کشورهای عضو سازمان همکاری‌های اقتصادی و توسعه (OECD) مشتمل بر 29 کشور عمدتا پیشرفته یا در آستانه صنعتی شدن و پیوستن به جرگه کشورهای پیشرفته (مثل کره‌جنوبی) است.

بنابراین بررسی شاخص‌های مختلف در کشورهای OECD در واقع بررسی روندها و الگوهای پیشرفته‌ترین کشورهای جهان در زمینه‌های مورد نظر است. بررسی شاخص‌های آموزش عالی در این کشورها می‌تواند تجارب و درس‌هایی برای کشورهای در حال توسعه - از جمله کشور ما - به همراه داشته باشد. براساس اطلاعات جدول، بیشترین نسبت شاخص هزینه‌های صرف شده برای آموزش عالی (اعم از هزینه‌های بخش خصوصی و دولتی) به تولید ناخالص داخلی (GDP) مربوط به کشور آمریکا و با عدد ۷/۲ درصد بوده است. پس از آن کشورهای کره جنوبی (۶/۲ درصد)، کانادا (۶/۲ درصد)، فنلاند (۷/۱ درصد) و سوئیس (۷/۱ درصد) قرار دارند. متوسط این شاخص در بین کشورهای فوق نیز معادل ۷/۱ درصد است. البته از آنجا که عموما تولید ناخالص داخلی این کشورها بالا است در نتیجه مبالغی که صرف آموزش عالی می‌شود نیز زیاد و قابل توجه است.
از سوی دیگر، کشورهای لهستان 8/0 درصد، جمهوری چک 9/0 درصد، نیوزیلند 9/0 درصد، یونان 9/0 درصد و ترکیه 0/1 درصد از تولید ناخالص داخلی خود را مصروف آموزش عالی کرده‌اند که کمترین نرخ‌ها در کشورهای عضو OECD است.
از لحاظ شاخص نسبت هزینه‌های بخش دولتی برای آموزش عالی به تولید ناخالص داخلی به ترتیب پنج کشور فنلاند (۷/۱ درصد)، کانادا (۶/۱ درصد)، سوئد (۵/۱ درصد)، دانمارک (۵/۱ درصد) و نروژ (۲/۱ درصد) قرار دارند به طوری که بیشترین هزینه‌های دولتی آموزش عالی را بر دوش می‌کشند. جالب آنکه در میان این پنج کشور سه کشور فنلاند، سوئد و نروژ معروف به کشورهای اسکاندیناوی که «دولت رفاه» (Welfare State) بر آنها حاکم است، قرار دارند.
از سوی دیگر، کشورهای ژاپن (5/0 درصد)، کره‌جنوبی (6/0 درصد)، جمهوری اسلواکی (7/0 درصد)، ایتالیا (7/0 درصد) و بریتانیا (7/0 درصد) کشورهایی هستند که کمترین عدد شاخص هزینه‌های دولتی آموزش عالی به GDP مربوط به آنها است.


چنانکه ارقام این جدول نشان می‌دهد، متوسط شاخص مذکور در بین کشورهای OECD معادل 9/0 درصد است و 19 کشور از 29 کشور عضو این سازمان عددی برابر یا بزرگ‌تر از عدد متوسط دارند. به عبارت دیگر، گرایش عمده کشورهای پیشرفته برای تامین هزینه‌های مربوط به آموزش عالی، حضور بخش دولتی است.
از لحاظ شاخص نسبت هزینه‌های بخش خصوصی برای آموزش عالی به GDP به ترتیب پنج کشور کره جنوبی (۹/۱ درصد)، آمریکا (۸/۱ درصد)، کانادا (۰/۱درصد)، استرالیا (۷/۰ درصد) و ژاپن (۶/۰ درصد) بیشترین رقم شاخص را دارند. کمترین حضور بخش خصوصی در تامین هزینه‌های آموزش عالی نیز به ترتیب در کشورهای اتریش (صفر)، دانمارک (صفر)، ایسلند (صفر)، فنلاند (صفر) و ترکیه (بسیار ناچیز و نزدیک به صفر) است. متوسط این شاخص نیز در بین این کشورها ۹/۰ درصد است و در ۲۱ کشور از ۲۹ کشور مذکور، شاخص حضور بخش خصوصی در تامین هزینه‌های آموزش عالی (به نسبت GDP) کمتر از نرخ متوسط یعنی ۹/۰ درصد است. به عبارت دیگر، گرایش عمده در کشورهای عضو OECD تامین هزینه‌های آموزش عالی از طریق بخش خصوصی «نیست.»
جالب آنکه در میان این 29 کشور مزبور تنها در سه کشور کره جنوبی، آمریکا و ژاپن، سهم هزینه‌های بخش خصوصی آموزش عالی به نسبت GDP بیشتر از سهم بخش دولتی است و در بقیه، شاهد حضور پررنگ بخش دولتی در تامین هزینه‌های آموزش عالی هستیم.
منبع:
Barr, Nicholas (2003) - Higher Education Funding - Oxford Review of Economic Policy - vol.20 - No.2