سطح جدید قیمت دلار
دنیای اقتصاد : بازار ارز و طلا در آخرین روز معاملاتی مهرماه، تحت‌تاثیر تقویت انتظارات افزایشی در بازار ارز و تحولات بازارهای جهانی، با افزایش قیمت دلار و طلای داخلی همراه شد. روز پنج‌شنبه، ۳۰ مهرماه، نرخ دلار نقدی در بازار آزاد به ۲۷۲هزار و ۲۰۰تومان رسید و رکورد جدیدی را ثبت کرد. همزمان، قیمت هر گرم طلای ۱۸عیار در محدوده ۲۷میلیون تومان قرار گرفت. روز جمعه قیمت جهانی طلا تحت‌تاثیر تشدید موج فروش در بازار سهام و افزایش نگرانی‌ها درباره تداوم سیاست پولی انقباضی آمریکا، به زیر مرز ۴هزار دلار سقوط کرد.
رکوردشکنی دلار در پایان مهرماه
روند هفتگی قیمت دلار در مهرماه نشان می‌دهد که شتاب رشد این ارز در طول ماه، تحت‌تاثیر افزایش عرضه از سوی بازارساز کاهش یافت. دلار در هفته نخست مهرماه حدود ۱۳درصد افزایش قیمت را تجربه کرد، اما در هفته دوم، بازدهی آن به ۵.۹درصد رسید و در هفته سوم تقریبا بدون تغییر باقی ماند. این روند از محدود شدن نوسانات صعودی در پی مداخلات بازارساز حکایت داشت؛ بااین‌حال، در هفته پایانی ماه، تقویت انتظارات افزایشی باعث شد قیمت دلار بار دیگر در مسیر صعودی قرار گیرد و با رشد حدود ۲.۲درصدی، در آخرین روز معاملاتی مهرماه رکورد جدیدی ثبت کند. در مجموع، بازدهی دلار در مهرماه به ۱۶.۹درصد رسید که اگرچه از رشد ۲۴درصدی شهریورماه کمتر بود، همچنان از تداوم فشارهای افزایشی در بازار ارز حکایت داشت.
سایه ریسک‌های ژئوپلیتیک بر بازار ارز
تداوم فشارهای اقتصادی و ژئوپلیتیک، یکی از عوامل موثر بر تقویت انتظارات افزایشی در بازار ارز ارزیابی می‌شود. محاصره دریایی اقتصاد ایران از ۲۳تیرماه آغاز شده و بیش از ۱۰۰ روز از شروع آن گذشته است. تشدید مرحله‌ای تحریم‌های اقتصادی نیز از نخستین روزهای شهریورماه بر محدودیت‌های تجاری افزوده شد که چشم‌انداز درآمدهای ارزی کشور را بیش از گذشته با ابهام مواجه کرده است.
نرخ دلار در روز ۳۰مهرماه، در مقایسه با قیمت ۱۷۷هزارتومانی ثبت‌شده در ۲۲تیرماه (روز قبل از آغاز دور جدید محاصره دریایی)، حدود ۵۴درصد افزایش یافته است. همچنین، قیمت این ارز نسبت به روز مشابه سال گذشته بیش از ۱۶۰درصد افزایش نشان می‌دهد. در چنین شرایطی، تداوم محدودیت‌های ارزی، نگرانی از کاهش درآمدهای حاصل از صادرات و سایه تنش‌های نظامی، از جمله عواملی هستند که می‌توانند انتظارات افزایشی را تقویت کنند. در مقابل، بازارساز ارزی سعی می‌کند با استفاده از ابزار در اختیار خود از شدت نوسانات کوتاه‌مدت بکاهد؛ با این حال، مهار پایدار روند قیمت‌ها به تحولات انتظارات و چشم‌انداز ریسک‌های اقتصادی و سیاسی وابسته است.
طلا؛ پیشتاز رشد هفتگی دارایی‌های فیزیکی
در آخرین هفته مهرماه، قیمت طلای ۱۸عیار رشد بیشتری از دلار را تجربه کرد. درحالی‌که نرخ دلار در هفته منتهی به ۳۰مهرماه حدود ۲.۲درصد افزایش یافت، قیمت هر گرم طلای ۱۸عیار با رشد ۳.۵درصدی همراه شد. روز پنج‌شنبه، هر گرم طلای ۱۸عیار در محدوده ۲۷میلیون و ۱۵۳هزار تومان معامله شد. این فلز گران‌بها در ۱۱مهرماه، همزمان با ورود دلار به کانال ۲۶۰هزار تومان، برای نخستین بار وارد کانال ۲۶میلیون تومان شده بود و حدود دو هفته بعد، در آخرین روز معاملاتی مهرماه، به کانال ۲۷میلیون تومان رسید. در بازار سکه نیز قیمت سکه طلای طرح جدید( امامی)، در هفته پایانی مهرماه هم‌پای دلار حدود ۲.۲درصد افزایش یافت. قیمت این دارایی در روز پنج‌شنبه به ۲۷۴میلیون و ۱۰۰هزار تومان رسید و رکورد جدیدی را ثبت کرد. در همین روز، نیم‌سکه با قیمت ۱۴۲میلیون و ۲۰۰هزار تومان و ربع‌سکه با قیمت ۷۶میلیون و ۲۰۰هزار تومان معامله شدند؛ هر دو قطعه همچنان پایین‌تر از رکوردهای ثبت‌شده در روزهای ۱۲ و ۱۳مهرماه قرار داشتند. در آن مقطع، قیمت نیم‌سکه به محدوده ۱۴۴میلیون تومان و ربع‌سکه به کانال ۷۸میلیون تومان نزدیک شده بود.
ریزش طلای جهانی به زیر مرز ۴هزار دلار
قیمت جهانی طلا در معاملات روز جمعه، در ادامه روند کاهشی روز پنج‌شنبه، تحت‌تاثیر تشدید موج فروش در بازار سهام و افزایش نگرانی‌ها درباره تداوم سیاست پولی انقباضی آمریکا، به زیر مرز روانی ۴هزار دلار به ازای هر اونس سقوط کرد. بهای هر اونس طلای نقدی در جریان معاملات نقدی تا ساعت ۱۸ به وقت ایران، تا حدود ۳هزار و ۹۷۶دلار به ازای هر اونس کاهش یافت که پایین‌ترین سطح آن از ۱۷ژوئیه به شمار می‌رود. بر این اساس، فلز زرد در آخرین روز معاملاتی هفته میلادی، در مسیر ثبت شدیدترین افت هفتگی از ماه ژوئن قرار گرفت.
فشار همزمان بازار سهام و نفت بر طلا
یکی از عوامل اصلی ریزش طلا، تشدید فروش سهام شرکت‌های فناوری و هوش مصنوعی در بازارهای جهانی بود. نگرانی درباره پایداری سرمایه‌گذاری‌های سنگین در حوزه هوش مصنوعی و احتمال افزایش بدهی شرکت‌های فناوری برای تامین هزینه‌های توسعه این صنعت، به افت سهام دامن زد. در پی این تحولات، برخی معامله‌گران برای جبران زیان‌های خود در سایر دارایی‌ها، به فروش فلزات گران‌بها روی آوردند.
این تحولات نشان داد که حتی در دوره‌های افزایش نااطمینانی، نیاز به نقدینگی می‌تواند تقاضای سنتی برای طلا به‌عنوان دارایی امن را تحت‌الشعاع قرار دهد. از این رو، افت بهای طلا در شرایط پرریسک بازارهای جهانی را نمی‌توان صرفا با تغییر تقاضا برای دارایی‌های امن توضیح داد؛ فشار ناشی از فروش اجباری دارایی‌ها و تامین نقدینگی نیز می‌تواند در کوتاه‌مدت بر قیمت این فلز اثرگذار باشد.
در کنار تحولات بازار سهام، افزایش قیمت نفت نیز فشار مضاعفی بر طلا وارد کرد. تشدید تنش‌های خاورمیانه و نگرانی از اختلال در عرضه انرژی، قیمت نفت را به بالاترین سطوح چند سال اخیر رساند و احتمال تداوم فشارهای تورمی را افزایش داد. نفت برنت در معاملات روز جمعه به حدود ۱۱۶دلار در هر بشکه رسید و در آستانه ثبت سومین هفته افزایشی متوالی قرار گرفت. این قیمت بالاترین سطح برنت از ژوئن ۲۰۲۲ به شمار می‌رود.
افزایش قیمت انرژی از یک سو نگرانی‌ها درباره تداوم تورم را تقویت می‌کند و از سوی دیگر، احتمال حفظ نرخ‌های بهره در سطوح بالا برای مدت طولانی‌تر را افزایش می‌دهد. این وضعیت به زیان طلاست؛ زیرا با افزایش هزینه فرصت نگهداری دارایی‌های بدون بازدهی، جذابیت این فلز در مقایسه با دارایی‌های سودده کاهش می‌یابد. در این روز انتشار داده‌های مقدماتی شاخص مدیران خرید آمریکا نیز نتوانست از قیمت طلا حمایت کند. اگرچه بر اساس این گزارش شاخص ترکیبی فعالیت اقتصادی در اکتبر اندکی کاهش یافت، اما تداوم رشد قدرتمند بخش‌های تولید و خدمات نشان داد که اقتصاد آمریکا همچنان از تاب‌آوری بالایی در مقابل افزایش نرخ بهره برخوردار است.
با وجود فشارهای اخیر، چشم‌انداز سیاست پولی آمریکا همچنان یکی از متغیرهای تعیین‌کننده مسیر آتی طلاست. انتشار داده‌های تورمی بالاتر از انتظار و افزایش قیمت انرژی در هفته‌های اخیر، فضای لازم برای کاهش نرخ بهره را محدود کرده است. در چنین شرایطی، نگرانی از فشارهای تورمی می‌تواند انتظارات بازار درباره مسیر آتی سیاست پولی فدرال‌رزرو را تحت‌تاثیر قرار دهد.
در مقابل، تردیدها درباره پایداری سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با هوش مصنوعی و احتمال اثرگذاری آن بر رشد اقتصادی آمریکا می‌تواند ارزیابی سرمایه‌گذاران از وضعیت اقتصاد و مسیر نرخ بهره را تغییر دهد. با این حال، اثر نهایی این تحولات بر طلا به برآیند تغییرات انتظارات نرخ بهره، بازدهی اوراق قرضه و تقاضا برای دارایی‌های امن بستگی دارد.
معامله‌گران اکنون نشست ۲۷ و ۲۸ اکتبر فدرال‌رزرو و انتشار شاخص مخارج مصرف شخصی آمریکا در ۲۹ اکتبر را دنبال می‌کنند. انتظار غالب بازار، تثبیت نرخ بهره در نشست
پیش روست؛ با این حال، نگرانی از تداوم فشارهای تورمی و احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در ماه دسامبر همچنان از عوامل محدودکننده رشد طلا محسوب می‌شود.
بر این اساس، مسیر قیمت جهانی طلا در هفته پیش‌رو تا حد زیادی به تحولات بازار انرژی، داده‌های تورمی آمریکا و ارزیابی سرمایه‌گذاران از سیاست پولی فدرال‌رزرو وابسته خواهد بود. در این میان، تداوم فشار فروش در بازار سهام نیز می‌تواند با افزایش نیاز به نقدینگی، مانعی در برابر بازگشت پایدار قیمت طلا
ایجاد کند.
