تحرم‌ها همچنان دردسرآفرین هستند؛
رونق رویدادها در رکود گردشگری
معاون گردشگری کشور از برگزاری ۱۱۰۶رویداد در سراسر کشور به مناسبت هفته گردشگری خبر داده است. این میزان از برگزاری رویداد در یک هفته حتی در کشورهایی که شاهد رونق گردشگری هستند هم سابقه ندارد. سوال این است که برگزاری این برنامه‌ها چه دردی از گردشگری ایران که در سال‌های اخیر متاثر از بحران‌های اقتصادی، جنگ، پاندمی، ناآرامی‌های داخلی، تحریم‌ها و عوامل متعدد دیگر است و در رکودی عمیق گرفتار شده، دوا می‌کند؟ وزیر میراث فرهنگی از هدف‌گذاری ۱۵میلیون گردشگر خارجی و ورود حدود ۶میلیون و ۳۰۰هزار نفر گردشگر خارجی به کشور در سال جاری می‌گوید. تاکید بر این آمار در حالی است که نه تنها نام ایران هنوز در ده‌ها کشور به عنوان مقصدی ناامن در لیست هشدار سفر قرار دارد که هنوز وضعیت حساب‌های اقماری گردشگری هم نامعلوم است و درنتیجه مبنای این آمارها روشن نیست.
همچنین آمار دقیقی از میزان خروج سرمایه انسانی متخصص -به‌خصوص در بخش راهنمایان گردشگری و دفاتر خدمات مسافرتی- بوم‌گردی‌ها و مراکز خدماتی در دست نیست و همواره آمارهای کلی در این موارد ارائه می‌شود. درهمین حال این حقیقت بارها از سوی فعالان مطرح شده که در سال‌های اخیر، بسیاری از بوم‌گردی‌ها و مراکز خدمات گردشگری تعطیل شده و بخش قابل‌توجهی از شاغلان و متخصصان این حوزه مجبور به کوچ از شغل خود یا مهاجرت از کشور شده‌اند. هرچند مسائل و مشکلات گردشگری ایران امری چند وجهی است و از عوامل متعددی -از بازداشت برخی گردشگران تا جنگ و بحران اقتصادی و مشکلات معیشتی- تاثیر می‌پذیرد؛ اما تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد، راهکار مواجهه با این مشکلات هرچه باشد، انکار وضع موجود و رویابافی نیست.
تجربه اوکراین پس از شروع جنگ، نشان می‌دهد این کشور به شیوه متفاوتی با بحران گردشگری مواجه شده و به بازتعریف اولویت‌های گردشگری در یک کشور درگیر جنگ پرداخته است. آنها با تلاش برای جلب همکاری‌های بین‌المللی در زمینه حفظ کسب‌وکارها، حفاظت از میراث فرهنگی، حمایت از جوامع محلی و آماده‌سازی زیرساخت برای دوران پس از بحران پروژه‌هایی در سطح ملی و بین‌المللی تعریف کرده‌اند. سوال گردشگری اوکراین این نیست که چگونه آمار گردشگران ورودی را در شرایط جنگی افزایش دهیم، بلکه این است که چطور تاب‌آوری گردشگری را در بحران بالا ببریم و برای روزهای پس از بحران آماده شویم. هرچند نمی‌توان نسخه اوکراین را برای شرایط موجود ایران توصیه کرد، اما می‌توان نگاهی به این تجارب داشت و این سوال را پرسید که اگر همین امروز تمام بحران‌ها رفع شوند، بدنه تخصصی، سرمایه انسانی و زیرساختهای گردشگری کشور چقدر برای روزهای پس از بحران آماده هستند؟ پاسخ این سوال را نه در دل رویدادها که باید در سیاستگذاری‌های اصولی و نگاه واقع‌بینانه به مسائل این بخش جست‌وجو کرد.
