پایان ارز ترجیحی از نگاه مجلس

حسینعلی حاجی‌دلیگانی، نایب‌رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد»، با استقبال از تصمیم دولت در حذف ارز ترجیحی به ابهامات این تصمیم اشاره کرد و گفت: اصل حذف ارز ترجیحی را کار درستی می‌دانم، اما نکات و ابهاماتی مطرح است. ارز ترجیحی که در بخش نهاده‌ها بابت واردات سویا، جو و ذرت داده می‌شد بنا است که حذف شود و قیمت‌ها آزادسازی شود. او در ادامه تاکید کرد: اما بر اساس بررسی که انجام دادم قیمت‌هایی که می‌خواهند اعلام کنند در سویا سه برابر قیمتی است که تا الان به عنوان قیمت رسمی اعلام می‌شد. البته در عمل این قیمت بالاتر بود و بالاتر به فروش می‌رسید. قیمت جو و ذرت نیز تقریبا ۴ برابر افزایش قیمت دارد. این اقلام نهاده‌هایی است که در بسیاری از کالاها اثرگذار است. برای مثال افزایش نرخ جو، ذرت و سویا بر قیمت شیر، پنیر، ماست، گوشت قرمز، گوشت مرغ، تخم‌مرغ، برنج، روغن مایع، ماکارونی، قند، شکر و حبوبات اثرگذار است.

نایب‌رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس خاطرنشان کرد: تیم اقتصادی دولت که به دنبال حذف ارز ترجیحی هستند پاسخ دهند که با حذف ارز ترجیحی چه شرایطی برای سایر کالاها که مستقیم و غیرمستقیم تحت‌تاثیر نرخ جو، ذرت و سویا هستند، ایجاد می‌شود. بنابراین مسوولان باید پاسخ دهند که پیش‌بینی‌شان از افزایش قیمت کالاها چیست و چه مقدار بر تورم کلی کالا و خدمات اثرگذار است؟ آیا ابعاد این تصمیم توسط دولت بررسی شده است یا خیر؟ و اگر بررسی نشده انجام این کار به صلاح نیست و اگر بررسی شده است اعلام کنند که پیش‌بینی‌شان از اثر این اقدام بر نرخ سایر کالاها و خدمات چند درصد افزایش قیمت است؟ اینها نکاتی است که باید به آن توجه شود.

 حاجی‌دلیگانی تصریح کرد: از سوی دیگر تیم اقتصادی دولت پاسخ دهند عددی که بنا است داده شود علاوه بر یارانه‌ای است که تاکنون پرداخت می‌شد؟ و اگر قرار است یارانه‌ای پرداخت شود بگویند که حذف ارز ترجیحی بر چه کالاهایی اثرگذار است و آیا قرار است میزانی که حذف ارز ترجیحی موجب افزایش قیمت می‌شود را دولت به مردم بدهد یا خیر. این مسائلی است که باید پاسخ داده شود تا ما هم بتوانیم برای مردم تشریح و تبیین کنیم و این موارد هنوز برای ما روشن نیست. 

جعفر قادری، نایب‌رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس نیز اظهار کرد: ادامه وضع موجود اصلا قابل دفاع نیست. یعنی اینکه ما ارز ترجیحی را به یک عده وارد‌کننده بدهیم و آنها کالایی را وارد کنند و بعد کالایشان را با نرخ ارز آزاد در بازار قیمت‌گذاری کنند و رانتی برایشان ایجاد کنیم به هیچ‌وجه قابل قبول نیست. اگر می‌خواهیم به روال گذشته ادامه دهیم حتما باید کالاهایی که وارد می‌شود را در قالب کوپن کاغذی یا کوپن الکترونیک به دهک‌های مختلف جامعه اختصاص دهیم یا اینکه اگر می‌خواهیم ارز ترجیحی را حذف کنیم مابه‌التفاوت ارز ترجیحی و ارز آزاد را در قالب یارانه نقدی به همه ذی‌نفعان پرداخت کنیم.

او تاکید کرد: ادامه وضع قبلی باعث شده که همه به‌جای اینکه صادرکننده باشند در صف وارد‌کنندگان باشند و یک رانتی برایشان ایجاد شود. اما دلیلی ندارد که این رانت به یک‌سری افراد رانت‌خواری که به عنوان واردکننده وارد فضای واردات شده‌اند، اختصاص داده شود.نایب‌رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس در ادامه تصریح کرد: بر این اساس اگر می‌خواهیم روال قبلی ادامه پیدا کند حتما باید توزیع کالایی که با ارز ترجیحی وارد می‌شود با استفاده از کوپن کاغذی یا کوپن الکترونیک توزیع شود یا اگر می‌خواهیم ارز ترجیحی را حذف کنیم حتما مابه‌التفاوت را به صورت ریالی به ذی‌نفعان پرداخت کنیم.

همچنین رضا سپهوند، عضو کمیسیون انرژی مجلس با تاکید بر لزوم حذف ارز ترجیحی گفت: حذف ارز ترجیحی اقدام خوبی است و قرار است که یارانه را به صورت مستقیم به حلقه آخر زنجیره مصرف بدهند. یعنی ارز را دست وارد‌کننده و واسطه‌ها ندهند که منجر به رانت و فساد شود چرا که این اقدام در سال‌های گذشته نارضایتی‌هایی را ایجاد کرده است. از سوی دیگر نوسانات ارزی هم باعث می‌شود که تورم ایجاد شود، اما با این اقدام هم نوسانات ارزی دیگر بر کالاها تاثیری نمی‌گذارد و هم اینکه مستقیما یارانه آن به دست مردم می‌رسد. او ادامه داد: در این شرایط یارانه حیف و میل نمی‌شود و به جیب واسطه‌ها نمی‌رود بلکه به دست مردم می‌رسد.