دنیای اقتصاد گزارش میدهد؛
آثار گرما بر آینده ورزش جهان
گرما آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- نیلوفر ادیبنیا: با رسیدن بیستوسومین دوره جام جهانی فوتبال در سال ۲۰۲۶ به مراحل سرنوشتساز حذفی، گرمای طاقتفرسای هوا به چالشی جدی برای بازیکنان بدل شده است. با این حال، یافتههای یک پژوهش جدید نشان میدهد که میزان آسیبپذیری همه تیمها در برابر این تازیانه گرما یکسان نیست.
براساس گزارشی از یورونیوز، جام جهانی اکنون در آستانه مراحل حساس حذفی است؛ جایی که ۳۲ تیم راهیافته، شانه به شانه یکدیگر برای بقا میجنگند، در حالی که حریفی بیرحم و بیرقیب در کمین آنهاست: گرمای سوزان. پیش از سوت آغاز این رقابتها در سه کشور کانادا، مکزیک و ایالات متحده، متخصصان حوزه سلامت و ورزشکاران برجسته هشدار داده بودند که برگزاری بازیها در اوج گرمای تابستان، برخی تیمها را با شرایط اقلیمی خطرناکی مواجه خواهد کرد. از همین رو، فدراسیون بینالمللی فوتبال برای کاستن از عوارض گرمازدگی، توقفهای اجباری جهت نوشیدن آب و تجدید قوای بازیکنان را در تمامی مسابقات فارغ از دمای هوا الزامی کرده است. اکنون با آغاز بازیهای حذفی، دمای هوا همانگونه که انتظار میرفت بالا گرفته و گزارشها از هجوم موج گرمایی بیسابقه از نخستین روزهای ماه ژوئیه در بخشهای گستردهای از آمریکای شمالی حکایت دارد. بر اساس بررسیهای «مرکز پژوهشهای اقلیمی» (نهادی متشکل از دانشمندان و کارشناسان مستقل حوزه آبوهوا)، شماری از مسابقات در شرایطی برگزار شده یا خواهند شد که فرسودگی بدنی بازیکنان را به همراه دارد. تام دیلیبرتو، از مدیران این نهاد علمی، در گفتگو با بخش سلامت رسانه خبری اروپا اظهار کرد: «گرما حریفی نامرئی است که تمامی بازیکنان روی زمین باید همزمان با آن پنجه در پنجه افکنند.» وی در ادامه میگوبد: اگرچه گرما دامنگیر همگان است، اما شدت و تواتر آن برای همه تیمها یکسان نیست. زمان برگزاری مسابقات، مکان بازیها و ساختار ورزشگاهها دست به دست هم دادهاند تا برخی تیمها سهم بیشتری از این سختی ببرند.
ارزیابیها نشان میدهد که فرسایندهترین مسیر تا بازی پایانی، نصیب آرژانتین خواهد شد. در صورت صعود یاران آرژانتینی تا مراحل نهایی، تمامی بازیهای این تیم در شرایطی برگزار خواهد شد که احتمال اخلال در عملکرد بدنی بازیکنان به دلیل گرما، بالای پنجاه درصد تخمین زده میشود. کشورهای پرتغال، اسپانیا و برزیل در ردههای بعدی آسیبپذیری قرار دارند و به طور میانگین، بیش از دوسوم مسابقات این تیمها تحت تاثیر گرمای شدید خواهد بود. در میان نبردهای مرحله یکهشتم نهایی، تقابل ساحل عاج و نروژ در آخرین روز ماه ژوئن، داغترین رقابت ثبت شد و پس از آن، بازی آرژانتین در برابر کیپورد (در چهارم ژوئیه) و جدال انگلستان با جمهوری دموکراتیک کنگو (در نخستین روز ژوئیه) در زمره دشوارترین بازیها از نظر اقلیمی قرار دارند. در نقطه مقابل، دیدارهایی چون سوئیس با الجزایر، بلژیک با سنگال و مکزیک با اکوادور در پناه آبوهوایی مساعدتر برگزار میشوند. دیلیبرتو با اشاره به این توزیع نابرابر چالشها میگوید: «عدالتی در کار نیست؛ بسیار مشتاقم ببینم آیا اثرات انباشتهشده این خستگی مفرط در مراحل یکهشتم، یکچهارم و نیمهنهایی خود را نشان خواهد داد یا خیر.» به باور او، گرمای طاقتفرسا میتواند سرنوشت قهرمانی را تغییر دهد: «در مسابقاتی که سرنوشت بازی با جزئیاتی بسیار اندک رقم میخورد، عاملی چون گرما میتواند برگ برنده یا مایه شکست باشد.»
از منظر این گزارش، پژوهشهای پیشین گواهی میدهند که مرز ۲۸ درجه سانتیگراد، نقطه عطفی است که فراتر از آن، کیفیت بازی و کارایی بازیکنان رو به افول میگذارد. الیور گیبسون، استاد ارشد علوم ورزشی در دانشگاه برونل لندن، میگوید در دمای بالا، فشارهای درونی بدن به اوج میرسد و بازیکنان ناگزیر به بازی تدافعی و محافظهکارانه روی میآورند. او یادآور شد که با بالا رفتن دمای درونی بدن، خطراتی چون گرمازدگی، فشار مضاعف بر قلب و رگها، خستگی مفرط، بیحالی و سرگیجه به شدت قوت میگیرد. وقوع این شرایط برای هیچکس مایه شگفتی نبود؛ برگزاری معتبرترین رویداد فوتبالی جهان در تابستانِ آمریکای شمالی، طبیعتا با گرما همراه است. با این حال، بحرانهای اقلیمی سبب شدهاند که جهش دما بسیار پرشتابتر و خشنتر از گذشته رخ دهد در این میان، نکته نگرانکننده آن است که از میان انبوه ورزشگاههای میزبان، تنها سه ورزشگاه بزرگ در شهرهای هیوستون، دالاس و آتلانتا به سامانههای هوشمند تنظیم دما مجهز هستند. اکثر ورزشگاهها فاقد سامانههای خنککننده کارآمد یا سایهبانهای مناسب برای محافظت از زمین مسابقه و تماشاگران هستند. دیلیبرتو بر این باور است که از هماکنون باید برای برگزاری رویدادهای ورزشی آینده در چنین اقلیمهای سوزانی تدابیری جدی اندیشیده شود: «این چالشی زودگذر نیست؛ این پدیده با ما خواهد ماند و هر روز سختتر از پیش خواهد بود.
