روایت‌نیویورک‌تایمز از رستوران مش‌دونالد درایران

با وجود تصویر دلقک خندان که نماد عشق شیطان بزرگ به گوشت، نان و سیب زمینی است، در این رستوران هیچ نشانی از مردم خشمگین با مشت های گره کرده و فریاد «مرگ بر آمریکا» وجود ندارد. عطر همبرگر آبداری که نوجوان شاد ایرانی به نام جهان آن را پشت و رو می کند در فضا پیچیده است.

به گزارش آریا به نقل از پایگاه اینترنتی این روزنامه آمریکایی، در آشپزخانه وی علامتی به چشم می خورد که شباهت زیادی به علامت رستوران های زنجیره ای مک دونالد دارد و احتمالا شناخته شده ترین نماد امپریالیسم فست فود آمریکایی است. نماد تجاری دیگر رستوران زنجیره ای مک دونالد یعنی دلقک همیشه خندان با کت قرمز، شلوار زرد و کفش های بزرگ قرمز نیز در این رستوران ایرانی دیده می شود. در هفته های پس از دستیابی به توافق هسته ای که تحریم های بین المللی برضد ایران را لغو خواهد کرد و از تغییر احتمالی دیدگاه های انقلابی ایران در برابر شرکت های آمریکایی حکایت دارد، هنوز هیچ شعبه ای از مک دونالد در تهران باز نشده است.

حسن، صاحب رستوران مش دونالد که از ترس تندروهای ایرانی و وکلای تجاری آمریکایی نخواست نام خانوادگی اش فاش شود، گفت: ما تلاش می کنیم تا حد امکان به تجارب مک دونالد نزدیک شویم. مش دونالد و دیگر نمونه های تقلیدی از فرهنگ غذایی آمریکا به طور روز افزون در خیابان های شهرهای مهم ایران درحال رشد هستند که همگی از دورشدن مردم از آرمان انقلابی ضد آمریکایی در این کشور خبر می دهند، آرمانی که بیش و کم از زمان پیروزی انقلاب اسلامی در ایران در سال ۱۹۷۹ که به سرنگونی شاه و تسخیر سفارت آمریکا منجر شد، برکشور تسلط داشته است. اگر توافق هسته ای با موفقیت اجرا شود و شرکت های غربی به ایران بازگردند، این آرمان بیش از پیش تحت فشار قرار خواهد گرفت. سران ایران امیدوارند شرکت های نفتی بزرگ در این کشور سرمایه گذاری کنند. ایرانیان همچنین به صدها هواپیما نیاز دارند و به دنبال همکاری در صنایع فنی خود هستند. اما تندروها هشدار می دهند که ورود خارجیان با پول و تفکرات مختلف به ایران احتمالا ارزش های تبلیغی این کشور را تضعیف خواهد کرد. آنها می گویند خارجیان می توانند بیایند اما نمی توانند نمادهای سرمایه گذاری را با خود به ایران بیاورند.

از این رو است که برخی سیاستمداران درمورد ورود مک دونالد به ایران هشدار می هند و می گویند هیچ شعبه ای از این رستوران در ایران باز نخواهد شد. مک دونالد در بیانیه ای که در پایگاه اینترنتی خود منتشر کرد، نوشته است: «ما تاریخ دقیقی برای افتتاح رستوران های مک دونالد در ایران تعیین نکرده ایم.» اما در عین حال از ایرانیان علاقمند به همکاری دعوت می کند برگه درخواست را تکمیل کنند.

غلامعلی حداد عادل، نماینده بانفوذ ایران درمورد اشتیاق نشان دادن برخی از روزنامه های ایرانی به حضور شرکت های خارجی در این کشور ابراز نگرانی کرد و در مصاحبه با پایگاه اینترنتی محافظه کار خبرآنلاین گفت: اخبار مردم ستمدیده یمن کجاست؟ آنها از بازگشت مک دونالد حرف می زنند. اینجاست که خطر احساس می شود. آنها آغوش خود را به روی آمریکا باز کرده اند و با اشتیاق از بازگشت شرکت های آمریکایی به ایران حرف می زنند. در سال ۱۹۹۴ یک سرمایه گذار شجاع ایرانی درصدد برآمد یک شعبه رسمی از مک دونالد را در تهران باز کند که باعث هیجان خیلی از مردم شد اما توجه تندروها را نیز به خود جلب کرد. پس از دو روز محل رستوران به آتش کشیده شد و قوه قضاییه نیز تصمیم وزارت بهداشت مبنی بر صدور مجوز برای افتتاح رستوران را باطل اعلام کرد. صاحب رستوران مش دونالد گفت اگر نام رستورانش را مک دونالد می گذاشت با مخالفت تندروها مواجه می شد از این رو به توصیه پسرش نام مش دونالد را انتخاب کرد.

هرچند که مقامات دولتی و مدافعان ارزش های انقلابی معتقد بودند این نام هم خیلی غربی است اما بعد از مدتی به آن عادت کردند. غیر از مش دونالد رستوران های دیگری هم در ایران وجود دارند که با تغییر کوچکی در نام خود فعالیت می کنند. به عنوان مثال K.F.C. (کابوکی فراید چیکن)، پیتزا هات (پیتزا هت) و برگر کینگ (برگر هوس). البته انزجار رسمی درمورد محصولات آمریکایی مطلق نیست. کوکا کولا و پپسی دو نمونه از محصولاتی هستند که در کمال ناباوری بسیاری از بازدیدکنندگان از ایران در این کشور مشاهده می کنند. علاوه بر آن که استفاده از گوشی های آیفون، پوشیدن کفش های نایک یا مسواک زدن با خمیردندان کرست جرم محسوب نمی شود. زمانی که محمود احمدی نژاد، سلف محافظه کار حسن روحانی، رئیس جمهور ایران در سال ۲۰۱۰ پس از تشدید تحریم های آمریکا بر ضد ایران تهدید کرد محصولات آمریکایی را تحریم می کند، بسیاری از ایرانیان این تفکر را مورد تمسخر قرار دادند.

بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.