عقبنشینی فلزات گرانبها همزمان با تغییر مسیر سرمایهها؛
ریزش طلا در سایه جنگ
گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- محمدامین مکرمی: بازار جهانی فلزات گرانبها در روزهای اخیر با یکی از سنگینترین موجهای نزولی خود در سالهای گذشته مواجه شده است. طلا، نقره و پلاتین که تا پیش از این بهعنوان پناهگاه امن سرمایهگذاران در شرایط نااطمینانی شناخته میشدند، اکنون تحتتاثیر تحولات ژئوپلیتیک و تغییر انتظارات سیاستی،وارد فاز اصلاحی عمیقی شدهاند.
بر اساس گزارش CNBC، قیمت هر اونس طلای نقدی در معاملات روز دوشنبه بیش از ۵ درصد کاهش یافت و به حدود ۴۲۶۲ دلار رسید. این در حالی است که معاملات آتی طلا نیز افتی بیشاز ۶ درصد را تجربه کردند و حتی در مقاطعی کاهش نزدیک به ۱۰درصدی را ثبت کردند.
عملکرد هفتگی طلا نیز چشمگیر بوده؛ بهطوری که این فلز گرانبها طی هفته گذشته نزدیک به ۱۰ درصد از ارزش خود را از دست داده که بدترین عملکرد آن از سال ۲۰۱۱محسوب میشود.
این روند نزولی در حالی رخ میدهد که قیمت طلا از اوج تاریخیخود در پایان ژانویه (حدود ۵۵۹۴ دلار) تاکنون حدود ۲۵ درصد کاهش یافته است. چنین افتی نشان میدهد که حتی داراییهایسنتی امن نیز در برابر تغییرات ناگهانی انتظارات بازار آسیبپذیر هستند.
نقره نیز همراستا با طلا مسیر نزولی را طی کرده است. قیمت نقدی این فلز با افتی نزدیک به ۶ درصد به حدود ۶۳ دلار رسیدهکه پایینترین سطح آن در سال جاری محسوب میشود. این در حالی است که قیمت نقره از سطح ۱۱۷ دلاری در اواخر فوریه،همزمان با آغاز درگیریهای ایران، تقریبا به نصف کاهش یافتهاست. سایر فلزات گرانبها نیز از این روند در امان نماندهاند؛ بهطوری که پلاتین و پالادیوم نیز افتهای قابلتوجهی را ثبت کردهاند.
نکته قابلتوجه در این تحولات، تغییر رفتار سرمایهگذاران است. برخلاف الگوی سنتی که در آن طلا در دورههای بحران تقویتمیشود، اینبار سرمایهها از فلزات گرانبها خارج شده و به سمت داراییهای دیگر حرکت کردهاند. یکی از دلایل اصلی اینچرخش، افزایش انتظارات تورمی ناشی از جنگ و بهدنبال آن، احتمال رشد نرخهای بهره است.
افزایش نرخ بهره بهطور معمول به نفع اوراق بدهی دولتی تمام میشود، چراکه این ابزارها بازدهی مشخصی ارائه میدهند. در مقابل، طلا و سایر فلزات گرانبها فاقد بازدهی هستند و در محیطنرخ بهره بالا جذابیت خود را از دست میدهند. به همین دلیل،بخشی از سرمایهها به سمت بازار اوراق قرضه حرکت کرده است.
با این حال، همزمان بازدهی اوراق دولتی در منطقه یورو نیزروندی صعودی داشته که نشان میدهد فضای کلی بازار همچنان با نااطمینانی بالا مواجه است و گزینههای امن برای سرمایهگذاریمحدودتر شدهاند.
پایان یک روند؟
برخی تحلیلگران معتقدند تحولات اخیر میتواند به پایان روند صعودی یکساله طلا منجر شود. تشدید تنشها در خاورمیانه، از جمله فشار آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز و تهدیدهای متقابل، سطح ریسکهای سیستماتیک را افزایش داده است. در چنینشرایطی، رفتار بازیگران بزرگ بازار نیز تغییر کرده است.
برخی بر این باورند که بانکهای مرکزی و کشورهای دارای ذخایرطلا، بهجای ادامه خرید، در حال استفاده از ذخایر خود برایمدیریت نقدینگی و حفظ ثبات هستند. این تغییر رویکرد از «انباشت» به «حفظ سرمایه» میتواند سقفی طبیعی برایقیمت طلا ایجاد کند و مانع از بازگشت سریع آن به مسیرصعودی شود.
تحولات اخیر نشان میدهد که حتی داراییهای امن نیز در شرایط خاص میتوانند کارکرد سنتی خود را از دست بدهند. بازار فلزات گرانبها اکنون در نقطهای قرار دارد که بیش از هر زمان دیگری به سیاستهای پولی و تحولات ژئوپلیتیک وابسته شده است. اینکه این روند نزولی تا چه حد ادامه خواهد یافت، به مسیر جنگ و تصمیمات سیاستگذاران اقتصادی در ماههایآینده بستگی دارد.
