جنگ چالدران و شکست ایرانیان از سلاح آتشین

در آوریل سال ۱۵۱۴ قشون عثمانی اردوی آمادگی خود را برپا کرد تا با فرماندهی سلطان سلیم یکم به سوی ایران به حرکت درآید و دولت نوبنیاد ایران به رهبری شاه اسماعیل صفوی را که می‌رفت تا امپراتوری ساسانیان را احیا کند نابود سازد. برخورد دو نیرو ۲۳ اوت (درست چهار‌ماه بعد) در چالدران نزدیک خوی صورت گرفت. سلیم ملقب به یاووز (عبوس) که پس از پیروزی بر برادرش سلطنت خود را از ۱۵۱۲ آغاز کرده بود در شرق و جنوب با دو رقیب پر قدرت رو به رو بود، شاه صفوی در شرق و «ممالیک» در سوریه. وی به جنگ با شاه صفوی اولویت داد، زیرا که با اعلام شیعه اثنی عشری به عنوان مذهب رسمی ایران، شیعیان آناتولی متمایل به ایران شده بودند، ترکمنان ساکن مناطق شرقی و جنوب شرقی آناتولی نیز دولت ایران را ترجیح می‌دادند و کردهای آن مناطق خود را از تبار ایرانی می‌دانستند و تمایل و وفاداری به ایران داشتند. اروپاییان از دشمنی دو دولت همسایه بعدا سوءاستفاده بسیار کردند و موفق هم شدند.

سرانجام سلیم یکم بر هردو حریف فائق آمد. شکست ایران در چالدران به علت نداشتن اسلحه آتشین بود که عثمانی‌ها به آن مجهز بودند. سلیم شاه اسماعیل را در اوت ۱۵۱۴ و ممالیک را در آگوست ۱۵۱۶ در جنگ حلب و سال بعد در قاهره شکست داد و در ۲۲ سپتامبر ۱۵۲۰ در ۵۰ سالگی پس از هشت سال حکومت درگذشت.