سبقت تاریخی خالق دیپ سیک از غول های آمریکایی هوش مصنوعی

گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری: از تازه‌ترین دور جذب سرمایه شرکت دیپ‌سیک، ثروت لیانگ ونفنگ بنیان‌گذار این شرکت بیش از دو برابر افزایش یافت و او را به ثروتمندترین کارآفرین جهان در عرصه توسعه مدل‌های هوش مصنوعی تبدیل کرد. طبق شاخص میلیاردرهای بلومبرگ، دارایی لیانگ که پیش‌تر حدود ۱۶.۷ میلیارد دلار برآورد می‌شد، اکنون به ۳۶ میلیارد دلار رسیده است. این جهش مالی او را با فاصله معناداری بالاتر از چهره‌های سرشناسی چون داریو آمودی هم‌بنیان‌گذار آنتروپیک و گرگ براکمن از شرکت اوپن‌ای‌آی قرار می‌دهد.

بلومبرگ در این رده‌بندی تنها شرکت‌هایی را بررسی کرده است که کسب‌وکار اصلی و عمده درآمدشان مستقیما از مدل‌های هوش مصنوعی تامین می‌شود. بنابراین غول‌های خوشه‌ای مانند گروه علی‌بابا و تنسنت و همچنین سایر مشاغل حاضر در زنجیره تامین هوش مصنوعی مانند مراکز داده و تولیدکنندگان نیمه‌رساناها از این فهرست کنار گذاشته شده‌اند.

بخش عمده ثروت لیانگ از تسلط او بر دیپ‌سیک سرچشمه می‌گیرد. تقاضای چشمگیر برای سرمایه‌گذاری، ارزش دیپ‌سیک را نسبت به رقم ۱۰ میلیارد دلاری گزارش شده در ماه آوریل حدود پنج برابر افزایش داد. به گزارش بلومبرگ، پس از جذب سرمایه ۷.۴ میلیارد دلاری این استارتاپ در ژوئن ۲۰۲۶ که ارزش شرکت را به ۵۰ میلیارد دلار رساند و لیانگ نیز شخصا ۳ میلیارد دلار در آن سرمایه‌گذاری کرد، سهم او در این شرکت به حدود ۷۸ درصد کاهش یافته است.

لیانگ متولد سال ۱۹۸۵ در شهر ژانژیانگ واقع در استان جنوبی گوانگ‌دونگ چین است و پدری معلم داشت. او در رشته مهندسی الکترونیک در دانشگاه معتبر ژجیانگ در شهر هانگژو تحصیل کرد و مدرک کارشناسی ارشد خود را نیز در رشته مهندسی اطلاعات و ارتباطات از همین دانشگاه دریافت کرد.

او دیپ‌سیک را در سال ۲۰۲۳ به عنوان شاخه‌ای از بخش هوش مصنوعی صندوق پوشش ریسک خود با نام ژجیانگ های‌فلایر تاسیس کرد. لیانگ این صندوق را به همراه دو نفر از همکلاسی‌های سابقش راه انداخته بود و این سه نفر فعالیت تجاری خود را از دوران دانشجویی و همزمان با بحران مالی جهانی آغاز کرده بودند. صندوق های‌فلایر در همان روزهای نخست، سود کلان تجاری خود را پیش از تشدید محدودیت‌های صادراتی آمریکا، صرف ذخیره‌سازی تراشه‌های گرافیکی پیشرفته کرد. این سرمایه‌گذاری‌های اولیه قدرت پردازشی لازم برای توسعه مدل‌های پیشگامانه دیپ‌سیک را بدون نیاز به سرمایه‌های خطرپذیر سنتی فراهم کرد.

دیپ‌سیک در اوایل سال ۲۰۲۵ با عرضه مدلی که با کسری از هزینه‌ها به عملکردی مشابه رقبای آمریکایی مانند اوپن‌ای‌آی دست یافت، صنعت فناوری جهانی را شگفت‌زده کرد. این استارتاپ همچنان به مسیر پرشتاب خود ادامه می‌دهد و اخیرا ضمن رونمایی از جدیدترین مدل خود یعنی نسخه چهارم، سازگاری آن را با تراشه‌های ساخت غول فناوری داخلی چین یعنی شرکت هواوی به طور عمومی اعلام کرده است.

سال‌ها بود که غول‌های اینترنت مصرفی مانند جک ما از علی‌بابا نماد ثروت در عرصه فناوری چین محسوب می‌شدند. اما اکنون این دوران در حال رنگ باختن به نفع هوش مصنوعی با حمایت دولت است. ورود سیل‌آسای سرمایه‌های دولتی و شرکتی نشان‌دهنده گذار دیپ‌سیک از یک آزمایشگاه نرم‌افزاری خصوصی به یک دارایی حیاتی ملی برای چین است.

آنچه لیانگ را از همتایانش در دره سیلیکون متمایز می‌کند، مقیاس بی‌نظیر حفظ سهام شرکت است. در ایالات متحده ساخت یک شرکت پیشگام ۵۰ میلیارد دلاری در حوزه هوش مصنوعی معمولا به معنای واگذاری بخش‌های عظیمی از سهام به غول‌های فناوری و صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر است. در مقابل، حفظ سهمی نزدیک به ۷۸ درصد، ثروت شخصی و قدرت کنترلی به لیانگ بخشیده که در میان بنیان‌گذاران مدرن هوش مصنوعی کم‌نظیر است. اگرچه غول‌های آمریکایی مانند اوپن‌ای‌آی و آنتروپیک ارزش‌گذاری‌های عظیمی نزدیک به یک تریلیون دلار را تجربه می‌کنند اما سهام آنها به شکل بسیار پراکنده‌تری میان پایگاه بزرگتری از سرمایه‌گذاران یا چند هم‌بنیان‌گذار تقسیم شده است.

ثروت ۳۶ میلیارد دلاری لیانگ او را به هشتمین فرد ثروتمند چین تبدیل کرده است. او در این جایگاه درست پشت سر چن تیانشی میلیاردر سخت‌افزار هوش مصنوعی و هم‌بنیان‌گذار کامبریکون تکنولوژی قرار دارد.