر گذاشت؛ جایی که بیتکوین، بزرگترین ارز دیجیتال جهان، با افتی بیش از ۵ درصد در مقاطعی از معاملات روز گذشته تا سطح ۵۵ هزار و ۸۳۰ دلار سقوط کرد و پایینترین قیمت خود از سپتامبر ۲۰۲۴ را به ثبت رساند. اگرچه این رمزارز در ادامه معاملات توانست بخشی از زیان خود را جبران کند و با رشدی حدود ۷.۵ درصدی درصدی نسبت به کف روزانه، خود را به محدوده ۶۰هزاردلاری برساند، اما بررسیها نشان میدهد این نوسان شدید، نشانهای از یک چالش عمیقتر در اقتصاد کلان و تغییر نگاه سرمایهگذاران به داراییهای پرریسک است. بیتکوین که در اکتبر سال گذشته قله تاریخی بالای ۱۲۶ هزار دلار را فتح کرده بود، اکنون در آستانه ثبت هفتمین هفته نزولی پیاپی قرار دارد؛ اتفاقی که از مه ۲۰۲۲ تاکنون بیسابقه بوده است.
ریشههای سقوط
ریزش اخیر بیتکوین حاصل یک عامل منفرد نیست، بلکه مجموعهای از فشارهای اقتصادی، سیاسی و فنی دست به دست هم دادهاند تا فروشندگان بر بازار مسلط شوند. نخستین و مهمترین عامل، سرایت ترس از بازار سهام آمریکا، بهویژه شرکتهای هوش مصنوعی، به دنیای رمزارزهاست. در هفتههای اخیر، سرمایهگذاران نسبت به سودآوری هزینههای سنگین زیرساختی در حوزه هوش مصنوعی دچار تردید شدهاند و خروج جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، نیز به این نگرانیها دامن زده است. در چنین فضایی، سرمایهگذاران وارد فاز «فروش همهچیز» شدهاند و همزمان با افت شاخصهای بورس آمریکا، بیتکوین را نیز در سبد فروش قرار دادهاند.
عامل دوم به سیاستهای پولی و نرخ بهره بازمیگردد. بازارها اکنون احتمال افزایش تهاجمیتر نرخ بهره از سوی بانک مرکزی آمریکا (فدرالرزرو) را در قیمتها لحاظ میکنند. به زبان ساده، وقتی نرخ بهره بالاست و حسابهای نقدی سود مطمئن ۵ درصدی میدهند، داراییهایی مانند بیتکوین و طلا که هیچ سود دورهای (بهره) پرداخت نمیکنند، جذابیت خود را از دست میدهند.
در کنار عوامل اقتصادی، ریسکهای محیطی و سیاسی نیز بر بازار سنگینی کردهاند. پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا و ناکامی لایحه شفافیت رمزارزها (Clarity Act) در سنا، نگرانی از سختگیریهای نظارتی را زنده کرده است. افزون بر این، هک صرافی بایننس در ماه اکتبر و اختلالهای گسترده فنی در سیستمهای حساس آمریکا از جمله توقف پروازها و اختلال در بانکداری آنلاین اعتماد عمومی به امنیت زیرساختهای دیجیتال را متزلزل کرده است.
نقش والاستریت و اهرمها
یکی از تفاوتهای مهم ریزش فعلی با دورههای گذشته، حضور پررنگ سرمایهگذاران بزرگ والاستریت است. صندوقهای قابل معامله بیتکوین (ETF) که قرار بود تقاضای پایداری ایجاد کنند، در زمان ترس بازار، فروش را بسیار آسانتر کردهاند. دادهها نشان میدهد تنها در یک ماه گذشته، بیش از ۱.۳۷میلیارد دلار سرمایه از بزرگترین صندوق بیتکوین (IBIT) خارج شده است.
در همین حال، شرکتهای بورسی که با استقراض اقدام به خرید بیتکوین کرده بودند، مانند شرکت «استراتژی» که حدود ۴ درصد کل بیتکوینهای جهان را با میانگین قیمت خرید بیش از ۷۵ هزار دلار در اختیار دارد در زمان ریزش با فشار مضاعفی برای پرداخت بدهیهای خود مواجه میشوند و نوسانات بازار را تشدید میکنند.سرعت بالای سقوط روز گذشته نیز ناشی از معاملات اهرمی بود. بسیاری از معاملهگران با پول قرضی روی رشد بیتکوین شرطبندی کرده بودند؛ با شکسته شدن مرز روانی ۶۰ هزار دلار، موقعیتهای معاملاتی آنها بهطور خودکار بسته (لیکوئید) شد و در طول ۲۴ ساعت حدود ۲میلیارد دلار از این معاملات از بین رفت که فشار فروش را دوچندان کرد.
بازگشت ۳.۹درصدی
پس از لمس کف ۵۵ هزار و ۸۳۰ دلاری، بیتکوین توانست با ثبت یک بازگشت حدود ۷ درصدی ، به کانال ۶۰ هزاردلاری برگردد. این تنفس کوتاهمدت بازار دو دلیل اصلی دارد. نخست، قرار گرفتن بازار در وضعیت «اشباع فروش» است؛ پس از افت حدود ۲۵ درصدی از ۲۱ اکتبر تاکنون، بسیاری از معاملهگران کوتاهمدت قیمتهای زیر ۵۶ هزار دلار را برای خریدهای پلهای و کسب سود از نوسان مناسب ارزیابی کردند. دوم، برخی تحلیلگران معتقدند واکنش بازار به نگرانیهای نرخ بهره و کند شدن رشد هوش مصنوعی «بیشازحد منفی» بوده است. همین دیدگاه، در کنار رسیدن قیمت به محدوده حمایتی کف تابستان امسال (۵۷ هزار و ۷۴۲ دلار در ماه ژوئیه)، باعث شد خریداران محتاطانه وارد میدان شوند.
آزمون ۶۰ هزار دلاری
چشمانداز کوتاهمدت بیتکوین بیش از هر چیز به رفتار این رمزارز در برابر مرز ۶۰ هزار دلار وابسته است. تحلیلگران تکنیکال بر این باورند که بیتکوین در حال تلاش برای یافتن یک کف پایدار است و اگر بتواند دوباره بالای ۶۰ هزار دلار تثبیت شود، شانس بازگشت به روند صعودی را خواهد داشت. با این حال، یک پرسش بنیادین همچنان بیپاسخ مانده است: آیا بیتکوین واقعا «طلای دیجیتال» است؟عملکرد ماههای اخیر نشان میدهد بیتکوین در زمانهای اضطراب اقتصادی، بهجای آنکه پناهگاه امن سرمایهگذاران باشد، همسو با سهام شرکتهای فناوری و شاخص نزدک سقوط کرده است. هرچند پذیرش نهادی رمزارزها از بین نرفته و نهادهای نظارتی آمریکا همچنان رویکرد نسبتا مثبتی دارند، اما هیجان اولیه والاستریت فروکش کرده است. تا زمانی که تکلیف نرخ بهره و بازار سهام فناوری روشن نشود، بیتکوین همچنان در معرض نوسانات شدید باقی خواهد ماند و سرمایهگذاران بزرگ با احتیاط بسیار بیشتری به سمت آن حرکت خواهند کرد.


