قیمت بیت‌کوین در کف ۳ماهه
دنیای اقتصاد - صبا نوبری : بازار جهانی رمزارزها در روزهای اخیر شاهد یک تغییر فاز جدی و خروج معنادار سرمایه از دارایی‌های پرریسک بوده است. درحالی‌که تا چندی پیش سفته‌بازان به تداوم رالی صعودی دارایی‌های دیجیتال امید داشتند، بازگشت پرقدرت متغیرهای اقتصاد کلان به صحنه، این بازار را با یک شوک نزولی مواجه کرد. کاهش قیمت بیت‌کوین به زیر مرز روانی ۷۰ هزار دلار و ثبت پایین‌ترین سطح در نزدیک به سه ماه گذشته، تنها یک اصلاح قیمت ساده نیست؛ بلکه بازتابی از تغییر آرایش سرمایه در سطح جهانی است. رشد مجدد انتظارات تورمی، چشم‌انداز افزایش نرخ بهره توسط فدرال‌رزرو، پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات کنگره آمریکا و در نهایت خروج سرمایه نهادی‌ها، دست به دست هم داده‌اند تا ریسک‌های محیطی پیرامون بازار کریپتو به بالاترین حد خود در ماه‌های اخیر برسد.
بررسی‌ها نشان می‌دهد که فشار فروش در بازار تنها محدود به لیدر سنتی آن نبوده و یک عقب‌نشینی دسته‌جمعی در حال وقوع است. در جریان معاملات روز جمعه، قیمت بیت‌کوین با افت ۶ درصدی محدوده ۶۹هزار و ۲۰۰ دلار سقوط کرد و برای اولین بار از اواسط ماه اوت، سنگر ۷۰ هزار دلاری خود را از دست داد. این رمزارز که ششمین هفته متوالی افت خود را تجربه می‌کند، در مسیر ثبت یک زیان ۹ درصدی در مقیاس هفتگی قرار گرفته است. درحالی‌که بازارهای سهام آسیایی (با پیشتازی کره‌جنوبی و تایوان) روند مثبتی را ثبت کردند، بیت‌کوین نتوانست سوار بر این موج صعودی شود و نشان داد که مسیر حرکتش کاملا از بورس‌های شرق جدا شده است.
در بازار آلت‌کوین‌ها نیز وضعیت مشابهی حاکم است. اتریوم، به عنوان دومین رمزارز بزرگ جهان، با سقوطی ۵.۲ درصدی به حدود ۱۹۶۰ دلار رسید تا زیان هفتگی خود را به بیش از ۱۳.۲ درصد برساند. سایر دارایی‌های مطرح نیز از این توفان در امان نماندند؛ ریپل افت ۱.۶ درصدی را ثبت کرد و زیان هفتگی خود را به مرز ۱۲ درصد نزدیک ساخت. در همین حال، کاردانو و سولانا به ترتیب ۰.۹ و ۳.۲ درصد از ارزش خود را از دست دادند. در این میان، بایننس‌کوین وضعیت شکننده‌تری را به نمایش گذاشت و با افت ۵.۷ درصدی مواجه شد؛ سقوطی که ریشه در فرسایش اعتماد سرمایه‌گذاران پس از هک ویرانگر ۶میلیارد دلاری این شبکه در اواخر ماه اکتبر دارد. میم‌کوین‌هایی نظیر دوج‌کوین و ترامپ نیز با ثبت افت‌های فراتر از ۳ درصد، نشان دادند که در شرایط انقباضی، دارایی‌های فاقد بنیاد اقتصادی اولین قربانیان خروج نقدینگی هستند.
سایه افزایش نرخ بهره
موتور محرک این ریزش سنگین را باید در داده‌های اقتصاد کلان و سیاست‌های پولی ایالات متحده جست‌وجو کرد. گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد که شاخص تورم مصرف‌کننده (CPI) در ماه اکتبر داغ‌تر از پیش‌بینی‌ها بوده است. همزمان، بالا ماندن قیمت نفت در بازارهای جهانی، انتظارات تورمی را در میان فعالان اقتصادی شارژ کرده است. این ترکیب ناخوشایند اقتصادی، سرمایه‌گذاران را به این نتیجه رسانده که بانک مرکزی آمریکا رویکرد انقباضی خود را تشدید خواهد کرد.
داده‌های ابزار «FedWatch» بورس کالای شیکاگو (CME) حاکی از آن است که بازارها اکنون احتمال افزایش ۲۵ تا ۵۰ واحدی نرخ بهره در نشست ماه دسامبر را پیش‌بینی می‌کنند. در ادبیات اقتصادی، دارایی‌های دیجیتال و کریپتوکارنسی‌ها در دسته سرمایه‌گذاری‌های سفته‌بازانه و پرریسک طبقه‌بندی می‌شوند. افزایش نرخ بهره، هزینه فرصت نگهداری پول را بالا برده و با محدود کردن نقدینگی در گردش، سرمایه‌ها را از بازارهای پرریسک به سمت پناهگاه‌های امن‌تر و با بازدهی تضمین‌شده نظیر اوراق قرضه دولتی هدایت می‌کند. تثبیت بازدهی اوراق خزانه‌داری آمریکا در بالاترین سطوح خود، گواه روشنی بر این تغییر جهت جریان سرمایه است و تاریخچه بازارها نیز ثابت کرده که بیت‌کوین همواره در محیط‌های با نرخ بهره بالا، عملکردی ضعیف و زیر حد انتظار داشته است.
شوک قانون‌گذاران
افزون بر فشارهای اقتصاد کلان، چشم‌انداز قانون‌گذاری و تحولات سیاسی نیز به کاتالیزوری برای تسریع ریزش بازار تبدیل شده است. نتایج انتخابات حاکی از آن است که حزب دموکرات توانسته اکثریت را در هر دو مجلس کنگره ایالات متحده به دست آورد. این یکپارچگی سیاسی در جبهه دموکرات‌ها، زنگ خطر را برای صنعت رمزارزها به صدا درآورده است. بسیاری از چهره‌های برجسته دموکرات پیش از این بارها خواستار اعمال قوانین سخت‌گیرانه‌تر در زمینه مبارزه با پول‌شویی و مدیریت ریسک در پلتفرم‌های رمزارزی شده بودند. با تسلط این حزب بر نهادهای قانون‌گذار، انتظار می‌رود که کنگره به زودی لوایح محدودکننده‌تر و چارچوب‌های نظارتی سنگین‌تری را به تصویب برساند.
این ریسک رگولاتوری، چشم‌انداز فعالیت نهادهای مالی در حوزه کریپتو را تاریک کرده و موجب شده تا محافظه‌کاری در دستور کار بازیگران بزرگ قرار گیرد.
زنگ خطر ناترازی
در سطح خردتر نهادی، اخبار مربوط به شرکت «استراتژی» (که بزرگ‌ترین خزانه شرکتی بیت‌کوین در جهان را در اختیار دارد) به عنوان یک ریسک سیستماتیک جدید در بازار ظهور کرده است. موسسه مالی MSCI اعلام کرده است که از تاریخ ۳۰ نوامبر، این شرکت و سایر نهادهای مشابه را از شاخص‌های معیار خود حذف خواهد کرد. اگرچه این رویداد در کوتاه‌مدت به معنای فشار فروش مستقیم بیت‌کوین‌های این شرکت نیست، اما عواقب ساختاری عمیقی به همراه دارد.
خروج از این شاخص‌های معتبر، توانایی «استراتژی» برای جذب سرمایه‌های جدید را به شدت محدود می‌کند؛ سرمایه‌هایی که موتور محرک و منبع تامین مالی اصلی این شرکت برای خریدهای نجومی بیت‌کوین در سال‌های گذشته بوده‌اند. با مسدود شدن این شریان مالی، شرکت مذکور ممکن است در دام تله ناترازی گرفتار شود. تعهدات فزاینده سرمایه‌ای و بدهی‌های انباشته، در نهایت می‌تواند این غول سازمانی را مجبور به نقد کردن بخش قابل‌توجهی از دارایی‌های بیت‌کوینی خود کند؛ سناریویی که مشابه آن در اوایل سال جاری نیز مشاهده شد و تکرار آن می‌تواند فشار عرضه وحشتناکی را به بازار تحمیل نماید.
خروج نهادی‌ها
تلفیق متغیرهای یادشده، به روشنی در رفتار سرمایه‌گذاران حقوقی و نهادی بازتاب یافته است. آمارها نشان می‌دهد که جریان ورود سرمایه نهادی که پیش‌تر به عنوان ناجی بازار و عامل اصلی تثبیت قیمت‌ها شناخته می‌شد، اکنون به یک جریان خروجی تبدیل شده است. حد فاصل ۳۰ اکتبر تا ۱۱ نوامبر، صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) اسپات بیت‌کوین در ایالات متحده، شاهد خروج خالص بیش از ۲.۵میلیارد دلار سرمایه بوده‌اند. این عقب‌نشینی دو هفته‌ای نهادی‌ها، نشان‌دهنده تغییر استراتژی سازمان‌های مالی بزرگ و کاهش اشتها برای پذیرش ریسک در یک اتمسفر غبارآلود اقتصادی و سیاسی است.
در نهایت، تحولات اخیر بازار رمزارزها بار دیگر اثبات می‌کند که این دارایی‌های نوظهور، برخلاف ادعای برخی، جزیره‌ای مستقل از اقتصاد جهانی نیستند. تورم، نرخ بهره و سیاستگذاری‌های دولتی، با قدرت تمام بر جریان ارزش در این بازارها حکمرانی می‌کنند و تا زمانی که افق اقتصاد کلان روشن نشود، بازگشت سرمایه‌های هوشمند به این عرصه در هاله‌ای از ابهام باقی خواهد ماند.
