لایه اضافی اینترنت طبقاتی

 حق عضویت!

اواخر فروردین امسال بود که خبری مبنی بر قرار گرفتن فریلنسرها در فهرست اقشار منتخب برای دریافت اینترنت پرو منتشر شد. بر اساس این خبر فریلنسرها می‌توانند با عضویت در سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور برای دریافت اینترنت پرو درخواست دهند و در صورت واجد شرایط بودن اینترنت ویژه برایشان فعال خواهد شد. با این حال اخیرا مطالبی در فضای مجازی منتشر شده که نشان‌دهنده وجود چالش‌ها و ابهاماتی در فرآیند ثبت‌نام و دریافت اینترنت پرو برای فریلنسرها است. این اظهارات حاکی از آن است فریلنسرها پس از تکمیل اطلاعات اولیه با پیامی مواجه می‌شوند که نشان می‌دهد این دسته از افراد برای پیش‌ثبت‌نام باید مبلغ یک‌میلیون و ۵۰۰ هزار تومان پرداخت کنند تا پیامک ثبت‌نام اصلی برای آنها ارسال شود. در ادامه نیز پس از دریافت این پیامک مانند تمام کاربران نیاز به پرداخت مبلغی حدود یک‌میلیون و ۹۰۰ هزار تومان است؛ یعنی معادل پرداخت هزینه ۴۰ هزار تومان به ازای هر گیگابایت. این بدان معناست که هزینه اولیه دریافت اینترنت به تنهایی برای فریلنسرها نزدیک به ۳.۵میلیون تومان خواهد بود. این در حالی است که محدودیت مصرف روزانه تا دو گیگابایت برای کاربران این سرویس وجود دارد و علاوه بر این برای دسترسی به اکثر سایت‌ها نیز همچنان نیاز به استفاده از فیلترشکن است.

البته پیگیری‌های «دنیای اقتصاد» از سازمان نصر کشور نشان می‌دهد که این مبلغ در واقع حق عضویتی برای ثبت‌نام در لیست فریلنسرها در سایت این سازمان است و صرفا ارتباط مستقیمی با اینترنت پرو ندارد. این سازمان همچنین در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد» بیان کرده است که دولت و هیات دولت بخشی از مسوولیت ساماندهی آزادکاران (فریلنسرها) را به این سازمان واگذار کرده‌اند. ارائه خدمات به فریلنسرها نیز نیاز به ثبت‌نام و ساماندهی دارد. بر اساس دستورالعمل‌های ابلاغی از سوی شورای عالی فضای مجازی و مرکز ملی فضای مجازی تمامی شرکت‌ها و فعالان حقیقی و حقوقی ملزم به عضویت در سازمان نظام صنفی رایانه‌ای هستند. فریلنسرها نیز برای این منظور باید از طریق عضویت موقت در شاخه حقیقی سازمان اقدام نمایند تا هویت آنها احراز شود.

پس از عضویت پرداخت حق عضویت الزامی است که مبلغ آن بسته به مصوبات هیات عمومی استان‌ها متغیر است. به عنوان مثال حق عضویت برای استان تهران یک‌میلیون و ۵۰۰ هزار تومان تعیین شده است و این مبلغ در سایر استان‌ها متغیر است.

سازمان نصر تاکید کرده است که این حق عضویت صرفا برای دریافت پروانه فعالیت نیست، بلکه به منظور ارائه طیف وسیعی از خدمات به فریلنسرها از جمله خدمات بیمه‌ای، رفاهی و سایر تسهیلات است. در نتیجه فریلنسرها برای دریافت پروانه فعالیت و بهره‌مندی از این خدمات ملزم به پرداخت حق عضویت هستند. پس از انجام مراحل عضویت و پرداخت حق عضویت سازمان نسبت به معرفی این افراد به شورای عالی فضای مجازی و مرکز ملی فضای مجازی جهت دریافت پروانه فعالیت اقدام خواهد کرد.

مصائب آزادکارها

البته فارغ از ماجرای وجود ابهامات در خصوص پرداخت هزینه اینترنت پرو برای فریلنسرها این دسته از افراد انتقادات دیگری نیز به استفاده از اینترنت پرو دارند. نخستین مورد به محدودیت مصرف روزانه برمی‌گردد. بر این اساس هر کاربر روزانه تنها تا پنج گیگابایت حق استفاده از اینترنت بین‌الملل را دارد. موضوعی که از همان ابتدا علاوه بر فریلنسرها باعث اعتراض کسب‌وکارها نیز شد. آنها معتقدند تعیین چنین سقفی برای استفاده از اینترنت عملا برای آنها مساوی با نبود اینترنت است.

انتقاد دیگر به عدم دسترسی کامل به تمام پلتفرم‌ها و وب‌سایت‌های مورد نیاز فریلنسرها مربوط می‌شود. گزارش‌ها حاکی از آن است که حتی با فعال‌سازی اینترنت پرو برای دسترسی به بسیاری از پلتفرم‌های ضروری و وب‌سایت‌های بین‌المللی همچنان نیاز به استفاده از فیلترشکن وجود دارد. این موضوع کارآیی و مزایای واقعی اینترنت پرسرعت را زیر سوال برده و نشان می‌دهد که طرح مذکور نتوانسته است به طور کامل نیازهای ارتباطی کاربران را مرتفع کند.

البته درحالی‌که دولت هر روز از لیست جدیدی برای دسترسی به اینترنت پرو خبر می‌دهد و در نهان نیز پیامک دریافت این سرویس برای افراد فاقد شرایط ارسال می‌شود، کارشناسان معتقدند دیگر زمان آن فرا رسیده است که دولت زمینه دسترسی دوباره مردم و کسب‌وکارها به اینترنت بین‌الملل را فراهم کند. زیرا ارائه اینترنت پرو یا بسته‌های مشابه که اغلب با محدودیت‌های حجمی، سرعتی یا دسترسی به پلتفرم‌های خاص همراه هستند به عنوان راه‌حلی موقتی و ناکارآمد در بلندمدت تلقی می‌شود. این رویکردها ضمن تحمیل هزینه‌های قابل‌توجه نمی‌توانند نیازهای پیچیده و متنوع فعالان اقتصادی، پژوهشگران، دانشجویان و عموم جامعه را به طور کامل پوشش دهند. محدودیت در دسترسی به منابع جهانی، ابزارهای همکاری بین‌المللی و پلتفرم‌ها مانعی جدی بر سر راه پیشرفت و توسعه فناورانه کشور محسوب می‌شود. تا همین حالا نیز قطعی اینترنت خسارات جبران‌ناپذیری را برای اقتصاد کشور به همراه داشته است.