آزمون اعتبار اسکات بسنت
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری: وزیر خزانهداری ایالات متحده در آستانه انتخابات میاندورهای، با محدودیتهای توانایی خود در بازسازی اقتصاد دست و پنجه نرم میکند و اعتبارش در والاستریت به آزمون گذاشته شده است. اسکات بسنت در روزهایی که برای تصدی وزارت خزانهداری دولت ترامپ دورخیز کرده بود، دموکراتها را به پایهریزی یک اقتصاد متمرکز و دستوری متهم میکرد. او بر این باور بود که دخالتهای آنها در بازار ریشه سیاسی دارد و جنت یلن، وزیر وقت خزانهداری را متهم میکرد که برای تحریک اقتصاد پیش از انتخابات ۲۰۲۴، نحوه فروش اوراق قرضه دولتی را عمدا تغییر داده است. بسنت در کنفرانس موسسه منهتن گفته بود که تاریخ به ما میآموزد اولویت دادن به تجارت آزاد و محدود کردن نقش دولت در اقتصاد، کلید ارتقای سطح زندگی شهروندان است.
آلن راپپورت، خبرنگار ارشد روزنامه نیویورکتایمز که اخبار وزارت خزانهداری آمریکا را پوشش میدهد، در گزارش اخیر خود استدلال میکند که بسنت اکنون با گذشت دو سال و در قامت وزیر خزانهداری، دست به مداخلاتی در بازارها و اقتصاد زده است که با فلسفه اقتصادی پیشین او تناقض دارد. به نوشته راپپورت، از زمان ورود به کاخ سفید، دولت دوم ترامپ در بیش از دوجین شرکت سهام خریده و به صنعت مواد معدنی حیاتی آمریکا یارانه داده است. بسنت که پیش از این به تعرفههای گمرکی به دیده تردید مینگریست، هفته گذشته مالیاتهای دریافتی دولت از واردات شرکتها را پول مردم نامید. در این میان پنهان کردن نگرانیهای جهانی درباره استقراض سنگین و مستمر آمریکا و همچنین تبعات جنگ علیه ایران غیرممکن شده است و بسنت به تدریج درمییابد که قدرت او برای تسلیم کردن اقتصاد جهانی در برابر ارادهاش حد و مرزی دارد.
در ششمین ماه از جنگ علیه ایران که به تشدید تورم دامن زده است، وزیر خزانهداری آمریکا این هفته از دور جدیدی از جنگ اقتصادی پرده برداشت که آن را با عناوین روز سرنوشتساز و عملیات طرد اقتصادی توصیف کرد. این اقدام در عمل هشداری به سایر کشورها بود که در صورت قطع نکردن روابط با ایران، با تحریمهای واشنگتن روبرو خواهند شد. بسنت همچنین در ماه جاری تلاش کرد تا در راستای کاهش نرخ بهره، در بازارهای مالی جهانی مداخله کند. او این کار را با اعلام مداخلات غافلگیرکننده در بازارهای ارز و اوراق قرضه و ارسال سیگنالهایی مبنی بر آمادگی دولت برای اقدامات بیشتر انجام داد. وقتی بازارها دست رد به سینه او زدند تا جایی که حتی استنلی دراکنمیلر، سرمایهگذار و مرشد سابق او این اقدام را بیمعنا خواند، بسنت از تریبون خود استفاده کرد تا بگوید سرمایهگذاران درباره بنیانهای اقتصاد آمریکا دچار سوءتفاهم شدهاند. او در تلاش است تا بازده اوراق قرضه بلندمدت را مهار کند و ترس از بار بدهی ۴۰ تریلیون دلاری آمریکا را کاهش دهد.
کنت راگوف، استاد اقتصاد دانشگاه هاروارد درباره رویکرد بسنت میگوید او میخواهد ببیند آیا میتواند با یک اشاره دست، بازارها را متقاعد کند و به فرمان خود درآورد یا خیر. البته استراتژی هدایت کلامی بازارها پدیده جدیدی نیست. دهههاست که رهبران سیاسی در مواجهه با بحرانهای قریبالوقوع بدهی، سعی کردهاند با حرف زدن راهی برای خروج از دردسر پیدا کنند. در جریان بحران بدهی اروپا در سال ۲۰۱۱، سیلویو برلوسکونی نخستوزیر پیشین ایتالیا، تلاش نافرجامی برای کاهش نگرانیها درباره مشکلات مالی کشورش داشت و در نهایت با افزایش شدید بازده اوراق قرضه مجبور به استعفا شد. در بریتانیا نیز لیز تراس نتوانست بازارها را متقاعد کند که رشد اقتصادی مشکلات مالی کشور را حل خواهد کرد و تنها پس از یک ماه و نیم، زیر فشار واکنشهای منفی بازار کنارهگیری کرد. به گفته راگوف، بسنت اعتبار زیادی دارد اما در حال هدر دادن آن در این مسیر است.
معتمد ترامپ در والاستریت
دونالد ترامپ در سال 2024 اسکات بسنت را برای وزارت خزانهداری انتخاب کرد زیرا به فردی نیاز داشت که بتواند ضمن تشریح و اجرای برنامههای اقتصادیاش، بازارهایی را که معمولا از سبک پر هرج و مرج رئیسجمهور فراری بودند آرام کند. اگرچه او در نگاه اول محتملترین گزینه برای این پست به نظر نمیرسید، اما توانست با حضور تهاجمی در برنامههای تلویزیونی و دفاع از سیاستهای ترامپ، ارائه ایدههای بدیع برای در دست گرفتن کنترل فدرال رزرو و همچنین تمایل جدید به وضع تعرفهها، اعتماد رئیسجمهور را جلب کند.
بسنت که اصالتی اهل کارولینای جنوبی دارد، اعتبار خود در والاستریت را با کسب میلیاردها دلار سود به عنوان سرمایهگذار ارشد جورج سوروس، میلیاردر لیبرال و دشمن دیرینه جمهوریخواهان به دست آورد. او کار خود را در دهه 1980 به عنوان کارآموز جیم راجرز آغاز کرد؛ دانشآموخته دانشگاه ییل که صندوق کوانتوم را به همراه سوروس تاسیس کرده بود. راجرز به یاد میآورد که بسنت در زمان ورود به بازار تقریبا هیچ چیز از سرمایهگذاری نمیدانست، اما جوانی باهوش و مشتاق یادگیری بود. راجرز به بسنت که در همان دفتر کارش میخوابید، آموزش داد که چگونه شرکتهای مستعد رشد را در صنایع بحرانزده شناسایی کند.
در نهایت بسنت بخش عمده ثروت خود را از طریق شرطبندی علیه ارزهای سایر کشورها به دست آورد. او در 29 سالگی با معاملات ویرانگر علیه پوند بریتانیا به در هم شکستن بانک مرکزی انگلستان کمک کرد. بسنت در سال 1992 عضو تیم کوچکی در شرکت سرمایهگذاری سوروس بود که با یک شرطبندی 10 میلیارد دلاری بر روی ارزشگذاری بیش از حد پوند، بیش از یک میلیارد دلار برای این صندوق سود به ارمغان آورد. در دهه 1990، بسنت از حامیان حقوق همجنسگرایان بود و به طور منظم به نامزدهای دموکرات کمک مالی میکرد. اقدامات انضباطی مالی دولت کلینتون با دغدغههای او درباره کسری بودجه همسو بود و در سال 2000 نیز میزبان یک برنامه جمعآوری کمک مالی برای ال گور، معاون وقت رئیسجمهور بود. شان پاتریک مالونی، نماینده پیشین دموکرات که دهههاست بسنت را میشناسد، میگوید از صعود او در حلقه نزدیکان ترامپ تعجب نکرده است، چرا که روحیه جنگندهای که بسنت در والاستریت پرورش داد در واشنگتن نیز به کارش میآید.
مشتزن عرصه سیاست
در واشنگتن، بسنت متانت و رفتار آرام جنوبی خود را کنار گذاشته و به سیاستهای تهاجمی و بیرحمانه روی آورده است. سال گذشته در یک جلسه استماع مجلس نمایندگان، وقتی از او درباره گزارشهای مربوط به درگیری فیزیکیاش با ایلان ماسک سوال شد، پاسخ داد که کارولینای جنوبی را همیشه به آفریقای جنوبی ترجیح میدهد. او همچنین تایید کرد که در جریان یک مشاجره دیگر، بیل پولت مدیر تامین مالی مسکن را به کتککاری تهدید کرده است. وزیر خزانهداری در جلسه استماع سنا نیز با اشاره به این اتفاقات گفت که در بسیاری از تیمهای ورزشی، بازیکنان در رختکن دعوا میکنند اما در زمین بازی برای پیروزی تیم میجنگند.
بسنت به خاطر توهین به دموکراتها با تحسین جمهوریخواهان روبرو شده است. او پس از انتقاد سناتور الیزابت وارن از حمایت دولت ترامپ از خاویر میلی، رئیسجمهور آرژانتین، وارن را یک پرونیست آمریکایی خواند. در ماه ژوئن نیز در مراسمی در تگزاس، گوین نیوسام فرماندار کالیفرنیا را به خاطر عمل کاشت مویش مورد تمسخر قرار داد. درگیریهای او به همین جا ختم نمیشود؛ دسامبر گذشته وقتی معترضان گروه چپگرای کد پینک سخنان او را در رستورانی در واشنگتن قطع کرده و از سیاستهای تحریمی دولت انتقاد کردند، بسنت آنها را جاهل خواند و بر سر صاحب رستوران به دلیل بیرون نینداختن معترضان فریاد کشید. به گفته صاحب رستوران، بسنت از شدت عصبانیت در غذای خود تف کرد و بدون پرداخت صورتحساب از آنجا رفت.
در حالی که وزارت خزانهداری از اظهار نظر در این باره خودداری کرده است، کوش دسای سخنگوی کاخ سفید، بسنت را استاد بازارهای مالی و یکی از تحولآفرینترین وزرای خزانهداری تاریخ نامید و تاکید کرد که او پیوسته از وزن و اعتبار خود و قدرت اقتصاد آمریکا برای خدمت به رئیسجمهور و مردم استفاده کرده است. مانیکا کراولی، رئیس تشریفات ترامپ نیز بسنت را یک جنتلمن جنوبی با ارادهای پولادین توصیف کرده که وفادارانه در حال اجرای برنامههای رئیسجمهور است.
دست مرئی در بازار
با این وجود، علاقه به نمایشهای سیاسی که بسنت در یک سال گذشته از خود نشان داده ممکن است برایش گران تمام شود. او ضمن هشدار درباره رگبار تحریمهای ثانویه علیه کشورهایی که به تجارت با ایران ادامه میدهند، اذعان کرد که عملی کردن چنین تهدیدهایی میتواند عواقب ناخواستهای به همراه داشته باشد و سلطه دلار را تضعیف کرده و در شبکه بانکی هرج و مرج ایجاد کند. رام کردن بازار اوراق قرضه نیز به همان اندازه چالشبرانگیز است. در فاصله کمتر از سه ماه تا انتخابات میاندورهای، ترامپ و جمهوریخواهان برای کاهش هزینههای زندگی در ایالات متحده تحت فشار هستند. بسنت پیش از اعلام طرح بازخرید بدهیهای بلندمدت برای تثبیت بازار اوراق قرضه، تلاشهای خود را برای پایین نگه داشتن هزینههای استقراض آغاز کرده بود.
معاملهگران بازار خزانهداری برای محک زدن بسنت و میزان اراده او برای مهار بازدهی اوراق که به بالاترین سطح از سال 2007 رسیده بود، زمان زیادی تلف نکردند. در کمتر از 24 ساعت پس از اعلام طرح بازخرید، بازدهی اوراق قرضه بلندمدت دولتی پس از یک افت اولیه دوباره به سطح پیش از مداخله بازگشت. تلاشهای بعدی وزیر خزانهداری در مصاحبههای رسانهای برای کاهش نگرانیها نیز نتوانست مانع از فروش گسترده اوراق شود. این تحولات محدودیتهای تلاش برای اثرگذاری بر پویایی یک بازار بدهی 28 تریلیون دلاری را که هسته مرکزی سیستم مالی جهانی است آشکار کرد. در حالی که فدرال رزرو نرخهای بهره شبانه را تعیین میکند، کنترل نرخهای بلندمدت به مراتب دشوارتر است.
معاملهگران معتقدند که نوسانات اخیر ناشی از تلاقی عواملی چون نگرانی از ولخرجیهای مالی دولت و ترس از تورم به دلیل طولانی شدن جنگ علیه ایران بوده است. این وضعیت همچنین احتمالا بازتابی از چشمانداز رشد بالاتر به دلیل سرمایهگذاریهای کلان در هوش مصنوعی است؛ چرا که شرکتهای فناوری نیز در حال انتشار حجم بالایی از اوراق بدهی هستند و به رقیبی برای اوراق خزانهداری تبدیل شدهاند.
برجستهترین صدای منتقد در این میان متعلق به دوست نزدیک بسنت، استنلی دراکنمیلر بود. او از بسنت خواست تا مداخله در بازار اوراق قرضه را متوقف کرده و بر کاهش کسری بودجه تمرکز کند. دراکنمیلر در مقالهای در والاستریت ژورنال نوشت که نمیتوان با ابزارهای تزریق نقدینگی از بحران ناتوانی در پرداخت بدهیها فرار کرد؛ بلکه تنها میتوان این بحران را به تعویق انداخت و هزینه نهایی آن را بالا برد.
بسنت با درک اینکه بازارها به دنبال اقدامات عملی برای تغییر بنیادهای اقتصادی هستند، اعلام کرد که دولت در حال کار بر روی برنامههای انضباط مالی است. با این حال او هیچ اشارهای به اجرای سیاستهای ریاضتی کلان مانند کاهش بودجه برنامههای رفاهی یا هزینههای نظامی که میتواند تبعات سیاسی داشته باشد نکرد و نتیجه گرفت که اقتصاد آمریکا برای رهایی از کوه بدهیهایش باید به رشد خود ادامه دهد. استیون مایرو، دستیار ارشد هنری پولسون در جریان بحران مالی 2008 هشدار داد که اگر تلاشهای خلاقانه بسنت برای مداخله در بازارها شکست بخورد، او خطر از دست دادن پایگاه خود در واشنگتن و والاستریت را به جان خریده است. مایرو تاکید کرد که بازار ابزارهای موجود را میشناسد و بسنت ابزار جادویی در اختیار ندارد. او افزود که تقلید بسنت از رفتار تهاجمی ترامپ کمکی به آرامش سرمایهگذاران نمیکند و بازار را عصبیتر میسازد.
با این همه به نظر میرسد بسنت فعلا از حمایت کامل رئیسجمهور برخوردار است. ترامپ اخیرا با تایید مداخلات وزیر خزانهداری در بازار اوراق قرضه اعلام کرد که در صورت لزوم آماده اقدامات تهاجمیتری است. رئیسجمهور آمریکا گفت که بسنت استعداد ذاتی خوبی در زمینه اوراق قرضه و نرخ بهره دارد و در نهایت هشدار داد که دولت انواع مختلفی از مداخلات را در اختیار دارد که نهاییترین آنها استفاده از نیروی نظامی است و اگر مجبور شوند از آن هم استفاده خواهند کرد.
