تنظیمگری بازارساز ارزی
دنیای اقتصاد : با وجود تمایل نرخ تتر به محدوده ۲۷۰هزار تومان و تداوم فشارهای افزایشی ناشی از نااطمینانیهای اقتصادی و سیاسی، دلار نقدی در بازار آزاد همچنان در کانال ۲۶۰هزار تومان نوسان میکند. کاهش حجم معاملات و محدودماندن دامنه نوسان قیمت در روزهای اخیر نشان میدهد که حضور بازارساز همچنان یکی از عوامل موثر بر مهار تحرکات افزایشی بازار ارز است.
معاملات دلار در بازار آزاد روز چهارشنبه بدون تغییر نسبت به آخرین قیمت ثبتشده در روز سهشنبه، در سطح ۲۶۷هزار تومان آغاز شد. با این حال، حجم معاملات روز گذشته در مقایسه با سایر روزهای هفته جاری کمتر بود و آخرین معامله نقدی در حوالی ساعت ۱۴ با نرخ ۲۶۶هزار و ۲۰۰ تومان به ثبت رسید. برخی شنیدهها از فعالان بازار نیز از محدودبودن تعداد فروشندگان در این روز حکایت داشت.
بالاترین نرخ نقدی دلار در معاملات چهارشنبه ۲۶۷هزار و ۲۰۰تومان و پایینترین نرخ ۲۶۶هزار و ۲۰۰تومان بود. به این ترتیب، بازار ارز علاوه بر مواجهه با کاهش تعداد معاملات، در همان حجم محدود نیز روند قیمتی مشخصی نداشت و دلار در دامنهای هزارتومانی نوسان کرد. در نهایت، نرخ نقدی دلار در روز چهارشنبه ۲۷آبانماه، با ثبت رقم ۲۶۶هزار و ۲۰۰تومان به کار خود پایان داد که ۸۰۰تومان، معادل ۰.۳درصد، کمتر از قیمت پایانی روز سهشنبه بود.
تداوم نوسان در کانال ۲۶۰هزار تومان
دلار از یازدهم مهرماه، زمانی که برای نخستین بار وارد کانال ۲۶۰هزار تومان شد، تاکنون در اغلب روزهای معاملاتی در همین محدوده قیمتی قرار داشته است. در این دوره حدودا هفتهفتهای، تنها در یک روز نرخ دلار تا محدوده ۲۵۵هزار تومان عقبنشینی کرد و در ۹روز معاملاتی نیز قیمت در کانال ۲۷۰هزار تومان ثبت شد. در سایر روزهای این دوره، دلار عمدتا در کانال ۲۶۰هزار تومان معامله شده است.
فعالان بازار، حضور بازارساز را یکی از عوامل اصلی محدودماندن نوسانات دلار در این محدوده میدانند. به نظر میرسد سیاستگذار ارزی با استفاده از ابزارهای در اختیار خود، در پی مهار انتظارات افزایشی و جلوگیری از شکلگیری نوسانات شدید در بازار است.
این مداخله در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که اقتصاد ایران برای هجدهمین هفته متوالی تحتتاثیر محدودیتهای ناشی از محاصره دریایی در تجارت خارجی و جریان درآمدهای ارزی قرار دارد. همچنین آبانماه سومین ماه متوالی است که فشارهای اقتصادی جدید به محدودیتهای ناشی از تحریمهای گذشته اضافه شده است. نااطمینانی درباره جریان ورود ارز به کشور از جمله مهمترین ریسکهایی است که اقتصاد ایران در شرایط کنونی با آن مواجه است. این وضعیت میتواند علاوه بر اثرگذاری بر تعادل عرضه و تقاضای ارز، انتظارات تورمی خانوارها و فعالان اقتصادی را نیز تحتتاثیر قرار دهد.
در چنین شرایطی، انتظارات تورمی علاوه بر متغیرهای بنیادین اقتصادی، حساسیت بیشتری به اخبار سیاسی و تحولات نظامی پیدا میکند. افزایش این حساسیت میتواند از مسیر تقویت تقاضای احتیاطی، تعادل بازار ارز را تحت فشار قرار دهد و زمینه افزایش نرخ ارز آزاد را فراهم کند. در مقابل، بانک مرکزی بر اساس اختیارات قانونی خود میتواند با اتکا به ارزیابیهای تخصصی و حرفهای، برای افزایش ثبات و جلوگیری از نوسانات شدید در بازار مداخله کند.
به نظر میرسد بازارساز در شرایط فعلی، علاوه بر مدیریت نوسانات روزانه، نسبت به احتمال تبدیل شوکهای مقطعی ناشی از تحولات خارجی به اختلالات ماندگارتر در انتظارات اقتصادی نیز حساس است. از یک سو، با کاهش فشارهای انتخاباتی در آمریکا پس از انتخابات میاندورهای و از سوی دیگر، با تشدید تحرکات نظامی در منطقه طی روزهای اخیر، عوامل افزایشی همچنان در بازار ارز حضور دارند. در برابر این فشارها، بازارساز نیز برای جلوگیری از انتقال کامل انتظارات افزایشی به قیمت دلار، ناگزیر به تقویت مداخلات خود است.
برآیند این دو نیروی متضاد میتواند توضیح دهد که چرا دلار، با وجود تمایل به حرکت در محدوده ۲۷۰هزار تومان، همچنان در کانال ۲۶۰هزار تومان معامله میشود. به بیان دیگر، فشارهای بنیادی و انتظاری از یک سو و مداخلات بازارساز از سوی دیگر، مانع از شکلگیری روندی پایدار در قیمت نقدی دلار شدهاند.
تتر؛ نشانهای از تمایل افزایشی بازار
برای بررسی تمایل نرخ ارز به محدوده ۲۷۰هزار تومان، میتوان به روند معاملات تتر نیز توجه کرد. نرخ لحظهای تتر از یازدهم مهرماه تاکنون عمدتا در محدودههای نزدیک به ۲۷۰هزار تومان نوسان داشته است. اگرچه این نرخ در برخی روزها از محدوده مذکور فاصله گرفته، اما این عقبنشینیها پایدار نبوده و پس از مدت کوتاهی دوباره به سطوح قبلی بازگشته است.
در آبانماه نیز تنها در فاصله روزهای ۱۷ تا ۲۱، نرخ تتر در هیچ مقطعی از معاملات روزانه به بالای مرز ۲۷۰هزار تومان نرسید. در سایر روزهای این ماه تا چهارشنبه، دستکم در بخشی از معاملات روزانه، قیمت تتر بالاتر از این مرز قرار گرفت. این تفاوت میان رفتار تتر و دلار نقدی میتواند نشانهای از وجود انتظارات افزایشی در بازار باشد؛ انتظاراتی که تاکنون بهطور کامل در قیمت معاملات نقدی منعکس نشده است.
افت محدود قیمتها در بازار طلا و سکه
در بازار طلا و سکه اغلب قیمتها در روز چهارشنبه با کاهش محدودی همراه شدند. سکه طلای طرح جدید با افت ۷۰۰هزارتومانی نسبت به روز سهشنبه، در قیمت ۲۵۰میلیون و ۵۰۰هزار تومان معامله شد. نیمسکه بدون تغییر در سطح ۱۳۱میلیون و ۵۰۰هزار تومان باقی ماند و ربعسکه با کاهش ۵۰۰هزارتومانی به ۷۱میلیون و ۲۰۰هزار تومان رسید.
هر گرم طلای ۱۸عیار نیز با افت ۱۲۵هزارتومانی نسبت به روز قبل، در محدوده ۲۴میلیون و ۴۴۰هزار تومان معامله شد. به این ترتیب، چهارشنبه ششمین روز معاملاتی متوالی بود که طلای ۱۸عیار در کانال ۲۴میلیون تومان قرار داشت.
این تحولات در شرایطی رخ داد که بهای جهانی طلا در معاملات روز چهارشنبه تا سطح ۳۷۴۴دلار به ازای هر اونس عقبنشینی کرد. با وجود این افت، قیمت طلا در بازار داخلی تغییر قابلتوجهی نداشت. طلای جهانی نیز طی دو روز اخیر با ثبت سطوحی پایینتر از ۳۷۵۰دلار، کف قیمتی جدیدی را در بیش از یک سال اخیر تجربه کرد.
عوامل کاهش قیمت جهانی طلا
قیمت جهانی طلا در معاملات روز چهارشنبه به پایینترین سطح خود در بیش از یک سال گذشته رسید. این افت در شرایطی رخ داد که تقویت دلار آمریکا و افزایش انتظارات درباره ادامه سیاست انقباضی فدرالرزرو، فشار مضاعفی بر بازار فلزات گرانبها وارد کرده است. شاخص دلار آمریکا نیز روز چهارشنبه در سطوح بالاتر از ۱۰۳واحد قرار گرفت که بالاترین میزان از مارس ۲۰۲۵ تاکنون محسوب میشود.
در همین حال، دو مقام دیگر فدرالرزرو در ادامه اظهارنظرهای اخیر برخی سیاستگذاران پولی، از احتمال افزایش بیشتر نرخ بهره در صورت نیاز سخن گفتند. بر اساس معاملات روز گذشته، بازارها احتمال افزایش ۰.۲۵واحد درصدی نرخ بهره در نشست دسامبر را بیش از ۹۵درصد و احتمال افزایش ۰.۵واحد درصدی را بیش از ۴درصد برآورد کردند.
اکنون توجه سرمایهگذاران به انتشار صورتجلسه نشست کمیته بازار آزاد فدرال (FOMC) معطوف شده است. این صورتجلسه که قرار است ساعت ۲۲:۳۰ چهارشنبه ۲۷آبانماه منتشر شود، میتواند اطلاعات بیشتری درباره اختلافنظر اعضای فدرالرزرو و چشمانداز سیاست پولی این نهاد در ماههای آینده در اختیار بازارها قرار دهد.


