گزارشی از
امضای قرارداد احداث مجتمع تولید آلومینا از نفلین سینیت سراب
اطلاعات عمومی
* قرارداد احداث مجتمع تولید آلومینا از نفلین سینیت سراب که به صورت طرح و ساخت انجام میشود، بین طرح تولید آلومینا از نفلین سینیت از یک طرف و کنسرسیومی متشکل از موسسه جهاد تحقیقات (رهبر گروه)، شرکت جهاد تحقیقات سهند و شرکت NFC چین از طرف دیگر منعقد خواهد شد.
* کارخانه در زمینی به وسعت حدود ۵۱۰هکتار و در ۱۸ کیلومتری غرب شهرستان سراب (نزدیکی روستای بهرمان) احداث خواهد شد.
* اجرای این طرح سالانه تولید 200هزار تن آلومینا، 150هزار تن کربناتهای سدیم و پتاسیم و حدود 5/3میلیون تن سیمان به همراه خواهد داشت که واحد سیمان توسط بخشخصوصی احداث خواهد شد. در ضمن این طرح برای بیش از 2000نفر (به طور مستقیم) اشتغال ایجاد خواهد کرد.
* نفلین موردنیاز این مجتمع از معدن رزگاه که در ۱۵ کیلومتری غرب شهرستان سراب و مجاور دهکده رزگاه واقع شده تامین خواهد شد. وسعت منطقه در حدود ۲۰کیلومتر مربع و میزان ذخیره کانسار بالغ بر صدمیلیون تن میباشد. کانسار از دو بخش شرقی و غربی تشکیل یافته است که با توجه به کفایت ذخیره بلوک شرقی، برای کل زمان اجرای کارخانه، عملیات اکتشافی تکمیلی بر روی بخشی از بلوک شرقی کانسار متمرکز شده است.
* سنگآهک موردنیاز کارخانه از کانسار آهک ارشتناب که در شمالغرب بستانآباد و در حدفاصل بین شهرهای تبریز و بستانآباد واقع شده است تامین خواهد شد.
* با عنایت به اینکه درحالحاضر ظرفیت تولید آلومینیوم کشور در دو مجتمع ایرالکو (اراک) و المهدی (بندرعباس) ۲۳۰هزار تن میباشد و با اجرای طرحهای توسعه طی برنامه پنجساله چهارم به بیش از یکمیلیون تن خواهد رسید. بدینترتیب، نیاز کشور به آلومینا بالغبر ۲میلیون تن خواهد بود.
*نیاز فعلی واحدهای ذوب آلومینیوم کشور به آلومینا 460هزار تن در سال است، که حدود 190هزار تن آن از کارخانه آلومینای جاجرم و مابقی از طریق واردات تامین میگردد.
۲ - تاریخچه مطالعات
*تولید صنعتی آلومینا از نفلین از سال 1959 میلادی و در روسیه آغاز گردید. در حال حاضر در آن کشور بیش از 3/1میلیون تن آلومینا از این ماده معدنی تولید میشود.
*در ایران نیز، به دنبال انجام مطالعات مربوط به تولید آلومینا از بوکسیت، آلونیت و مواد آلوموسیلیکاته در قالب طرح تولید آلومینا از منابع داخلی (۱۳۶۸-۱۳۶۲) پس از اتخاذ تصمیم در مورد تولید آلومینا از بوکسیت با ظرفیت سالانه ۲۸۰هزار تن و با توجه به نیاز کشور، مقرر گردید مطالعاتی در زمینه تولید آلومینا از سنگ نفلین سینیت، که در استان آذربایجان شرقی به مقدار بسیار زیاد وجود دارد انجام پذیرد. نیاز کشور به آلومینا از یک طرف و محدودیت ذخایر بوکسیت مرغوب و مشکلات زیستمحیطی تولید آلومینا از آلونیت از طرف دیگر سبب گردید مطالعات تولید آلومینا از نفلین سینیت از سال ۱۳۶۸ به عنوان طرح مستقلی مطرح گردد. مطالعات مذکور، ذخایر نفلین سینیت مختلف ا ستان را پوشش میداد که درنهایت با توجه به مطالعات زمینشناسی و اکتشافات مقدماتی با بررسیهای اولیه تکنولوژیکی (شامل آزمایشهایی که در کشور روسیه انجام پذیرفت)، ذخایر نفلین سینیت رزگاه از بین سایر ذخایر مطالعه شده به عنوان ذخیره مناسب تولید آلومینا در کشور انتخاب گردید و پس از مطالعات فنی-اقتصادی و طرح تولید آلومینا از نفلین سینیت سراب، از سینیت سراب، از سال ۱۳۸۳ در قالب طرح مستقل به
ظرفیت ۲۰۰هزار تن در قانون بودجه سال ۱۳۸۳کل کشور تامین اعتبار و تصویب گردید.
*در سال 1372 و به موازات مطالعات مربوط به احداث کارخانه اصلی و در جهت انجام آزمایشهای تکنولوژیکی، بررسی نمونههای معدنی نفلین سینیت و سنگ آهک و همچنین بهینهسازی فرآیند تولید آلومینا، احداث واحد نیمه صنعتی پایلوت در منطقه آذرشهر آذربایجان شرقی مورد تصویب قرار گرفت. راهاندازی این واحد در تابستان 85 و تولید پیوسته هیدروکسید آلومینیوم با خلوص بالای 99درصد در این واحد یکی از دستاوردهای این صنعت محسوب میشود و عملا در ارزیابی احداث واحد اصلی و کاهش هزینههای جاری و قیمت تمامشده این مجتمع بسیار موثر خواهد بود.
احداث پایلوت آذرشهر
در سال 72 و به موازات مطالعات مربوط به احداث کارخانه اصلی و در جهت انجام آزمایشهای تکنولوژیکی، بررسی نمونههای معدنی نفلین سینیت و سنگآهک و همچنین بهینهسازی فرآیند تولید آلومینا، احداث واحد نیمه صنعتی پایلوت در منطقه آذرشهر آذربایجان شرقی مورد تصویب قرار گرفت. قرارداد ساخت و حمل تجهیزات در سال 79 منعقد گردید و عملیات اجرایی طرح در فروردین 1385 به اتمام رسید. راهاندازی این واحد در تابستان 85 و تولید پیوسته هیدروکسید آلومینیوم با خلوص بالای 99درصد از اردیبهشت 86، یکی از دستاوردهای این صنعت محسوب میشود و عملا در احداث و ارزیابی واحد اصلی و کاهش هزینههای جاری و قیمت تمامشده این مجتمع بسیار موثر خواهد بود.
در جهت اجرا و ساخت پایلوت تعداد ۵فقره قرارداد با شرکتهای داخلی و شرکتهای مشترک داخلی و خارجی در زمینههای مهندسی پایه، طراحی تفصیلی و خرید دانش فنی و تکنولوژی، ساخت ابنیه و ساختمانهای اداری، ساخت سالنهای تولید و پشتیبانی و خرید ماشینآلات و تجهیزات و تامین سایر امکانات جهت طراحی و خرید دانش فنی با سفارش و ساخت ماشینآلات و نصب و راهاندازی آنها (و به وزن ۱۰۰تن) و عملیات سیویل و سازه هزیه تولید است که جمعا مبلغ حدود ۱۲میلیون دلار و ۱۷۰میلیارد ریال میباشد. محصولات تولیدی پایلوت، هیدروکسید آلومینیوم، کربنات سدیم و کربنات پتاسیم در نظر گرفته شده است. این واحد قابلیت انجام فعالیتهای تحقیقاتی و پژوهشی را بر روی انواع سنگهای معدنی دارا بوده و میتواند به عنوان واحد بهینهسازی فرآیندهای تولید آلومینا از سایر سنگهای آلومیندار، مورد استفاده قرار گیرد.
همچنین پایلوت آذرشهر میتواند به عنوان تجربه بسیار خوبی برای صنعت نوپای تولید آلومینا از ذخایر عظیم نفلین سینیت کشور و حتی سایر کشورهایی که نیاز به تست پایلوت برای سنگهای نفلین سینیتی دارند، باشند.
مناقصه انتخاب پیمانکار احداق مجتمع و مشخصات قرارداد
*فرآیند انتخاب پیمانکار، با انشار آگهی فراخوان مناقصه در تیرماه سال 85 آغاز گردید. در مردادماه همان سال، از 30شرکت دریافتکننده اسناد پیشارزیابی، نه گروه کاری، اسناد دریافتی را تکمیل و به طرح دعوت نمودند. پس از انجام بررسیهای لازم و در دیماه سال گذشته، اسناد مناقصه بخش آلومینا (احداث کارخانه سیمان نیز به بخشخصوصی واگذار خواهد شد) به 6گروه کاری تحویل داده شد. در نهایت گروههای کاری قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا (به همراه شرکت ایتوک) و موسسه جهاد تحقیقات (به همراه جهاد تحقیقات سهند و NGC چین) مدارک مناقصه را تحویل طرح نمودند.
* براساس بررسیهای انجامشده و با توجه به قیمتهای پیشنهادی در نهایت و در خردادماه سال جاری، گروه کاری جهاد تحقیقات به عنوان پیمانکار احداث کارخانه اصلی انتخاب گردید.
* مطابق شرح خدمات توافقشده گروه مذکور به صورت منفردا-مشترکا ضمن تامین مالی به صورت فاینانس، مهندسی پروژه (شامل مطالعات پایه و تفصیلی)، تامین تجهیزات و ساخت نصب (EPC) کلیه تجهیزات معادن و کارخانه (به غیر از مواردی که در پیوست مربوطه از شرح خدمات پیمانکار خارج شده است) را بر عهده دارد.
*مبلغ قرارداد حدود ۳۸۰میلیون یورو و زمان اجرای پیمان ۳۰ماه میباشد.
* با توجه به نیاز آتی کشور به آلومینا، با اجرای طرح تولید آلومینا از نفلین سینیت با ظرفیت فعلی (200هزار تن) کسری آلومینا در بازار داخلی کماکان وجود خواهد داشت. لذا پس از انتقال تجربه احداث این مجتمع در مقیاس صنعتی، لازم است افزایش ظرفیت این مجتمع و احداث واحدهای مشابه در نقاط دیگر، با ملاحظات فنی- اقتصادی و مقایسه با سایر واحدهای در دست احداث یا مطالعه تولید آلومینای کشور در دست احداث یا مطالعه تولید آلومینای کشور در برنامه توسعه این صنعت مورد توجه قرار گیرد.
سایر فعالیتهای انجام شده پس از اجرایی شدن پروژه
پس از تصویب این طرح و بهروزآوری مطالعاتی فنی- اقتصادی انجام شده قبلی و همچنین مطالعات مربوط به انتخاب ساختگاه، فعالیت اجرایی طرح از سال 85 آغاز شد.
سایر اقدامات انجام شده در این زمینه عبارتند از:
- تملک زمین کارخانه
- حصارکشی محدوده کارخانه به طول حدود ۱۰کیلومتر
- احداث ساختمان حراست و انتظامات
- تهیه طرح محوطهسازی سایت و اسناد مناقصه مربوطه
- انتخاب پیمانکار احداث ساختمان اداری مجتمع و اقامتگاه کارشناسان
- دریافت پروانه بهرهبرداری معدن نفلین رزگاه
اعتبارات طرح
اعتبار کل طرح مبلغ ۶۱۱۲میلیارد ریال است که مبلغ ۵۰۰میلیارد ریال از محل منابع عمومی و مبلغ ۵۶۱۲میلیارد ریال از محل منابع داخلی سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) تامین خواهد شد.
تا پایان سال 85 از اعتبار فوق حدود 5/50میلیارد ریال هزینه شده که 17میلیارد ریال آن از محل منابع عمومی و 5/33میلیارد ریال آن از محل منابع داخلی سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران بوده است.
اعتبار مصوب طرح در سال ۱۳۸۶ مبلغ ۸۰میلیارد ریال میباشد که ۲۰میلیارد ریال آن از محل منابع عمومی و ۶۰میلیارد ریال آن از محل منابع داخلی سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران تامین خواهد گردید.
اعتبار موردنیاز طرح جهت سال 1387 مبلغ 3500میلیارد ریال میباشد که 300میلیارد ریال آن از منابع عمومی و 4200میلیارد ریال آن (شامل 15درصد قیمت پیمانکار احداث مجتمع) مربوط به منابع داخلی سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران پیشبینی میگردد.
برنامههای آتی
با توجه به برنامهریزیهای انجام شده، اخذ مجوز شورای اقتصاد در خصوص اخذ فاینانس (استفاده از خط اعتباری کشور چین)، انتخاب بانک عامل، عقد قرارداد کارهای اولیه (Early Work) با پیمانکار اصلی احداث کارخانه، اخذ مجوزهای مربوط به تامین آب و برق مجتمع، اخذ مجوزهای مربوط به احداث راه، انتخاب مشاور مادر، احداث ساختمان اداری مجتمع و اقامتگاه کارشناسان، اخذ پروانه بهرهبرداری معدن سنگآهک ارشتناب، انتخاب پیمانکارهای احداث راههای دسترسی معادن، تامین و انتقال آب و انتقال نیروی موردنیاز مجتمع در دستور کار سالجاری طرح قرار دارد. پیشبینی میشود به یاری خداوند و در صورت حمایتهای همهجانبه مسوولان، بهرهبرداری از این مجتمع از سال 90 آغاز گردد.
ارسال نظر