دو آزمون مهم بورس
دنیای اقتصاد - پروانه کُبره : بورس تهران در هفته‌های اخیر روزهای نوسانی و کم‌ثباتی را پشت سر گذاشته است. تالارشیشه‌‌‌ای در سایه تداوم ابهام‌های سیاسی و اقتصادی، همچنان با احتیاط سرمایه‌گذاران و تغییر مداوم سمت عرضه و تقاضا مواجه است. هرچند شاخص کل برای سومین هفته متوالی عقب‌نشینی کرد، اما کاهش تدریجی فشار فروش و بازگشت پول حقیقی در دو روز پایانی هفته، از بهبود نسبی وضعیت معاملات حکایت داشت. اکنون با تقویت برخی نشانه‌های مثبت و انتشار گزارش‌های مطلوب شرکت‌ها، نگاه‌ها به تداوم این روند و توان بازار برای عبور از مقاومت‌های پیش‌رو دوخته شده است. کارشناسان معتقدند با توجه به گزارش‌های مطلوب شرکت‌ها بورس می‌تواند در روزهای پیش‌رو نیز روندی مثبت را دنبال کند؛ هرچند عبور از دو مانع اصلی، یعنی ریسک وقوع جنگ و مقاومت‌های تکنیکال پیش‌روی شاخص کل، همچنان از مهم‌ترین آزمون‌های بازار خواهد بود.
بورس تهران سه هفته است که در مسیر نزولی حرکت کرده است؛ این روند با وجود اینکه سیگنال‌هایی از بازگشت خریداران را مخابره می‌کند اما هنوز به نقطه پایان نرسیده است بررسی وضعیت معاملات در هفته دوم آبان ماه نشان می‌دهد؛ تالار شیشه‌ای در هفته گذشته شاهد عملکرد بهتر سهام کوچک و متوسط و کاهش تدریجی فشار فروش، بوده است. با این حال، این تغییرات هنوز به معنای بازگشت اطمینان به بازار نیست. بلاتکلیفی را می‌توان مهم‌ترین ویژگی این روزهای بازارهای دارایی دانست. از این رو سرمایه‌گذاران را به اتخاذ تصمیم‌های کوتاه‌مدت وادار کرده و باعث شده است نگاه بلندمدت به حاشیه برود. بنابراین هر خبر یا تحول سیاسی و اقتصادی می‌تواند جهت انتظارات را تغییر دهد و زمینه‌ساز تشدید رفتارهای هیجانی در معاملات شود.
پیش‌بینی بورس در هفته آینده
در همین رابطه حجت سرهنگی، کارشناس بازارهای مالی در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» ضمن ارزیابی چشم‌انداز بازار سهام در روزهای پیش‌رو گفت: با توجه به تحولات اخیر، اگر اتفاق خاصی پیرامون ریسک‌های سیاسی در روزهای آینده رخ ندهد، به نظر می‌رسد بازاری متعادل در پیش داشته باشیم؛ البته این پیش‌بینی به معنای رشد همه سهام نیست. کیفیت گزارش‌ها، چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها، پایداری سودها و همچنین میزان ماندگاری ریسک‌ها، از جمله عواملی هستند که باید در تحلیل وضعیت شرکت‌ها مورد توجه قرار گیرند. شرایط و محدودیت‌هایی که شرکت‌ها با آنها روبه‌رو هستند نیز طبیعتا باید بررسی و ارزیابی شوند. او افزود: به نظر می‌رسد برخی شرکت‌ها که در دوره اخیر کمتر مورد توجه بازار قرار گرفته‌اند، از جمله شرکت‌های فعال در صنایع پتروشیمی، بانک، خودرو و برق، ظرفیت بیشتری برای رشد داشته باشند. البته در صنایع مختلف نیز شرکت‌های زیادی وجود دارند که گزارش‌های مطلوبی در سامانه کدال منتشر کرده‌اند و با توجه به قیمت‌های مناسبی که دارند، می‌توانند روند رو به رشد خود را ادامه دهند.
این کارشناس بازارهای مالی با اشاره به مقاومت‌های پیش روی شاخص کل گفت: به نظر می‌رسد بازار در مجموع مثبت باشد، اما شاخص کل در کانال ۸میلیون واحدی با مقاومت‌های متعددی روبه‌روست. در مرحله نخست، بازار باید بتواند از سطح ۸میلیون و ۱۰۰هزار واحد عبور کند و در مرحله بعد، مقاومت سقف ۸میلیون و ۵۰۰هزار واحدی را پشت سر بگذارد. در صورتی که شاخص بتواند این مقاومت‌ها را با موفقیت پشت سر بگذارد، می‌توان به فتح کانال‌های ۱۰ تا ۱۱میلیون واحدی برای شاخص کل امیدوار بود.
این کارشناس در ادامه اظهارات خود بیان کرد: در آخرین روز معاملاتی هفته قبل با روشن شدن نتایج انتخابات آمریکا، بازار سهام واکنش مثبتی به این رویداد نشان داد؛ به‌طوری‌که هم شاخص کل و هم شاخص هموزن با رشد همراه شدند. مهم‌تر از آن، بسیاری از نمادهای اصلی و شرکت‌هایی که گزارش‌های فراتر از انتظار منتشر کرده بودند، در صنایع مختلف با صف خرید مواجه شدند و سایر نمادها نیز به‌سرعت به محدوده مثبت بازگشتند.
او افزود: به نظر می‌رسد، سرمایه‌گذاران حرفه‌ای حتی در اوج فشار فروش و ریسک‌های سیستماتیک، همچنان عملکرد عملیاتی، کیفیت گزارش‌ها و چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها را مبنای تصمیم‌گیری خود قرار می‌دهند. بازار ممکن است تحت فشار اخبار منفی یا هیجانات منفی با فروش مواجه شود؛ اما پول هوشمند همچنان گزارش‌های بنیادی را بررسی می‌کند و تفاوت شرکت‌های سودساز با شرکت‌های کم‌سود یا زیان‌ساز را تشخیص می‌دهد. اهمیت غربالگری گزارش‌های کدال و تفکیک شرکت‌های برخوردار از عملکرد مطلوب از سایر نمادها نیز در همین نقطه مشخص می‌شود. او با اشاره به عملکرد صندوق‌های سرمایه‌گذاری در ۶ماه اخیر گفت: در این دوره، صندوق‌های اهرمی با بازدهی ۱۹۸درصدی در صدر قرار گرفتند. پس از آنها، صندوق‌های بخشی با ۱۱۷درصد، صندوق‌های سهامی با ۱۱۴درصد، صندوق‌های املاک و مستغلات با ۴۶درصد، صندوق‌های مختلط با ۴۵درصد، صندوق‌های کالایی با ۲۷درصد، صندوق‌های طلا با ۱۸درصد و صندوق‌های درآمد ثابت با ۱۵درصد بازدهی قرار داشتند. در مقابل، صندوق‌های نقره با افت ۱۵درصدی مواجه شدند.
او افزود: با توجه به بازدهی ثبت‌شده در این دوره، لازم است چشم‌انداز دارایی‌های مختلف بررسی شود تا مشخص شود کدام‌یک از آنها در ادامه مسیر، ظرفیت و چشم‌انداز بهتری خواهند داشت. او با بیان اینکه یکی از نکات مهمی که سرمایه‌گذاران هوشمند با وجود اخبار منفی به‌دقت دنبال می‌کنند، گزارش‌های مالی شرکت‌هاست، گفت: اطلاعات و گزارش‌های مالی منتشرشده، از جمله عواملی بوده‌اند که به رشد بازار در ۶ماه گذشته کمک کرده‌اند. بررسی صورت‌های مالی ۴۹۳شرکت نشان می‌دهد که در ۶ماه نخست سال۱۴۰۵، درآمد شرکت‌ها حدود ۲۰۹درصد و سود عملیاتی آنها ۲۰۵درصد رشد کرده است. به این ترتیب، درآمد شرکت‌ها تقریبا همپای نرخ دلار افزایش یافته است.
او افزود: با حذف اثر افزایش نرخ ارز، رشد سود خالص شرکت‌ها به ۵۳درصد می‌رسد. از سوی دیگر، حاشیه سود ناخالص شرکت‌های غیرمالی از ۱۸.۶درصد به ۲۲.۹درصد افزایش یافته که از بهبود واقعی سودسازی برخی شرکت‌ها حکایت دارد. او ادامه داد: البته همه این تصویر روشن نیست. جریان نقد عملیاتی به ازای هر ۱۰۰تومان سود خالص، از ۱۰۳تومان به ۶۰تومان کاهش یافته است؛ بنابراین بخش قابل‌توجهی از سود شرکت‌ها هنوز به جریان نقد تبدیل نشده است. نکته مهم دیگر اینکه حدود ۷۰درصد سود بازار در اختیار سه صنعت پالایش، فلزات اساسی و بانک‌ها قرار دارد؛ بنابراین نمی‌توان وضعیت چند صنعت بزرگ را به کل بازار تعمیم داد. حجت سرهنگی افزود: از سوی دیگر، بورس۱۴۰۵ با بازار سال۱۳۹۹ تفاوت‌های مهمی دارد. توسعه صندوق‌های سهامی، اهرمی و بخشی، مسیرهای متنوع‌تری برای ورود و تخصیص سرمایه ایجاد کرده است و این ابزارها می‌توانند در دوره رونق به تقویت تقاضا کمک کنند. البته این صندوق‌ها جایگزین ارزش واقعی شرکت‌ها نیستند و در زمان افت بازار نیز می‌توانند ریسک‌ها را تشدید کنند.
این کارشناس با اشاره به محدودیت‌های پیش روی شرکت‌ها گفت: طبیعی است که با محدودیت‌هایی نیز مواجه هستیم. محدودیت‌های انرژی و همچنین مسائلی مانند محاصره دریایی، از جمله عواملی هستند که می‌توانند بر روند سودآوری شرکت‌ها تاثیر بگذارند و باید به‌دقت زیر نظر گرفته شوند.
چالش‌های پیش روی بازار سهام
فردین آقابزرگی، کارشناس بازارهای مالی، نیز با اشاره به تغییر ترکیب معاملات در هفته گذشته معتقد است، بهبود نسبی عملکرد سهام کوچک و متوسط را باید در کنار وضعیت نقدشوندگی و رفتار سرمایه‌گذاران حقیقی ارزیابی کرد. به گفته او، کاهش عرضه می‌تواند نخستین نشانه از فروکش‌کردن موج فروش باشد، اما برای صحبت از تغییر روند بازار، تداوم این وضعیت و افزایش همراهی خریداران ضروری است.
در شرایط فعلی، بخشی از معامله‌گران ترجیح می‌دهند به‌جای ورود با دید سرمایه‌گذاری بلندمدت، تحولات روزانه را دنبال کنند و متناسب با اخبار و نوسان انتظارات تصمیم بگیرند. این رویکرد، اگرچه می‌تواند به شکل‌گیری موج‌های مقطعی تقاضا منجر شود، اما پایداری رشد را با تردید مواجه می‌کند.
او پیش‌بینی می‌کند که مسیر بورس در روزهای آینده بیش از آنکه تابع یک عامل مشخص باشد، به برآیند تحولات سیاسی، وضعیت متغیرهای اقتصادی و میزان بازگشت اعتماد به بازار بستگی داشته باشد. به اعتقاد این کارشناس، اگر از شدت ریسک‌های بیرونی کاسته شود و خریداران در چند روز متوالی حضور پررنگ‌تری در معاملات داشته باشند، امکان شکل‌گیری موج بعدی صعودی شاخص‌ها وجود دارد. با این حال، در صورت تداوم ابهام‌ها، نمی‌توان انتظار داشت کاهش فشار فروش به‌تنهایی زمینه‌ساز یک روند صعودی پایدار شود.
