قاضی حسینی، سرپرست مجتمع قضائی کارکنان دولت، در گفت‌وگو با «میزان» از صدور حکم برای ٢٠ متهم پرونده تعرض به سفارت عربستان خبر داد و گفت: «حکم صادره به‌زودی ابلاغ می‌شود». او درباره جزئیات حکم صادره چیزی نگفته است. ٢٢ فروردین سال جاری سخنگوی قوه قضائیه در نودوچهارمین نشست خبری خود از صدور کیفرخواست برای ٤٨ نفر از متهمان پرونده تعرض به سفارت عربستان خبر داد و گفت: «در این پرونده ١٢١ نفر جلب شدند که برای آنها قرار وثیقه یا بازداشت موقت یا قرار تأمین دیگری صادر شد و ٢٦ نفر دیگر در این رابطه احضار شدند که برای برخی از آنها قرار وثیقه صادر شد و برخی دیگر نیز آزاد شدند». پس از آن در تاریخ ٢٨ و ٢٩ تیر سال جاری، محاکمه متهمان پرونده تعرض به سفارت عربستان در دو جلسه در شعبه ١٠٦٠ مجتمع قضائی کارکنان دولت برگزار شد. گفتنی است بخشی از این پرونده در دادگاه ویژه روحانیت در حال رسیدگی است. پیش از این و در تاریخ ٢٨ تیر، قاضی حسینی، سرپرست مجتمع قضائی کارکنان دولت به «میزان» گفته بود: «اتهاماتی که نسبت به این افراد در کیفرخواست بیان شده است عبارت است از اخلال در نظم عمومی از طریق جنجال و تجمع غیرقانونی و مشارکت در تخریب عمدی اموال سفارت عربستان که البته بعضی یک اتهام و بعضی هر دو اتهام را داشته‌اند». در آن دو جلسه از دادگاه که در مجمتع قضائی کارکنان دولت به اتهامات ١٩ نفر از ٢١ متهم رسیدگی شد. یک متهم غایب بود و پرونده یک نفر دیگر به علت طلبه‌بودن به دادگاه ویژه روحانیت ارسال شد و در مجموع پرونده حدود ٢٤ نفر دیگر از متهمان در دادگاه ویژه روحانیت رسیدگی می‌شود.
شب حمله
١٢ دی‌ بود که عده‌ای در اعتراض به اعدام «شیخ‌نمر»، روحانی شیعه منتقد عربستان، مقابل سفارت این کشور تجمع کردند که پس از چند ساعت این تجمع به خشونت کشیده شد. پس از حمله معترضان به ساختمان سفارت و ورود به آن، دولت سعودی ارتباط دیپلماتیکش را با ایران قطع کرد. از طرفی، انتقادات زیادی هم به‌ معترضان شد؛ ازجمله رئیس‌جمهوری که گفت: «باید بررسی شود حمله‌کنندگان به سفارت، وابسته‌اند یا نادان». روحانی افزود: «عده‌ای به سفارت عربستان سعودی در تهران و به کنسولگری این کشور در مشهد حمله کردند. این کار خلاف قانون و غلط بوده و از سوی همه مسئولان جمهوری اسلامی ایران هم محکوم شده است». او ادامه داد: «کاری به ریشه‌ها ندارم، این افراد مجرم و مقصر هستند و از قوه قضائیه می‌خواهم که در این زمینه همان‌طور که اعلام کرده، قاطعانه و خارج از سیر معمولی پرونده‌ها رسیدگی و با عاملان برخورد کند چون این مسئله مرتبط با حیثیت، امنیت و منافع و مصالح ملی است و برای ما بسیار مهم است». او همچنین باز هم به وزارتخانه‌های اطلاعات و کشور دستور داد تا با کسانی که قصور داشته‌اند، برخورد کند: «از وزارتخانه‌های کشور و اطلاعات می‌خواهم که با مأمورانی که در این زمینه قصور یا تقصیری داشتند، قاطعانه برخورد کنند و به اطلاع ملت برسانند. چنین حرکت‌هایی برای ملت ما قابل‌قبول نیست. سفیر و اعضای کشورها میهمانان ما هستند». پس از حمله، مقامات قضائی و وزارت کشور از بازداشت عاملان حمله به سفارت خبر دادند. حدود ٢٠ روز پس از حمله، «حسین ذوالفقاری»، معاون امنیتی وزیر کشور، از روشن‌شدن همه ابعاد این حمله خبر داد: «عامل بیرونی تعرض به سفارت عربستان در خارج از کشور دستگیر و به داخل منتقل شده و هم‌اکنون تحت بازجویی است». به گفته او، این افراد سازماندهی شده بودند و تحت امور خیریه و مذهبی فعالیت داشتند. معاون وزیر کشور افزوده بود: «بیش از ١٠ سال است در کرج و تهران فعالیت دارند که محور فعالیت آنان، امور خیریه و کارها و فعالیت‌های مذهبی است که دانسته یا ندانسته نیز از سوی مسئولان تحت عنوان مسائل مذهبی و هیأتی به آنان کمک شده است». بعدها فایل صوتی سخنان حسن کردمیهن، روحانی مورد نظر ذوالفقاری منتشر شد که در آن به معترضان دستور حمله صادر می‌کرد و از آنان می‌خواست از آتش‌زدن و خسارت به سفارت عربستان فیلم بگیرند و برای او صادر کنند. نام حسن کردمیهن و همین فایل صوتی بارها در جریان دادگاه متهمان به میان آمد.
مردم می‌خواهند بدانند...
این پایان کار نبود و حجت‌الاسلام‌والمسلمین حسن روحانی در همایش گرامیداشت هفته قوه قضائیه در روز هشتم تیر ٩٥ با اشاره به اینکه عاملان و آمران حمله به سفارت یک کشور روشن هستند، گفت: «مردم منتظرند ببیند چگونه اجرای حکم این افراد خودسر به سمع و نظر آنها می‌رسد». به گزارش «ایرنا» رئیس‌جمهوری در ادامه افزود: «هر کشوری مسئولیت تأمین امنیت سفارتخانه‌های خارجی را دارد و امنیت آن را بر دوش گرفته است. اگر مردم ما نسبت به این‌گونه مسائل به‌خوبی و با شفافیت اطلاع پیدا کنند و بدانند قوه قضائیه چه کرده است، به همان نسبت اعتماد مردم و اعتماد جهانی به دستگاه قضائی بیشتر می‌شود. ما دنبال این نیستیم که دیگران برای ما کف بزنند، ولی برای ما مهم است که پیش وجدان خود و نزد افکار عمومی جهان چگونه عدل اسلامی را به رخ آنها می‌کشانیم».
سرنخ‌های آشنا
در کنار رئیس‌جمهور، مشاورش هم به میدان آمد. حسام‌الدین آشنا، مشاور فرهنگی رئیس‌جمهوری، در گفت‌وگو با ماهنامه «اندیشه پویا» در این رابطه گفته بود: «در سال گذشته اتفاقی در این شهر افتاد. عده‌ای بی‌محابا به طرف سفارت عربستان هجوم بردند. این پرونده از سوی مقامات و مراجع ذی‌صلاح رسیدگی شد. در این رسیدگی‌ها مقصر معلوم شد؛ قاصر، آمر و مأمور همه معلوم شدند. مشخص شد کی‌به‌کی و چی‌به‌چی است. خلاصه اینکه تکلیف معلوم و مشخص شد که عده‌ای کوتاهی کردند و آن کوتاهی، برای کشور بسیار‌ گران تمام شد». اظهارات مشاور رئیس‌جمهور حکایت از طرحی پیچیده داشت. او در ادامه، صحبت‌هایی مشابه سخنان سخنگوی وزارت کشور در روزهای پس از حمله به سفارت، بیان کرد: «موظف شده بودند و به آنها ابلاغ شده بود که باید اقدامات دیگری را انجام دهند». مشاور فرهنگی رئیس‌جمهوری خبر از تصمیم به برکناری افراد اهمال‌‌کننده در ماجرا هم می‌دهد: «برای برکناری این افراد تصمیم گرفته شد و تصمیم به برکناری آنها به وقتش اعمال خواهد شد». او افزود: «خب حالا که برخی از این افراد با یک نگاه کاملا سیاسی بعد از سال نو می‌آیند و اقدامی را طراحی می‌کنند که شبیه فیل هواکردن است، اقدامشان نه مبنای حقوقی دارد و نه روشن است که کارکردش اثربخش است و نه از نظر امنیت عمومی توجیهی دارد». «آشنا» می‌گوید: «قاعدتا این افراد در تاریخی که مقرر است برکنار می‌شوند. منتها فردای آن می‌توانند به متدینان جامعه بگویند، دارند ما را به خاطر اینکه می‌خواستیم با بدحجابی مقابله کنیم، برمی‌دارند. این هم از واقعیاتی است که در کشور اتفاق می‌افتد و کش‌وقوس دارد».
حاشیه‌های یک دادگاه
سرانجام روزهای ٢٨ و ٢٩ تیر دو جلسه جنجالی دادگاه متهمان حمله به سفارت عربستان برگزار شد و متهمان در شعبه ١٠٦٠ دادگاه کیفری ٢ مجتمع قضائی ویژه رسیدگی به جرائم کارکنان دولت به ریاست قاضی دهقانی برگزار شد. دو جلسه این دادگاه حواشی جالب توجهی داشت؛ ازجمله اعتراض یکی از متهمان به خبرنگاران به دلیل انعکاس جزئیات دادگاه که با اعتمادبه‌نفس خاصی هم صحبت می‌کرد. متهم دیگری می‌گفت درست است که دادگاه علنی است، اما من راضی نیستم سخنانم منعکس شود و از رسانه‌هایی که اظهارات من را منتشر کنند، شکایت خواهم کرد. در چهره‌ متهمان استرس و اضطرابی مشاهده نمی‌شد، اما یکی، دو نفر از آنان هنگام ارائه دفاعیات با عصبانیت صحبت می‌کردند. بیشتر متهمان در دادگاه لبخند به لب داشتند و ضمن صحبت با یکدیگر خنده از لبانشان محو نمی‌شد؛ حتی جوان ١٩‌ساله‌ای که می‌گفت بی‌کار است و اگر این پرونده تشکیل نمی‌شد، به استخدام یک نهاد خاص درمی‌آمد. متهم دیگری بدون اجازه از دادگاه، پس از اتمام دفاعیاتش جلسه را ترک کرد و رفت یا متهم دیگری حدود ساعت ١٢ ظهر تازه به دادگاه آمد.
خلاصه‌ای از جلسه اول
پس از قرائت کیفرخواست از سوی نماینده مدعی‌العموم، متهم اول گفت: «من در گروه‌هایی، خواندم که تجمعی به نشانه اعتراض به رژیم آل‌سعود برگزار می‌شود و من با توجه به کشتار مردم در منا، حادثه فرودگاه جده و جنایات دیگری که در یمن و سوریه اتفاق افتاده بود، احساس کردم برای دادخواهی مردم غزه که عموما شیعه هستند، اعتراضی باید انجام شود. بنا بر آنچه در گروه‌ها دیده بودم، در تجمع حاضر بودم و فقط نگاه می‌کردم و هیچ اقدامی هم انجام ندادم... من نمی‌دانستم که تجمع مجوز ندارد. تا ٩ شب سر کار بودم. چون نزدیک خانه‌مان بود، به آنجا رفتم. از عملکرد خودم پشیمانم؛ زیرا دل آقا شکست». متهم دوم گفت: «در تلگرام در کانال طنز سیاسی دکتر سلام عضوم. در ایام محرم هم به میدان امام حسین(ع) می‌روم. ۲۰ روز من را به زندان انداختند. جایی که شما نشستید جای امیرالمؤمنین است. اگر ١٠ دقیقه وقت می‌گذاشتید فیلم من را می‌دیدید، این همه مشکل پیش نمی‌آمد. من کارمندم و خدا را شکر که کارم را از دست ندادم». متهم سوم هم با حضور در جایگاه متهمان تصریح کرد: «حق بچه‌های حزب‌اللهی نیست این‌قدر اذیت شوند، مقصر اصلی نیروی انتظامی است. آنها باید اینجا باشند». متهم دیگری در همان جلسه دادگاه گفت: «خط و مشی زندگی ما صحبت‌های آقا بود و زمانی که ایشان ناراحت شدند، ما فهمیدیم که کار اشتباهی کرده‌ایم و برهمین‌اساس توبه کردیم و کاملا هم پشیمان هستیم. ما دل نایب امام زمان(عج)‌ را رنجاندیم و از آن پشیمانیم». متهم بعدی با انتقاد از بازجوی خود گفت: «تحت تأثیر حرف‌های بازجو بودم که می‌گفت چیزی بنویس تا پرونده را ببندیم. بازجو به من می‌گفت چهار تا کوکتل‌مولوتف‌زدن این حرف‌ها را ندارد. من در تجمع شرکت داشتم ولی هیچ سنگی پرتاب نکردم و جایی را تخریب نکردم. من به داخل سفارت نرفتم، حتی حیاط سفارت را هم ندیدم». نریمانی وکیل یکی از متهمان نیز تأکید کرد: «موکلم مدافع حرم است». متهم دیگری در دادگاه گفت: «قبول دارم که تجمع غیرقانونی بوده ولی تخریبی صورت نگرفته است. آنجا آتش گرفته بود. حتی یکی از بچه‌ها شیر آورد، گفتیم نخورید حرام است. تخریب یعنی با برنامه بروی؛ درحالی‌که من داخل سفارت نبودم بنابراین اتهام تخریب را قبول ندارم. دوربین‌ها را چک کنید. ما در فتنه ٨٨ و کوی دانشگاه بودیم، کتک هم خوردیم، ما هر روز برای دفاع از انقلاب هزینه می‌دهیم».
خلاصه‌ای از جلسه دوم
در جلسه دوم دادگاه که سه‌شنبه ٢٩ تیر برگزار شد مصطفی شعبانی، وکیل مدافع یکی از متهمان گفت: «این‌گونه حرکت‌های خودجوش در کشور ما عرف شده است. این افراد سینه‌چاک انقلاب و اسلام‌اند. موکل من از سوریه برگشته است و بر حسب تکلیف شرعی احساس کرده باید از انقلاب حمایت کند. مرز ما ایران نیست. وقتی در سوریه می‌جنگیم مرز ما آنجاست. سردار فدوی، فرمانده نیروی دریایی سپاه، گفته حکومت عربستان، حکومتی کودکانه است». متهم ٢٥ساله دیگری گفت: «من در بازجویی‌ها گوشت قربانی شدم. من از شما خواهش می‌کنم در اتاق‌های بازجویی دوربین بگذارید تا بفهمید آنجا چه اتفاقاتی می‌افتد. بازجو می‌گفت هرچه من بنویسم قاضی هم همان حکم را می‌دهد پس باید با من همکاری کنی. اظهارات من تحت فشار بازجو و شکنجه روحی بود. بازجو دیکته می‌کرد و من می‌نوشتم. گفتند شما محارب بین‌المللی هستی. من هم اظهاراتم تحت فشار بود». قاضی از متهم پرسید: «چه کسی پرچم سفارت عربستان را پایین آورد؟»؛ متهم گفت: «نمی‌دانم. برخی مسئولان حاضر در مقابل سفارت عربستان و به طور خاص آقای {... } زمانی که ما قصد رفتن داشتیم، به ما گفت کجا می‌روید؟ او ما را ترغیب می‌کرد جلو برویم و لفظ بی‌غیرت را به کار می‌برد. من حاضرم دست روی قرآن بگذارم و بگویم که اظهاراتم تحت فشار بود. می‌توانستند به‌راحتی موضوع را جمع کنند. اگر پنج‌ هزار نفر داعشی هم باشد، می‌توانند آن را جمع کنند. دست‌های پشت پرده را شما می‌دانید. من بعد از سخنرانی آقا، توبه و طلب مغفرت کردم و پشیمانم؛ اما از آمریکا بگذریم، از آل‌سعود نمی‌گذریم». متهم دیگری در این جلسه دادگاه گفت: «قطعا متهم اول پرونده حمله به سفارت عربستان، نیروی انتظامی است. آنها اصلا خوب عمل نکردند. من برای اعتراض به سفارت عربستان رفتم. بنده هم در کوی دانشگاه از نظام دفاع کردم و بینی‌ام آنجا شکست و هم در فتنه ٨٨ به صورت کلامی با مردم صحبت می‌کردم تا روشن شوند و گول نخورند. منتی و شکایتی هم ندارم. من را در سلولی نگه می‌داشتند که پیش از آن مجرمین فتنه ٨٨ روی دیوار آن یادگاری نوشته بودند، این شکنجه روحی نیست؟». چرا با ما همان رفتاری شد که با محاربان فتنه ٨٨ صورت گرفت؟ بازجوی من می‌گفت ما با هم در مسجد ارک پای منبر حاج منصور می‌نشینیم. هرچه می‌گویم بنویس تا کمکت کنم. اظهارات ما در بازپرسی در چنین شرایطی صورت گرفت. ما همدل دولت هستیم و دست از مقام معظم رهبری برنمی‌داریم. اکنون به دلیل ناراحتی رهبری پشیمانم و از دادگاه تقاضای حداقل مجازات را دارم».
در انتظار حکم
سرانجام روز گذشته اعلام شد حکم ٢٠ نفر از متهمان حمله به سفارت صادر شده که به‌زودی ابلاغ می‌شود. ١٠ شهریور ١٣٩٥ شعبانی، وکیل‌مدافع یکی از متهمان تعرض به سفارت عربستان، گفته بود: «قاضی دادگاه برای تکمیل پرونده به مشورت با رئیس قوه قضائیه و دادستان کل کشور نیاز دارد». اکنون باید منتظر ماند تا جزئیات حکم منتشر شود؛ همچنین پرونده متهمان روحانی این پرونده در دادگاه ویژه روحانیت در دست بررسی است.