جهش سود در سایه رکود تناژ شیرینی‌جات
حاشیه سود ناخالص و عملیاتی صنعت شیرینی‌جات در تابستان۱۴۰۵ به بالاترین سطح فصلی در دوره آماری رسید و فاصله خود را با میانگین تاریخی بیشتر کرد. این اتفاق در شرایطی رخ داد که تولید و فروش مقداری تقریبا ثابت ماند؛ اما نرخ فروش محصولات بیش از دو برابر شد و درآمد هفت‌ماهه صنعت از کل درآمد سال گذشته عبور کرد. با این حال، رشد سودآوری در تمام شرکت‌ها یکسان نبود و در کنار عملکرد درخشان برخی تولیدکنندگان، بزرگ‌ترین شرکت گروه نیز در حاشیه سود خالص با افت قابل‌توجهی روبه‌رو شد.
تابستان پرسود شیرینی‌جات
حاشیه سود فصلی صنعت شیرینی‌جات تا تابستان۱۴۰۵ منتشر شده و اطلاعات پاییز هنوز در دسترس نیست. از این رو، عملکرد ۲فصل نخست سال با میانگین ۲۶فصل از بهار۱۳۹۹ تا تابستان۱۴۰۵ مقایسه شده است. در این دوره، میانگین حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص صنعت به‌ترتیب ۳۴، ۲۵ و ۲۸درصد و میانگین سه حاشیه سود ۲۹درصد بوده است.
بهار ۱۴۰۵ با ثبت حاشیه سود ناخالص ۴۱درصدی، عملیاتی ۳۶درصدی و خالص ۲۸درصدی، در دو شاخص نخست به‌ترتیب ۷ و ۱۱واحد درصد بالاتر از میانگین تاریخی ایستاد. حاشیه سود خالص نیز با میانگین دوره برابر بود. میانگین سه حاشیه سود در این فصل به ۳۵درصد رسید. تابستان اما فاصله بیشتری با عملکرد تاریخی ایجاد کرد. حاشیه سود ناخالص به ۴۴درصد، عملیاتی به ۳۸درصد و خالص به ۲۹درصد رسید. به این ترتیب، هر سه شاخص از میانگین تاریخی خود فراتر رفتند و میانگین سه حاشیه سود با ثبت ۳۷درصد، ۸واحد درصد بالاتر از سطح تاریخی قرار گرفت.
حاشیه سود ناخالص تابستان، بالاترین رقم در ۲۶ فصل مورد بررسی بود. حاشیه سود عملیاتی این فصل نیز در کنار بهار۱۴۰۵، در صدر ارقام فصلی قرار گرفت. حاشیه سود خالص تابستان با رقم ۲۹درصد، با تابستان سال گذشته برابر شد و بالاترین سطح تابستانی در دوره آماری را ثبت کرد. برای مقایسه، تابستان‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۴ به‌طور متوسط حاشیه سود ناخالص ۳۴درصدی، عملیاتی ۲۵درصدی و خالص ۲۲درصدی داشتند. در سال۱۴۰۴ نیز این سه شاخص به‌ترتیب ۳۸، ۳۰ و ۲۹درصد بود که از میانگین تاریخی بالاتر قرار داشت.
البته میانگین تاریخی حاشیه سود خالص تحت‌تاثیر رقم استثنایی ۷۹درصدی بهار ۱۳۹۹ قرار گرفته است. با کنار گذاشتن آن فصل، میانگین حاشیه سود خالص دوره به حدود ۲۶درصد می‌رسد و حاشیه سود خالص تابستان۱۴۰۵ حدود ۳واحد درصد بالاتر از این سطح قرار می‌گیرد. بنابراین، برتری عملکرد تابستان تنها به مقایسه با میانگین بلندمدت محدود نیست و در شاخص‌های ناخالص و عملیاتی، رکورد تازه‌ای نیز به ثبت رسیده است.
سودآوری از میانگین صنعت فاصله گرفت
بررسی عملکرد شرکت‌ها نشان می‌دهد بخشی از رشد حاشیه سود صنعت از تولیدکنندگان ویفر، خمیرمایه، بیسکویت و شکلات حاصل شده است. «غپینو» به‌عنوان تولیدکننده ویفر، در میان شرکت‌های گروه بالاترین سطح سودآوری را ثبت کرد. میانگین تاریخی حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص این شرکت به‌ترتیب ۴۲، ۳۱ و ۲۴درصد است. این شاخص‌ها در بهار به ۵۳، ۴۸ و ۳۸درصد و در تابستان به ۶۳، ۵۶ و ۴۷درصد رسیدند. به این ترتیب، هر سه حاشیه سود تابستانی غپینو فاصله قابل‌توجهی با میانگین تاریخی گرفتند.
«غمایه» که در زمینه تولید خمیرمایه فعالیت می‌کند نیز در هر دو فصل عملکردی بالاتر از میانگین داشت. میانگین تاریخی حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص این شرکت ۳۲، ۳۱ و ۲۵درصد است. در بهار این ارقام به ۵۳، ۵۲ و ۴۵درصد و در تابستان به ۴۳، ۴۷ و ۴۳درصد رسید. «غمینو» نیز با میانگین تاریخی ۳۶، ۲۹ و ۲۷درصد، در بهار حاشیه‌های ۵۰، ۴۷ و ۳۹درصدی و در تابستان حاشیه‌های ۴۹، ۴۲ و ۴۱درصدی را ثبت کرد. در این شرکت نیز هر سه شاخص در دو فصل بالاتر از میانگین تاریخی قرار گرفتند.
در بخش شکلات، «غشوکو» با میانگین تاریخی حاشیه سود ناخالص ۳۴درصدی، عملیاتی ۲۵درصدی و خالص ۱۸درصدی، در بهار به‌ترتیب حاشیه‌های ۴۹، ۴۵ و ۳۵درصدی را تجربه کرد. تابستان نیز این شاخص‌ها به ۴۵، ۴۰ و ۲۸درصد رسیدند. در مجموع، غپینو، غمایه، غمینو و غشوکو توانستند در هر دو فصل بهار و تابستان حاشیه سودی بالاتر از میانگین تاریخی خود ثبت کنند.
ارزیابی سودآوری صنعت شیرینی
در بخش نان و کیک نیز تابستان با بهبود حاشیه سود همراه بود. «نان» در بهار با حاشیه سود ناخالص ۳۴درصدی، عملیاتی ۱۹درصدی و خالص ۱۲درصدی، تقریبا در محدوده میانگین تاریخی خود قرار داشت. میانگین این شاخص‌ها برای شرکت به‌ترتیب ۳۳، ۲۰ و ۱۵درصد است. با این حال، در تابستان حاشیه سود ناخالص به ۴۶درصد، عملیاتی به ۳۵درصد و خالص به ۲۶درصد رسید و هر سه شاخص از سطح تاریخی فراتر رفتند.
«غسالم» نیز که در زمینه تولید کیک فعالیت می‌کند، در بهار حاشیه سود ناخالص ۲۹درصدی، عملیاتی ۲۴درصدی و خالص ۱۹درصدی داشت. این ارقام در مقایسه با میانگین تاریخی ۲۹، ۲۱ و ۱۸درصدی، تقریبا در همان محدوده قرار داشتند. تابستان اما با ثبت حاشیه‌های ۳۲، ۲۹ و ۲۵درصدی، بهبود در هر سه شاخص را به همراه داشت.
در این میان، «غگرجی» بیشترین تغییر را تجربه کرد. این شرکت که میانگین تاریخی حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص آن به‌ترتیب ۱۹، ۲ و ۳درصد است، در بهار حاشیه‌های ۲۳، ۷ و ۲درصدی را ثبت کرد. در تابستان اما حاشیه سود ناخالص به ۵۰درصد، عملیاتی به ۲۴درصد و خالص به ۲۰درصد رسید. به این ترتیب، هر سه شاخص با فاصله زیادی از میانگین تاریخی عبور کردند. «غویتا» نیز در بهار با حاشیه سود ناخالص ۳۵درصدی، عملیاتی ۲۰درصدی و خالص ۲۵درصدی، بالاتر از میانگین تاریخی خود قرار گرفت. در تابستان، حاشیه سود ناخالص و عملیاتی به ۴۱ و ۳۰درصد افزایش یافت؛ اما حاشیه سود خالص با ثبت ۱۷درصد، اندکی پایین‌تر از میانگین تاریخی ۱۸درصدی ایستاد.
بزرگ‌ترین بیسکویت‌ساز از قافله سود جا ماند
در سوی دیگر، «غصینو» به‌عنوان بزرگ‌ترین شرکت صنعت، در تابستان نتوانست همپای بسیاری از هم‌گروهی‌های خود حرکت کند. میانگین تاریخی حاشیه سود ناخالص و عملیاتی این شرکت به‌ترتیب ۳۵ و ۳۰درصد است. غصینو در بهار با حاشیه‌های ۴۰ و ۳۸درصدی، بالاتر از این میانگین قرار گرفت؛ اما در تابستان حاشیه سود ناخالص به ۳۴درصد و عملیاتی به ۳۱درصد رسید. بنابراین، شاخص ناخالص اندکی پایین‌تر از میانگین تاریخی و شاخص عملیاتی تقریبا در همان محدوده قرار گرفت.
حاشیه سود خالص غصینو نیز از ۳۰درصد در بهار به ۱۹درصد در تابستان کاهش یافت. میانگین تاریخی این شاخص به‌دلیل ثبت رقم استثنایی ۲۳۸درصد در بهار ۱۳۹۹ و همچنین ارقام بالای برخی فصل‌های زمستان، تصویر متفاوتی ارائه می‌کند. با حذف بهار ۱۳۹۹، میانگین حاشیه سود خالص شرکت به حدود ۳۹درصد می‌رسد. همچنین تابستان‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۴ به‌طور متوسط حاشیه سود خالص ۲۵درصدی برای این شرکت به همراه داشته‌اند. در نتیجه، رقم ۱۹درصدی تابستان ۱۴۰۵ حتی از میانگین تابستان‌های سال‌های گذشته نیز پایین‌تر است.
«غگز» نیز به‌دلیل درآمد ناچیز و نوسان حاشیه‌های سود، سهم قابل‌توجهی در تصویر کلی صنعت ندارد. در مجموع، رشد حاشیه سود صنعت بیش از همه از عملکرد غپینو، غمایه، غمینو و غشوکو و بهبود تابستانی شرکت‌های نان و کیک ناشی شده است. در مقابل، افت حاشیه سود خالص غصینو، به‌عنوان بزرگ‌ترین شرکت گروه، بخشی از این بهبود را محدود کرده است.
صعود متغیرهای بنیادی صنعت شیرینی
در هفت‌ماه نخست ۱۴۰۵، تولید صنعت شیرینی‌جات با رشد یک‌درصدی به ۱۲۷هزار و ۱۳۰تن رسید. در این دوره، شهریور با تولید ۲۱هزار و ۲۴۰تن بیشترین مقدار تولید ماهانه را ثبت کرد. مرداد با افت ۷درصدی ضعیف‌ترین ماه از نظر تغییر مقدار تولید بود و مهر نیز کاهش ۴درصدی را تجربه کرد. در سمت فروش، مقدار فروش صنعت با افت یک‌درصدی به ۱۲۴هزار و ۵۱۹تن رسید. اردیبهشت با فروش ۲۰هزار و ۸۸۱تن در صدر ماه‌های این دوره قرار گرفت، اما فروش مهر ۸درصد کاهش یافت.
در میان شرکت‌ها، «غصینو» با تولید ۴۵هزار و ۶۳۶تن و فروش ۴۵هزار و ۵۲۲تن، سهمی حدود ۳۶درصدی از مقدار تولید و فروش گروه داشت. هر دو شاخص این شرکت ۱۲درصد رشد کرد. «غسالم» با تولید ۲۵هزار و ۸۳۹تن و رشد ۴درصدی در رتبه دوم تولید قرار گرفت؛ اما فروش آن با افت ۳درصدی به ۲۵هزار و ۳۶۳تن رسید. «غپینو» نیز ۱۴هزار و ۷۴تن تولید و ۱۴هزار و ۵۶تن فروش داشت که در هر دو شاخص رشد ۶درصدی را نشان می‌دهد. تولید «غمینو» ۱۳درصد و فروش آن ۱۰درصد افزایش یافت. تولید و فروش «غشوکو» نیز هر دو ۱۲درصد رشد کردند.
در مقابل، تولید «نان» با افت ۲۲درصدی به ۱۳هزار و ۸۸۱تن رسید و فروش آن نیز ۲۳درصد کاهش یافت. تولید و فروش «غویتا» به‌ترتیب ۲۲ و ۲۱درصد افت کرد و به ۵هزار و ۷۶۹ و ۷هزار و ۳تن رسید. «غمایه» نیز کاهش ۲درصدی تولید و ۳درصدی فروش را تجربه کرد. بیشترین افت فروش در میان شرکت‌های مورد بررسی به «غگرجی» تعلق داشت که مقدار فروش آن با کاهش ۵۳درصدی به یک‌هزار و ۸۴۱تن رسید.
با وجود ثبات نسبی مقدار تولید و فروش، درآمد صنعت مسیر متفاوتی را پیمود. درآمد فروش شرکت‌های شیرینی‌جات در هفت‌ماه نخست سال با رشد ۱۲۶درصدی به ۳۶هزار و ۱۱۶میلیارد تومان رسید. این رقم ۱۹درصد بیشتر از درآمد کل سال ۱۴۰۴، معادل ۳۰هزار و ۲۷۵میلیارد تومان، بود. رشد درآمد ماهانه در این دوره بین ۱۱۰ تا ۱۴۹درصد قرار داشت. فروردین با رشد ۱۴۹درصدی بیشترین افزایش درآمد را ثبت کرد و مرداد با رشد ۱۱۰درصدی کمترین افزایش را داشت. درآمد شهریور به ۶هزار و ۲۵میلیارد تومان رسید و بالاترین رقم در ۶ماه نخست سال بود. مهر نیز با ثبت ۶هزار و ۵۲۶میلیارد تومان، رکورد درآمد ماهانه را جابه‌جا کرد.
ارزیابی درآمد شرکت‌ها
«غصینو» با درآمد ۱۱هزار و ۳۶۲میلیارد تومانی، حدود ۳۱درصد از درآمد صنعت را به خود اختصاص داد. درآمد این شرکت در مقایسه با هفت‌ماه نخست سال گذشته ۱۴۸درصد رشد کرد. «غپینو» با درآمد ۷هزار و ۸۵۰میلیارد تومانی و رشد ۱۵۵درصدی در جایگاه بعدی قرار گرفت و سهمی حدود ۲۲درصدی از درآمد گروه داشت. این سهم در حالی به دست آمد که غپینو تنها حدود ۱۱درصد از تناژ تولید و فروش صنعت را تشکیل می‌داد.
درآمد «نان» با رشد ۸۰درصدی به ۵هزار و ۳۴۹میلیارد تومان رسید. «غسالم» و «غمینو» نیز به‌ترتیب درآمد ۳هزار و ۸۹۱ و ۲هزار و ۳۰۹میلیارد تومانی ثبت کردند که نشان‌دهنده رشد ۱۲۹ و ۱۶۴درصدی بود. درآمد «غویتا» با رشد ۷۰درصدی به ۲هزار و ۳۷۲میلیارد تومان و درآمد «غمایه» با افزایش ۸۴درصدی به یک‌هزار و ۴۸۳میلیارد تومان رسید. «غگرجی» با وجود افت مقدار فروش، درآمد خود را ۱۲۱درصد افزایش داد و به ۷۴۲میلیارد تومان رساند. درآمد «غشوکو» نیز با رشد ۱۵۵درصدی به ۶۱۰میلیارد تومان رسید.
جهش نرخ عامل صعود درآمد
افزایش نرخ فروش محصولات، مهم‌ترین عامل رشد درآمد صنعت در دوره مورد بررسی بود. نرخ فروش محصولات اصلی در مهر ۱۴۰۵ نسبت به ماه مشابه سال قبل، بین ۸۶ تا ۱۷۱درصد افزایش یافت. بیشترین رشد به محصولات روغنی «نان» اختصاص داشت که نرخ فروش آن با افزایش ۱۷۱درصدی به ۵۰۱میلیون و ۷۶۸هزار تومان برای هر تن رسید. نرخ خمیرمایه «غمایه» نیز ۱۶۹درصد افزایش یافت و به ۴۴۶هزار و ۶۶تومان برای هر کیلوگرم رسید.
در سایر محصولات نیز افزایش نرخ قابل‌توجه بود. نرخ کیک «غسالم» با رشد ۱۳۰درصدی به ۳۴۲میلیون و ۹۳۸هزار تومان و نرخ بیسکویت «غویتا» با رشد ۱۲۵درصدی به ۴۴۱میلیون و ۵۸۳هزار تومان برای هر تن رسید. نرخ ویفر «غپینو» ۱۲۴درصد افزایش یافت و به ۶۵۲هزار و ۳۴۳تومان رسید. نرخ بیسکویت «غصینو» نیز با رشد ۱۲۱درصدی به ۲۹۰هزار و ۱۳۴تومان برای هر کیلوگرم رسید. در همین دوره، نرخ بیسکویت «غمینو» ۱۳۴درصد افزایش یافت و به ۲۶۶هزار و ۹۰۸تومان رسید. شکلات «غشوکو» با رشد ۸۶درصدی نرخ فروش و ثبت رقم یک‌میلیون و ۲۸۶هزار و ۷۰۴تومان، کمترین افزایش را در میان محصولات اصلی مورد بررسی داشت.
روند افزایش نرخ‌ها تنها به مقایسه سالانه محدود نبود و در فاصله فروردین تا مهر نیز ادامه پیدا کرد. نرخ فروش محصولات «غویتا» در این دوره ۸۴درصد بالا رفت. نرخ «غشوکو» ۵۹درصد، «غسالم» ۵۸درصد و «غمایه» ۵۳درصد افزایش یافت. در همین بازه، نرخ محصولات «نان» ۴۲درصد و نرخ محصولات «غصینو»، «غپینو» و «غمینو» بین ۱۲ تا ۱۴درصد رشد کرد. البته بخش عمده افزایش نرخ ویفر و بیسکویت در شرکت‌های «غصینو» و «غمینو» پیش از فروردین اتفاق افتاده بود.
