بدون برق، هرگز
برای آگاهی از فراز و نشیب‌هایی که صنعت برق ایران در 28سال اخیر و فاصله پس از پیروزی شکوهمند اسلامی در بهمن 1357 داشته، ضروری است با یاری جستن از اعداد و ارقام شاخص، وضعیت صنعت برق کشور را بررسی کنیم.

در سال ۱۳۵۷ قدرت نصب شده نیروگاه ی۷۰۲۴ مگاوات، حداکثر قدرت سالانه ۳۴۸۶ مگاوات، تولید برق ۱۷۳۸۶ میلیون کیلووات ساعت، طول خطوط انتقال و فوق توزیع ۱۳۵۶۱کیلومتر مدار، ظرفیت ترانسفورماتورهای انتقال و فوق توزیع ۱۸۴۷۷مگاولت آمپر، طول خطوط فشار متوسط و ضعیف شبکه توزیع ۶۸۲۱۴کیلومتر، ظرفیت ترانسفورماتورهای شبکه توزیع ۸۳۳۰ مگاولت آمپر، تعداد مشترکان ۳میلیون و ۳۹۹هزار مشترک و تعداد روستاهای برقدار شده که عمدتا در حاشیه شهرهای بزرگ قرار داشت به ۴۳۶۷روستا بالغ می‌شد.
با پیروزی انقلاب اسلامی ایران تحریم‌های اقتصادی، سیاسی و جنگ هشت‌ساله تحمیلی بر علیه ایران آغاز شد و تمامی تاسیسات صنعت برق هدف دشمن قرار گرفت، به طوری که پس از پایان جنگ حدود 2200 مگاوات از ظرفیت نیروگاهی، خطوط و پست‌ها آسیب دیده بود و باید می‌شد و این کوششی سخت و شوقی حماسی را طلب می‌نمود. اینک در سال 1385، قدرت نصب شده 6/6برابر سال 1357 است، تولید برق 8/10برابر، طول خطوط انتقال و فوق توزیع 9/6برابر، ظرفیت پست‌های انتقال و فوق توزیع 8/7برابر، مصرف برق 1/10برابر، تعداد مشترکان 1/6برابر، طول خطوط فشار متوسط و ضعیف 4/8برابر و تعداد روستاهای برقدار شده 6/11 برابر شده در حالی که جمعیت کشور تنها 9/1برابر افزایش داشته است. کلیه شاخص‌های برشمرده فوق نشانه‌ای از آگاهی عام و برخورداری بهتر مردم از برق و خدمات صنعت برق است. امروز دیگر برق یک کالای تجملی و عامل فخرفروشی نیست بلکه یک عامل زیرساختی و یک ضرورت بنیادین است (بدون برق هرگز).

ایران امروز با اتصال شبکه سراسری به شبکه‌های برق‌رسانی کشورهای مختلف همجوار در مبادلات انرژی الکتریکی فرامرزی نیز فعال است. ایران امروز ساخت تجهیزات و امکانات مورد نیاز صنعت برق را سرلوحه کاری خود قرار داده و به کشورهای دیگر تجهیزات برقی و خدمات مهندسی صادر می‌کند و این دستاوردی عظیم برای ۲۸سال پرتلاطم از نظر اقتصادی و سیاسی است.
صنعت برق ایران در 28سال گذشته به مدد استفاده از نیروهای متخصص داخلی، تحولات عمیق و بزرگی را از سر گذرانده است که در ذیل به آنها می‌پردازیم:
قدرت نصب شده نیروگاهی
قدرت نصب شده نیروگاهی در سال 1357 معادل 7024مگاوات بود که در پایان آذر ماه سال 1385 به 44594مگاوات رسیده و پیش‌بینی می‌شود تا پایان امسال به 46543مگاوات (6/6برابر) برسد.

حداکثر بار تامین شده همزمان
حداکثر بار تامین شده همزمان برق در سال 1357 معادل 3486مگاوات بود که امسال این رقم با 7/9برابر شدن به 33640مگاوات رسید.
تولید برق
تولید انرژی در سال 1357 معادل 17میلیارد و 386میلیون کیلووات ساعت بود اما این رقم در آذر ماه امسال به 145میلیارد و 607میلیون کیلووات ساعت رسید و تا پایان 187میلیارد و 181میلیون کیلووات ساعت (8/10برابر سال 57) خواهد رسید.
قدرت نصب شده حرارتی
قدرت نصب شده حرارتی در سال 1357 معادل 5220مگاوات بود اما هم‌اکنون با 6/7برابر شدن به 39575مگاوات رسیده است.
قدرت نصب شده آبی
قدرت نصب شده آبی در سال 1357 حدود 1804 مگاوات بود که در پایان آذرماه امسال به 6555مگاوات رسید و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا پایان امسال به 6968مگاوات (9/3 برابر) برسد.
تعداد واحدهای نیروگاهی
تعداد واحدهای نیروگاهی در سال 1357 معادل 267 واحد بود که در آذرماه امسال به 425 واحد رسید و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا پایان امسال به 445 واحد (7/1برابر) برسد.
صنایع بزرگ تا پیش از پیروزی انقلاب تولید برق نداشتند اما اکنون ۴میلیارد و ۷۵۰میلیون کیلووات ساعت انرژی برق در این صنایع تولید می‌شود.
طول خطوط انتقال برق در سال 1357 معادل 4548 کیلیومتر بود و این رقم با 5/8برابر رشد در آذرماه امسال به 38054کیلومتر رسیده و تا پایان امسال پیش‌بینی می‌شود این رقم به 38587کیلیومتر افزایش یابد.
طول خطوط فوق توزیع
طول خطوط توزیع که در سال 1357 معادل 9013 کیلومتر مدار بود اکنون به 54704کیلومتر مدار رسیده و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا پایان امسال به 55096کیلومتر مدار (1/6برابر) برسد.

ظرفیت پست‌های انتقال
ظرفیت‌ پست‌های انتقال در سال 1357 معادل 9150مگاوات ولت آمپر بود که اکنون به 81286 مگاولت آمپر رسیده و پیش‌بینی می‌شود تا پایان امسال به 82501مگاولت آمپر (9برابر) برسد.
ظرفیت‌ پست‌های فوق توزیع
ظرفیت پست‌های فوق توزیع در ابتدای انقلاب 9327مگاولت آمپر بود اما در پایان 9ماه امسال به 60051 مگاولت آمپر رسیده و پیش‌بینی می‌شود تا پایان امسال به 6/6برابر رشد به 61261مگاولت آمپر بالغ شود.
تعداد مشترکین
تعداد مشترکین برق که در سال 1357 کمتر از 3میلیون و 400 هزار مشترک بود. در آذر ماه امسال به 20میلیون و 294 هزار مشترک رسید و تا پایان امسال با افزوده شدن 372 هزار مشترک دیگر نسبت به روزهای آغاز انقلاب 1/6برابر مشترک خواهد داشت.
فروش انرژی برق
در سال 1357 حدود 14145 میلیون کیلو وات ساعت برق فروخته شد. این رقم در آذر ماه به 98180میلیون کیلو وات ساعت رسید و تا پایان سال از 143749 میلیون کیلو وات ساعت (2/10برابر) عبور خواهد کرد.
ظرفیت ترانسفورماتورهای توزیع
ظرفیت ترانسفورماتورهای توزیع در سال 1385معادل 8330مگا ولت آمپر بود، اما پیش‌بینی می‌شود تا پایان امسال با 9/7 برابر شدن به 65727 مگا ولت آمپر برسد.

تعداد کل روستاهای برق‌دار شده
تعداد روستاهای برق‌دار شده در سال 1357معادل 4367 بوده، اما در آذر ماه امسال به 50575 روستا رسید و پیش‌بینی می‌شود که رقم تا پایان امسال به 50725روستا برسد که 6/11برابر سال 57است.
تعداد خانوار روستاهای برق‌دار شده
خانوارهای روستایی برخوردار از برق که تعداد آنها در سال 1357 فقط 750هزار بود در آغاز زمستان امسال به 4میلیون و 417هزار و 683خانوار رسید. به رغم شرایط دشوار کار در زمستان‌ها پیش‌بینی می‌شود تعداد خانوارها تا پایان سال حدود سه هزار افزایش یابد و کل تعداد آنها به 9/5برابر سال 57 برسد.
نیروی انسانی
نیروی انسانی شاغل در صنعت برق در سال 1357معادل 32هزار نفر بودکه تنها 1531نفر آنها از تحصیلات عالی برخوردار بودند. اکنون تعداد کل کارکنان صنعت برق به 48622نفر رسیده است که بیش از 11هزار و 745نفر از آنها تحصیلات دانشگاهی دارند.
اطلاعات سال ۱۳۸۵ براساس ۹ماه عملکرد و ۳ماه برآورد تهیه شده است.