نگاه
کارآفرینی چیست؟
کارآفرینی مفهومی است که تا کنون از دیدگاههای مختلف مورد بررسی قرار گرفته است و همه بر این باورند که کارآفرینی (Entrepreneurship) موتور محرکه توسعه تکنولوژی و اشتغال مولد است.
بی شک روند توسعه اقتصادی در کشورهای توسعه یافته، بیانگر این واقعیت است که اقتصاد تحتتاثیر کارآفرینی است، به گونه ای که کارآفرینان در توسعه اقتصادی کشورهای توسعه یافته، نقش محوری داشته و کشورهای توسعه نیافته اهمیت آن را در توسعه اقتصادی نادیده گرفته اند. شواهدی وجود دارد که نشان میدهد علت توسعه کشورهایی همچون آمریکا و ژاپن و آلمان که از نظر صنعتی توسعه یافتهاند،کارآفرینی است.
در اواخردهه ۷۰ در بسیاری از کشورهای پیشرفته به علت تغییر در ارزشها و گرایشهای جامعه و البته تغییرات جمعیت شناختی، موجی از کسب و کارهای کوچک و افراد خود اشتغال به وجود آمد. به علت تاثیرات عمیق این پدیده مطالعات زیادی با رویکردهای اقتصادی، مدیریتی و جامعه شناختی و روان شناختی در این زمینه صورت گرفته و در کشور ما نیز چند سالی است که به تبع مباحث اقتصادی و صنعتی، موج جدیدی در مورد این مفهوم در حال شکلگیری است.
با وجود قدمت بررسی کارآفرینی و تلاش محققین فراوان، ارائه تعریفی قطعی و مشخصی برای کارآفرینی هم، مانند سایر مفاهیم علوم انسانی کاری دشوار و حتی غیر ممکن است. در سیر تکاملی مفهوم کارآفرینی عوامل زیادی مانند ریسک پذیری، نو آوری و.... به این مفهوم اضافه شده است. برای درک بهتر این مفهوم سیر تاریخی تعریف کارآفرینی و تغییر نگرش به آن از ابتدا تاکنون مورد بررسی قرار میگیرند: واژه کارآفرینی از کلمه فرانسوی Entreprendre به معنای «متعهد شدن» نشات گرفته است و بنابر تعریف واژهنامه دانشگاهی و بستر: کارآفرین کسی است که متعهد میشود، مخاطرههای یک فعالیت اقتصادی را سازماندهی، اداره و تقبل کند.
اولین تعاریف کارآفرینی در قرون ۱۵ و ۱۶ میلادی ارائه میشود. این دوره همزمان با به قدرت رسیدن حکومتهای فئودالی در اروپا است و کارآفرینی کسی است که مسوولیت اجرای پروژههای بزرگ را برعهده دارد و البته در این راه مخاطره ای را نمی پذیرد، زیرا عموما منابع توسط حکومت محلی تامین میشود و او صرفا مدیریت میکند. نمونه بارز کارآفرینان در این دوره معماران مسوول ساخت کلیسا، قطعهها و تاسیسات نظامی هستند.
دوره دوم مقارن با قرن ۱۷ میلادی است. در این دوره همزمان با شروع انقلاب صنعتی بعد جدیدی به کارآفرینی اضافه شده است: مخاطره. کانیلون، یکی از اولین محققین در این زمینه، کارآفرینی را اینگونه تعریف میکند: کارآفرین کسی است که منابع را با قیمتی نامشخص و تضمین نشده میفروشد، از این رو مخاطرهپذیر است. کارآفرینی در این دوره شامل کسانی نظیر بازرگانان، صنعتگران و دیگر مالکان خصوصی است.
در دوره سوم - قرن ۱۸ و ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ میلادی - کارآفرین از تامینکننده سرمایه متمایز میگردد. یعنی کسی که مخاطره میکند با کسی که سرمایه را تامین میکند، متفاوت است. ادیسون به عنوان یکی از کارآفرینان این دوره، پایه گذار فنآوریهای جدید شناخته میشود ولی او سرمایه مورد نیاز فعالیتهای خود را از طریق اخذ وام از سرمایهگذاران خصوصی تامین میکرد. همچنین در این دوره کارآفرین و مدیر کسب و کار نیز از هم متمایز میشوند. کسی که سود حاصل از سرمایه را دریافت میکند، با شخصی که سود حاصل از توانمندیهای مدیریتی را دریافت میکند، تفاوت دارد. به عبارت دیگر این دوره، دوره تمایز کار آفرینان از دیگر بازیگران صحنه اقتصاد است.
در دهههای میانی قرن ۲۰ میلادی، مفهوم نوآوری به یکی از اجزای اصلی تعریف کارآفرینی تبدیل میشود. اضافه شدن این مفهوم در دوره چهارم به خاطر افزایش رقابت در بازار محصولات و تلاش در استفاده از نوآوری برای ایجاد مزیت رقابتی در کسب و کارهای موجود و بقای آنها است. از تعاریف این دوره میتوان به تعریف شومیپیتر اشاره کرده: «کارآفرین فردی نوآور وتوسعه دهنده فنآوریهای به کار گرفته نشده است.»
در دوران معاصر از ۱۹۸۰ تا کنون همزمان با موج جدید ایجاد کسب و کارهای کوچک و رشد اقتصادی و شناخته شدن کارآفرینی به عنوان تسریعکننده این ساز و کار، توجه زیادی به این مفهوم جلب شد. تا این زمان کارآفرینی فقط از دیدگاه محققان اقتصادی مورد بررسی قرار میگرفت. ولی در این دوره توجه جامعهشناسان و روانشناسان نیز به این مفهوم معطوف شده و عمده توجه این محققان بر شناخت ویژگیهای کارآفرینان و علل حرکت فرد به سوی کارآفرینی است.
در انتها با توجه به سیر تعاریف کارآفرینی شاید بهترین تعریفی که میتوان ارائه کرد، این باشد: کارآفرینی عبارت است از فرآیند نوآوری و بهرهگیری از فرصتها، با تلاش و پشتکار بسیار و همراه با پذیرش ریسکهای مالی، روانی و اجتماعی که با انگیزه کسب سود مالی، توفیق طلبی، رضایت شخصی و استقلال صورت پذیرند. ( هیسریچ، ۱۹۸۵ )
منبع: پایگاه اینترنتی مرکز کارآفرینی دانشگاه گیلان
ارسال نظر