کارآفرینی؛موتور محرک توسعه

کارآفرینی امروزه عنصر اساسی در تحول و توسعه جوامع مختلف است. کارآفرینان نیز با شناسایی و خلق فرصت‌ها، جوامع را از دستیابی باز داشته و آن را به سمت توسعه رهنمون می‌سازند. کارآفرینان در واقع با تخصص خود، منابع را مدیریت می‌کنند تا محصول یا خدمتی جدید ارائه کنند، اما یکی از مشکلات در این حوزه نبود تعریفی جامع از کارآفرینی است. وقتی از بسیاری از مردم یا حتی کارشناسان سوال می‌شود که کارآفرینی چیست، می‌گوید: کارآفرینی ایجاد کار و ایجاد شغل است. این تعریف یک بعد از موضوع کارآفرینی است. امروز شاید در خصوص این تعریف که کارآفرین فرد خطرپذیر است اجماع وجود داشته باشد و بسیاری از کارشناسان معتقدند، کارآفرین کسی است که خطرپذیر است و توانایی برقراری ارتباط بین تولیدات و خدمات، سازماندهی و نظارت و تولید محصول یا خدمت جدید را دارد. موضوع کارآفرینی در ایران نیز جدید است و شاید در سال‌های اخیر توجه ویژه‌ای به این موضوع شده است و شرایط برای رشد کارآفرینی فراهم شده است.وزارت کار و امور اجتماعی، توسعه کارآفرینی و شناسایی این افراد را یک راهبرد اساسی خود قرار داده است و در سال‌‌های گذشته با برگزاری جشنواره‌‌های استانی و ملی برای رشد فرهنگ کارآفرینی در تلاش است. در سالی که گذشت بیش از ۲۷۰ کارآفرین برتر در سراسر کشور انتخاب شده‌اند و ۱۱ نفر از کارآفرینان ملی نیز در این جشنواره معرفی می‌شود.

کارآفرینی از زبان کارشناسان

احمد بزرگیان عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی‌گفت: باید از فعالیت‌های کارآفرینی حمایت منطقی کرد، بسیاری از کشورهای منطقه خاورمیانه با فراهم آوردن امکانات لازم و کاهش زمان ارائه تسهیلات به کار آفرینان، سبب جذب هر چه بیشتر سرمایه‌گذاری توسط آنها می‌شوند.

وی با تاکید بر اینکه باید برای سرمایه‌گذاران بخش‌خصوصی فرش قرمز پهن کرد، می‌افزاید: در صورتی که تسهیلات بانکی و اداری فراهم شود و نگرش مسوولان نسبت به کارآفرینان و سرمایه‌گذاران تغییر و به سمت مثبت جهت گیری کند، خواهیم توانست با گردآوری سرمایه لازم، شاهد توسعه فعالیت‌های کارآفرینی باشیم.

نماینده مردم سبزوار با اشاره به اینکه توسعه کارآفرینی نیازمند جذب سرمایه‌گذار و تشویق کارآفرین است، اضافه می‌کند: هر سرمایه‌گذاری کارآفرین نیست و هرکارآفرینی نیز سرمایه لازم را برای انجام فعالیت‌های کارآفرینی ندارد.

وی می‌گوید: دامنه تاثیرات کارآفرینی بر جامعه بسیار وسیع است و از تغییر در ارزش‌های اجتماعی تا رشد شتابان اقتصادی را در بر می‌گیرد.

هادی غنیمی‌فرد رییس‌خانه صنعت و معدن می‌گوید: همواره کارآ‏فرینان قادر به تامین تمامی‌سرمایه و امکانات مورد نیازِ کسب ‌و کار جدید خود نیستند، به همین دلیل باید دولت یا دیگر حامیان مستقل حاضر به پذیرش ریسک مورد نیاز کارآ‏فرین بوده و «سرمایه مخاطره‌پذیر» را فراهم و آنها را در مراحل مختلف کارآفرینی همراهی کنند.

وی اضافه می‌کند: در تمامی‌کشورهای جهان متداول است که سرمایه‌گذار و کارآفرین صنعتی که سبب ایجاد اشتغال برای عده کثیری می‌شود و بسیاری از نیاز‌های جامعه را نیز رفع می‌کند فقط حدود ۲۰درصد از سرمایه را باید ارائه کند و موسسات پولی و بانکی نیز با سود متناسب، مابقی نیاز کارآفرین را فراهم می‌کنند.

جلیل مکینه‌چی، رییس هیات‌مدیره گروه صنعتی جم نیز می‌گوید: کارآفرین باید ریسک ‌پذیر باشد یعنی بتواند نسبت به موقعیت، شرایط، امکانات و برای کسب موفقیت احتمالی مبارزه کند.

وی که مدیریت راه‌اندازی بزرگ‌ترین پالایشگاه تصفیه روغن خاورمیانه در قشم را بر عهده دارد، متذکر می‌شود: سه دلیل مهم کشورها برای توجه به مقوله کارآفرینی، تولید ثروت، توسعه تکنولوژی و اشتغال مولد است در حالیکه در کشور ما به اشتباه این مفهوم فقط با اشتغالزایی برابر شده و فقط برای حل مشکل اشتغال به سمت کارآفرینی پیش می‌رویم.

کارآفرین نمونه چهارمین جشنواره تولید ملی، تصریح کرد: با توجه به اهمیت کلیدی کارآفرینی در اقتصادهای نوین (ایجاد شرکت‌های کوچک و متوسط)،‌ کشورهای مختلف مصممانه برنامه‌های مفصلی را برای بسط چنین فرهنگی در جامعه خود تدارک دیده‌اند تا بتوانند همچنان مسیر رشد و پویایی‌شان را ادامه دهند.

مهندس مکینه چی با اعلام تاسف از اینکه در کشور ما، افراد بیشتر روحیه «کارمندی» دارند تا کارآفرینی و ریسک‌پذیری، اظهار امیدواری می‌کند تا مدیران کشور بکوشند بر مبنای یک برنامه‌ریزی جدی، به ارتقای فرهنگ کارآفرینی در کشور نائل شوند.

در پایان باید گفت؛ بدون توجه کافی به مقوله «کارآفرینی» تحقق مولفه‌های تولید،‌ بهره‌وری و توان افزایی فنی و صنعتی به منظور رشد و توسعه در عرصه اقتصاد حاصل نمی‌شود، زیرا مولفه‌های مذکور مجوز ورود تولیدات داخلی به بازارهای هدف خارجی هستند.

بنگاه‌های زودبازده بستر رشد کارآفرینی را فراهم آورد

یکی از موانع اصلی در رشد و توسعه کارآفرینی در کشور نداشتن سرمایه است.

بسیاری از کارآفرینان معتقدند؛ طرح بنگاه‌‌های زودبازده بستر لازم را برای اجرای ایده‌‌های آنان فراهم آورده است.

کارآفرین برتر استان بوشهر گفت: تسهیلات زودبازده بستر لازم را برای رشد کارآفرین فراهم آورده.

محسن دلکش-کارآفرین برتر استان بوشهر- گفت: روش‌های سنتی پاسخگوی تولید نیست و ما برای تولید مدرن مجبور به خرید ماشین‌آلات جدید هستیم. در این زمینه ۵۵۰میلیون تومان وام دریافت کردیم. مدیرعامل شرکت آبزی فرآیند بوشهر با اشاره به این که این شرکت جزو چند شرکت برتر در فرآوری آبزیان است، گفت: توانسته ایم در مدت زمان فعالیت، بازارهای صادراتی فراوانی پیدا کنیم، به طوری که در صورت فراهم بودن ظرفیت تولید، امکان صادرات چهار هزار تن محصولات تولید شرکت از جمله میگوبرگر، میگو سوخاری، ماهی برگر و انواع فیله فراهم است.

وی ادامه داد: در حال حاضر انواع آبزیان فرآوری شده در این شرکت شامل میگوبرگر، ماهی برگر و ماهی سوخاری و غیره تولید می‌شود که به لحاظ کیفیت و هم استفاده نکردن از مواد افزودنی در کشور بی‌نظیر است. راه اندازی این واحد با بهره‌گیری از تسهیلات زودبازده انجام شد و در طرح اولیه پیش بینی ۱۵ فرصت شغلی جدید و تثبیت ۲۵ فرصت شغلی دیگر ایجاد شده بود که با افزایش تولید تعداد افراد شاغل به ۹۰ نفر رسید که این دو برابر تعهد اشتغال ایجاد شده است.

دلکش تصریح کرد: در سال ۸۵، بیش از ۴۰۰ تا ۵۰۰هزار دلار صادرات داشتیم و ظرفیت تولید شرکت سالانه بین هزار و ۵۰۰ تا دو هزار تن است که می‌توانیم با حضور در بازارهای جدید آن را افزایش دهیم. وی تاکید کرد: باید توجیه فنی و اقتصادی طرح‌های موجود دقت بیشتری شود و در بررسی‌ها این دقت صورت گیرد تا منابع، مورد سوء‌استفاده قرار نگیرد.

تلاش وزارت کار برای توسعه کارآفرینی ستودنی است

وزارت کار و امور اجتماعی در چند سال گذشته بستر مناسبی را برای رشد فرهنگ کارآفرینی و حمایت از ایده‌های کارآفرینان فراهم ساخته است.محمد زارعی، کارآفرین برتر استان سیستان و بلوچستان می‌گوید: برنامه‌های وزارت کار برای توسعه کارآفرینی و حمایت از صاحبان ایده و اندیشه بهترین فرصت برای توسعه اقتصادی کشور است.

وی که از تسهیلات زودبازده بر سر اجرای طرح خود استفاده کرده است می‌گوید: مجتمع اقتصادی‌هامون ثمر، یک مجتمع اقتصادی چندمنظوره است که با ۹۸ سهامداران راه‌اندازی شده است که در صورت اتمام بخش‌های مختلف ۱۵۰۰ شغل به‌طور مستقیم و ۷‌هزار شغل به طور غیرمستقیم ایجاد می‌شود. در مرحله اول آن میدان مرکزی میوه و تره بار را راه‌اندازی کرده‌ایم که در نیمه اول امسال به بهره‌برداری رسیده است. این مجتمع ۳۸۰ شغل مستقیم و دو‌هزار شغل غیرمستقیم ایجاد کرده است.

برای ساخت کل مجتمع ۲۰‌میلیارد تومان هزینه پیش‌بینی شده است که برای ساخت میدان میوه و تره بار ۵/۵میلیارد تومان هزینه شده است که ۵/۴‌میلیارد تومان آن از طریق سهامداران تامین و ۵/۱‌میلیارد تومان آن در قالب طرح‌های زودبازده، تسهیلات دریافت کرده‌ایم که البته یک‌میلیارد تومان به طور کامل دریافت شده است و ۵۰۰‌میلیون تومان آن در حال دریافت است.

پس از طرح میدان مرکزی میوه و تربار، طرح سردخانه ۵‌هزار تنی به اجرا درآمده است که بخشی از آن توسط سهامداران و بخشی دیگر قرار است از طریق اعطای وام انجام شود که هنوز بانک وام را پرداخت نکرده است.

از دیگر طرح‌هایی که در این مجتمع تعریف شده است، باید به مرکز عرضه مستقیم موادغذایی، پروتئینی و شیلاتی به‌صورت عمده‌فروشی و واحد بسته‌بندی اشاره کنم که اگر این مراحل را پشت سر گذاشتیم، طرح‌های گردشگری نیز مدنظر قرار دارد. در مجموع با راه‌اندازی این مجتمع ۱۵۰۰ شغل مستقیم و ۷‌هزار شغل غیرمستقیم ایجاد خواهد شد. نکته دیگر این که طرح میدان مرکزی میوه و تره‌بار اولین میدان ساخته شده توسط بخشی‌خصوصی است. وی می‌گوید: اجرای این طرح با موانع زیاد روبه‌رو بود که بخش عمده‌ای از آن مربوط به مسوولان مختلف استان بود در حالی که شهرداری بخشی از یک میدان مرکزی میوه و تره‌بار را ساخته بود به دلایل مختلف حاضر نشد. این طرح را به ما واگذار کند. اکنون که این مرکز می‌توانست شغل زیادی ایجاد کند به انبار تبدیل شده است. به هر حال با کمک همکارانی در اتحادیه طرح ساخت میدان را شروع کرده‌ایم و همان‌طور که گفتیم تاخیر بانک‌ها در پرداخت وام علاوه بر افزایش هزینه‌ها به دلیل تورم و عدم احتساب آن در طرح‌های توجیه اولیه، از جمله مشکلات است.

در طرح بنگاه‌های زودبازده را در توسعه کارآفرینی موثر می‌داند و می‌گوید: طرح بنگاه‌های زودبازده بسیار موثر و راهگشا است به شرط آنکه بانک‌ها مشکل ایجاد نکند. تاخیر بانک‌ها موجب می‌شوند طرح در زمان‌بندی موردنظر به بهره‌برداری نرسد و هزینه‌ها را افزایش دهند. به‌ویژه در استانی که نیازمند حمایت جدی از کارآفرینان است تاخیر بانک‌ها در پرداخت تسهیلات موجب می‌شود قیمت تمام شده طرح افزایش یابد و در پاره‌ای از موارد توجیه خود را از دست بدهد. اما اگر طرح بنگاه‌های زودبازده به‌درستی و بدون کارشکنی بانک‌ها اجرا شود، بسیار موثر است.

در مجموع باید از حرکت وزارت کار در توسعه کارآفرینی قدردانی و این جشنواره بسیار اثرگذار است و می‌تواند دیگران را تشویق کند تا ایده‌های خود را به اجرا درآورند.

کارآفرینان به رشد بهره‌وری کمک می‌کنند

مدیرعامل شرکت فرآورده‌ سبوس مازند نیز می‌گوید: توانایی علمی‌کارآفرینان به رشد بهره‌وری در طرح‌های زودبازده اقتصادی می‌انجامد.

سیدمسعود شهرآیینی، مدیرعامل شرکت فرآوری سبوس مازند با اشاره به نگرش مثبت دولت به طرح‌های زودبازده اقتصادی گفت: واگذاری تسهیلات به کارآفرینان موفق زمینه توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور را فراهم می‌کند.

شهرآیینی گفت: ریسک‌پذیری و سرمایه‌گذاری، همچنین توانایی علمی‌ کارآفرینان می‌تواند از عوامل مهم بهره‌وری در اجرای طرح‌های زودبازده اقتصادی باشد.

وزارت کار آموزش‌های کارآفرینی را توسعه دهد

آموزش کارآفرینی نیز یکی از مولفه‌های اصلی در رشد این مقوله در جامعه است. وزارت کار و امور اجتماعی برای توسعه کارآفرینی در جامعه، دوره‌های آموزشی متعددی را برگزار کرده است.کارآفرین برتر استان کردستان می‌گوید: وزارت کار با برگزاری دوره‌های مختلف آموزشی می‌تواند به توان و ظرفیت علمی آنها کمک کند.

لزوم آموزش فنی‌حرفه‌ای به کارآفرینان

ارائه آموزش‌های فنی و حرفه‌ای به کارآفرینان، زمینه ارتقای بهره‌وری بنگاه‌های زودبازده اقتصادی را فراهم کرده است.

به گزارش روابط عمومی‌وزارت کار و امور اجتماعی رامین قبادی، مدیرعامل شرکت مهندسی نوید کردستان گفت: وزارت کار و امور اجتماعی با ارائه آموزش فنی و حرفه‌ای به کارآفرینان زمینه‌های توسعه این گونه طرح‌ها را در مناطق مختلف کشور ساخته است.

وی که در زمینه تولید تجهیزات پزشکی فعالیت می‌کند، افزود: این شرکت در سال گذشته و با توجه به نیاز بازار کار منطقه و با کمک سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای اولین دوره آموزش مهندسی پزشکی را در غرب کشور برگزار کرد.

قبادی افزود: بنگاه‌های زودبازده اقتصادی نقش مهمی‌در اقتصاد کشورهای در حال توسعه دارند و این طرح‌ها فقط با نظارت مستقیم دولت و مجموعه وزارت کار به نتیجه خواهند رسید.

توسعه کارآفرینی بستر رشد اقتصادی کشور را فراهم می‌کند

رییس موسسه کار و تامین اجتماعی نیز معتقد است: نرخ رشد اقتصادی کشور هم اکنون پنج تا شش درصد است که با توسعه کارآفرینی در چشم‌انداز افق ۲۰ ساله، ایران رتبه اول منطقه را از نظر علمی ‌و فناوری و رشد اقتصادی به دست می‌آورد. دکتر محمدرضا سپهری رییس موسسه کار و تامین اجتماعی گفت: برای رسیدن به افق چشم‌انداز ۲۰ ساله کشور و کسب رتبه اول منطقه از لحاظ علمی‌، فناوری و رشد اقتصادی نیازمند توجه به امر کارآفرینی هستیم. وی افزود: رسیدن به اهداف برنامه‌های چشم‌انداز و افزایش نرخ رشد اقتصادی و شاخص توسعه انسانی تنها به کمک کارآفرینی تحقق می‌یابد.

وی تاکید کرد: اقتصاد دولتی مبتنی بر نفت مانع رشد و توسعه اقتصادی است؛ چرا که اقتصاد دولتی از کارآیی و بهره‌وری پایین برخوردار است. وی ادامه داد: با ایجاد محیط رقابتی و به کارگیری سرمایه‌ها و استعدادهای مردمی ‌سهم بخش‌خصوصی در اقتصاد افزایش خواهد یافت.

وی تصریح کرد: کارآفرینی باعث استفاده از ظرفیت‌های بلااستفاده در اقتصاد، ایجاد محیط رقابتی، بهبود کیفیت محصولات تولیدی توسعه صادرات غیرنفتی و توسعه انتقال تکنولوژی و فناوری‌های جدید می‌شود.

وی افزود: ایجاد محیط رقابتی در کشور باعث تخصیص بهینه منابع شده و این امر کاهش و رفع فقر و بهبود کیفیت زندگی مردم را به همراه خواهد داشت. دکتر سپهری ادامه داد: به همین خاطر توسعه کارآفرینی به صورت یک ضرورت در جامعه نیاز است. وی افزود: هر چه ایجاد محیط‌های کسب و کار جدید بیشتر باشد فضای کسب و کار بهبود می‌یابد و در نتیجه توسعه کارآفرینی باعث ایجاد شرکت‌ها و شهرک‌های جدید صنعتی در کشور می‌شود. رییس موسسه کار در پایان گفت: افراد کارآفرین انسان‌های ریسک‌پذیری هستند و این افراد باید نگاه اقتصادی داشته باشند تا تفکر کارآفرینی آنان پایدار بماند.