چالش‌ های اساسی صنعت فولاد از نگاه پالیزدار/ صنعت فولاد ایران باید از «مزیت نسبی» به «مزیت رقابتی» برسد

یحیی پالیزدار، جانشین مدیرعامل در توسعه کسب‌وکار گروه فکور صنعت، در میزگرد «بازار فولاد؛ تعادل عرضه و تقاضا و چالش‌های تولید، مصرف و صادرات» در «همایش صنعت فولاد و سنگ آهن در دوران تحول» گفت: در صنعت فولاد کشور طی ۱۰ تا ۱۵ سال گذشته ظرفیت تولید را در برخی بخش‌ها دو تا سه برابر افزایش داده‌ایم؛ اقداماتی که بخشی از آنها باید انجام می‌شد و انجام نشد و بخشی دیگر نیز اساساً نباید انجام می‌شد، اما اتفاق افتاد.

وی افزود: امروز باید از این تجربه‌ها یاد بگیریم تا برای ۵۰ سال آینده تصمیم‌های درست‌تری اتخاذ کنیم. هیچ‌کس در دنیا کاهش مصرف فولاد را به‌عنوان یک سناریوی قطعی و کوتاه‌مدت در نظر نمی‌گیرد، اما روندهای جهانی نشان می‌دهد که در آینده با تغییراتی در میزان مصرف و سرانه مصرف فولاد مواجه خواهیم بود و باید خود را برای آن آماده کنیم.

پالیزدار با اشاره به مزیت‌های نسبی صنعت فولاد ایران گفت: بارها درباره مزیت‌های صنعت فولاد ایران صحبت شده است؛ دسترسی به منابع گاز، سنگ‌آهن، نیروی انسانی، بازار منطقه‌ای و سایر ظرفیت‌ها، همگی مزیت نسبی محسوب می‌شوند، اما سؤال این است که آیا داشتن مزیت نسبی به‌تنهایی باعث می‌شود یک صنعت در رقابت جهانی برنده باشد؟ پاسخ قطعاً منفی است.

وی تصریح کرد: یکی از مزیت‌های مهم ایران، برخورداری از سنگ‌آهن نسبتاً ارزان و منابع قابل‌توجه بود که به‌تدریج اهمیت آن در اقتصاد صنعت بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. اگر قرار است افراد و شرکت‌ها ۱۰، ۲۰، ۳۰ یا حتی ۵۰ سال آینده در صنعت فولاد حضور داشته باشند، باید نگاه بلندمدت داشته باشند.

پالیزدار یکی از مهم‌ترین الزامات آینده صنعت فولاد را حرکت از «مزیت نسبی» به سمت «مزیت رقابتی» دانست و گفت: ما باید تلاش می‌کردیم این پارادایم‌شیفت را ایجاد کنیم، اما صادقانه باید بپذیریم که در این زمینه به اندازه کافی موفق نبوده‌ایم. البته بخشی از این موضوع به خود صنعت و بخشی نیز به عملکرد سایر دستگاه‌ها و سیاست‌گذاران مربوط می‌شود.

وی با اشاره به ظرفیت‌های تولید و بازار فولاد در کشور اظهار کرد: طی ۱۰ سال گذشته، با وجود همه تحریم‌ها و محدودیت‌ها، ظرفیت تولید آهن اسفنجی در کشور تقریباً دو برابر شده است. امروز نیز بسیاری از شرکت‌های فعال در ایران، اگر فرصت کافی برای توسعه بازار و بازاریابی داشته باشند، ظرفیت رشد دارند.

جانشین مدیرعامل در توسعه کسب‌وکار گروه فکور صنعت افزود: منطقه منا یکی از مناطق پرپتانسیل برای آینده صنعت آهن و فولاد در جهان است و باید از این ظرفیت استفاده کنیم. صرف افزایش ظرفیت تولید کافی نیست؛ باید بتوانیم ساختارهای لازم برای توسعه بازار، صادرات و حضور پایدار در بازارهای منطقه‌ای و جهانی را نیز ایجاد کنیم.

پالیزدار یکی دیگر از چالش‌های اساسی صنعت فولاد را فقدان نگاه اکوسیستمی عنوان کرد و گفت: رقابت در دنیا دیگر صرفاً در سطح بنگاه‌ها نیست؛ رقابت از سطح بنگاه عبور کرده و به سطح اکوسیستم‌ها رسیده است. در چنین شرایطی، شرکت‌های فولادی، شرکت‌های معدنی، سازندگان تجهیزات، شرکت‌های مهندسی، دانش‌بنیان‌ها و سایر حلقه‌های زنجیره باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند.

وی ادامه داد: برای مثال، موفقیتی که فولاد مبارکه در راه‌اندازی و بهره‌برداری یک مجموعه در مدت سه تا چهار ماه به دست آورده، فقط متعلق به فولاد مبارکه نیست؛ این موفقیت متعلق به مجموعه‌ای از سازندگان تجهیزات، شرکت‌های مهندسی و سایر بازیگران اکوسیستم نیز هست که در این مسیر نقش داشته‌اند.

پالیزدار با تأکید بر ضرورت تقویت سیستم مدیریتی و سیاست‌گذاری در صنعت فولاد گفت: در برخی حوزه‌ها توانسته‌ایم عملکرد قابل‌قبولی داشته باشیم و در برخی بخش‌ها نیز هنوز با ضعف‌هایی مواجه هستیم. یکی از دلایل اصلی این مسئله، نبود یک سیستم منسجم و کارآمد برای ایجاد هماهنگی میان بازیگران اصلی صنعت است.

وی افزود: امروز صنعت فولاد به سیستمی نیاز دارد که هم تاب‌آور باشد، هم بهره‌وری داشته باشد و هم بتواند نوآوری را جذب کند. یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های پیش روی این صنعت نیز همین موضوع است.

جانشین مدیرعامل در توسعه کسب‌وکار گروه فکور صنعت خاطرنشان کرد: اگر قرار است فناوری‌های جدید وارد صنعت شوند و نوآوری در زنجیره فولاد شکل بگیرد، صرفاً داشتن تکنولوژی کافی نیست. صنعت به ثبات در سیاست‌گذاری و اجرای تصمیمات نیاز دارد. برای تحقق این هدف، باید نخبگان و افرادی که در فرآیند تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری نقش دارند، بر اهمیت ثبات و استمرار سیاست‌ها تأکید کنند.

وی در پایان گفت: اگر بخواهیم جمع‌بندی کنیم، باید مانند کوهنوردی که در مسیر صعود گاهی می‌ایستد و به مسیر طی‌شده و مقصد نگاه می‌کند، ما نیز یک بار به نقطه‌ای که امروز در آن ایستاده‌ایم نگاه کنیم. این نقطه لزوماً نقطه بدی نیست و صنعت فولاد ایران همچنان مزیت‌هایی دارد که می‌تواند مبنای توسعه آینده این صنعت قرار گیرد؛ به شرط آنکه تصمیم‌گیری‌های درست و نگاه بلندمدت بر مسیر آینده حاکم باشد.

 

بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.