عملکرد بهتر«لخزر»
دنیای‌اقتصاد - علی قاسمی : لوازم‌خانگی، از جمله صنایعی است که درک شرایط اقتصادی آن معمولا آسان‌تر از سایر صنایع است؛ چرا که عموم مردم برای منزل و مصارف شخصی خود از محصولات شرکت‌های مختلف آن استفاده می‌کنند و می‌توان به‌راحتی متوجه تحریم‌های سال‌های اخیر و تاثیر آن بر شرایط این صنعت، نرخ محصولات و نرخ مواد اولیه آن شد. پارس‌خزر، از جمله شرکت‌های شناخته‌شده در این صنعت است که در میان شرکت‌های تولیدکننده لوازم‌خانگی، توانسته است جایگاه خود را در بین مردم حفظ کند. همچنین فشارهای ناشی از تورم و وضعیت رکودی در بازار محصولات پارس‌خزر باعث کاهش حاشیه سود این شرکت شده است.
شرکت صنعتی پارس‌خزر با نام شرکت صنعتی پارس‌توشیبا در سال ۱۳۴۷ تاسیس شد و با سرمایه ۶میلیون و ۵۰۰هزار تومان در اداره ثبت شرکت‌ها به ثبت رسید و شروع به کار کرد. در اردیبهشت ۱۳۵۲ نوع شرکت به سهامی‌خاص تغییر یافت و در سال ۱۳۶۱ پس از واگذاری حقوق مالکانه شرکت توشیبای ژاپن، نام شرکت به صنعتی پارس‌خزر تغییر داده شد. در بهمن ۱۳۷۴ این شرکت از سهامی‌خاص به سهامی عام تغییر یافت و در تاریخ ۲۷ اسفند همان سال در بورس اوراق بهادار پذیرفته و با نماد «لخزر»، معاملات این سهام آغاز شد.
در اساس‌نامه شرکت پارس‌خزر، موضوع فعالیت شرکت، بهره‌برداری و توسعه کارخانه‌ها به‌منظور ساخت لوازم‌خانگی و الکترونیکی و قطعات و متعلقات در ایران ذکر شده است. محصولات پارس‌خزر، در چهار گروه محصولات سرمایشی و گرمایشی، محصولات پخت و پز، محصولات غذاساز و سایر محصولات، تولید و عرضه می‌شوند. این محصولات از طریق شرکت پخش پارس‌خزر، شبکه نمایندگی‌های شرکت در سراسر کشور، فروش مستقیم به سازمان‌ها، ادارات، اتحادیه‌ها و فروشگاه‌های زنجیره‌ای در داخل و از طریق صادرات به خارج از کشور عرضه می‌شوند. اصلی‌ترین سهامدار شرکت پارس‌خزر، شرکت سرمایه‌گذاری پارس‌توشه (سهامی‌عام) است که مالک بیش از ۸۸درصد سهام این شرکت به شمار می‌رود.
اهداف و راهبرد مدیریت
شرکت صنعتی پارس‌خزر در نظر دارد با تامین به‌موقع مواد اولیه و شناسایی بازارهای جدید، حوزه فروش محصولات خود را گسترش دهد و با افزایش کارآفرینی، ایجاد ارزش‌افزوده برای سهامداران و بهره‌گیری از حداکثر توان و ظرفیت‌های تولیدی و با تکیه بر نیروی انسانی کارآمد و متعهد، اهداف و استراتژی‌هایی را تعقیب کند.
پروژه‌ها، طرح‌ها و برنامه توسعه
افزایش توان تولید و فروش، تولید اقتصادی و مهندسی اثربخش ارزش‌ها، توسعه کمی و کیفی محصولات و بهبود فرآیند تولید و راه‌اندازی خطوط جدید ماشین لباسشویی، از جمله طرح‌ها و برنامه‌های توسعه در دست شرکت است.
شرکت‌های سرمایه‌پذیر
پارس‌خزر، در هفت‌شرکت پذیرفته‌شده در بورس و فرابورس سرمایه‌گذاری کرده است. سرمایه‌گذاری پارس‌توشه، لامپ پارس‌شهاب، صنایع شیمیایی سینا، تجارت الکترونیک پارسیان، فولاد آلیاژی ایران، پتروشیمی پردیس و پتروشیمی فجر، از جمله شرکت‌های بورسی و فرابورسی زیرمجموعه پارس‌خزر هستند. پارس‌خزر در دو شرکت خارج از بورس (بین‌المللی نور توشه و بازرگانی پارس‌شید) نیز سرمایه‌گذاری کرده است.
ریسک‌ها و چالش‌های پارس‌خزر
تحریم: تحریم یکی از عوامل اصلی افزایش بهای تمام‌شده و عدم‌دسترسی به ماشین‌آلات و تجهیزات موردنیاز است.
افزایش نرخ ارز: افزایش نرخ ارز در سه‌ماه ابتدایی سال جاری موجب شد تا دسترسی به مواد اولیه و ماشین‌آلات و خرید آنها دشوار باشد.
روش‌های فروش، توزیع و الگوی خرید مشتریان
توسعه فروش غیر‌حضوری: فروش غیر‌حضوری یکی از روش‌هایی است که در این سال‌ها توسعه یافته و کاربرد فراوانی پیدا کرده است.
توسعه فروش مستقیم: فروش مستقیم با هدف کاهش بیشتر هزینه‌های فروش، توسعه فروش مستقیم و همچنین فروش به سازمان‌ها و ارگان‌ها افزایش پیدا کرده است.
توسعه برندشاپ‌ها: شرکت پارس‌خزر، به‌منظور برقراری ارتباط بیشتر با مصرف‌کنندگان نهایی و خرده‌فروشان، در توسعه برندشاپ‌ها پیشرفت خوبی داشته است.
فعالیت‌های مرتبط با صدور محصول به خارج از کشور: محصولات این شرکت به طور مستقیم و غیرمستقیم به خارج کشور، از جمله برخی کشور‌های اروپایی، صادر می‌شود.
افزایش نمایندگی‌ها: افزایش فروش از طریق نمایندگی‌های فروش در سراسر کشور قابل ملاحظه است. تخفیفات فروش نیز در سه‌ماه ابتدایی سال‌جاری و قبل از آن، حداکثر ۱۲درصد بوده است.
بررسی برخی نسبت‌های مهم در صورت وضعیت مالی
نسبت دریافتنی‌های تجاری به فروش، در سال ۱۳۹۹، حدود ۱۶درصد و در سال ۱۴۰۰، ۲۶درصد بوده است. به عبارت دیگر، با وجود تغییر ۱۱۰درصدی حساب‌های دریافتنی تجاری که ناشی از عملیات اصلی شرکت بوده، درآمد‌های عملیاتی تنها ۴۴درصد افزایش یافته است. این موضوع نشان‌دهنده این است که بخشی از سرمایه در گردش شرکت که در دست مشتریان است، افزایش پیدا کرده است. از طرف دیگر پرداختنی‌های تجاری، ۸۶درصد رشد داشته است؛ یعنی شرکت این توانایی را پیدا کرده که بخشی از سرمایه در گردش را از زنجیره تامین خود جبران کند؛ اما این عدد با توجه به رشد درآمد‌های عملیاتی و دریافتنی‌های تجاری ناچیز بوده است. بررسی نسبت جریان نقد عملیاتی به فروش نیز نشان می‌دهد که هر کسب‌وکار چقدر محصولات خود را نقد می‌فروشد. در سال ۱۴۰۰، حدود ۱۱درصد از فروش جریان نقد عملیاتی به شرکت ورود پیدا کرده؛ این در حالی است که این نسبت در سال ۹۹، تقریبا ۷درصد بوده است.
میزان فروش
پارس‌خزر در سال ۱۴۰۰، بیش از ۲۴۱هزار دستگاه محصولات سرمایشی و گرمایشی را در بازار عرضه کرده که در مقایسه با سال پیش از آن با ۱۱درصد کاهش همراه بوده است. همچنین در سه‌ماه ابتدایی سال‌جاری، ۹۷هزار دستگاه از این نوع محصولات را به فروش رسانده است. میزان فروش محصولات پخت‌وپز نیز در سال ۱۴۰۰ در مقایسه با سال ۱۳۹۹، ۵۰درصد کاهش یافته است. فروش محصولات غذاساز در پارس‌خزر هم ۶۰درصد افزایش پیدا کرده و به ۲۷۱هزار دستگاه رسیده است. این شرکت پیش‌بینی کرده است که در سه‌فصل پایانی سال ۱۴۰۱، ۱۴۸هزار دستگاه محصولات سرمایشی و گرمایشی، ۱۴۰هزار دستگاه محصولات پخت‌وپز و ۲۷۸هزار دستگاه غذاساز را به فروش می‌رساند.
نرخ فروش
نرخ فروش محصولات سرمایشی و گرمایشی پارس‌خزر در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۳۹۹، با ۶۱درصد افزایش مواجه شده است. نرخ این محصول در فصل ابتدایی سال نیز نسبت به کل سال ۱۴۰۰، ۱۳درصد افزایش داشته است. این در حالی است که نرخ فروش محصولات پخت‌وپز در سال ۱۴۰۰، با افزایش ۱۳۷درصدی نسبت به سال پیش از آن و افزایش ۲۰درصدی در سه‌ماه ابتدایی ۱۴۰۱ سال نسبت به متوسط سال ۱۴۰۰ روبه‌رو بوده است. در این میان، کاهش ۱۳درصدی نرخ محصولات غذاساز در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال پیش از آن قابل‌توجه بود.
پیش‌بینی شرکت در خصوص نرخ فروش محصولات در ۹ماه پایانی سال نیز، روند افزایشی داشته است؛ به‌طوری که برای محصولات گرمایشی و سرمایشی نرخ یک‌میلیون و ۲۰۰هزار تومان به‌ازای هر دستگاه و برای محصولات پخت‌وپز نرخ یک‌میلیون و ۳۰۰هزار تومان به‌ازای هر دستگاه در نظر گرفته شده است. همچنین انتظار می‌رود، نرخ فروش محصولات غذاساز، در سه‌فصل پایانی سال‌جاری، به یک‌میلیون و ۴۰۰هزار تومان به‌ازای هر دستگاه و نرخ متوسط فروش سایر محصولات، به ۱۱میلیون و ۳۰۰هزار تومان به ازای هر دستگاه افزایش یابد.
درآمد فروش
بررسی درآمد فروش شرکت از ابتدای شروع تحریم‌های جدید تاکنون اطلاعات بااهمیت و درخور توجهی را در اختیار می‌گذارد. درآمد فروش در پایان سال ۹۹ و اوج فشار تحریم‌های بین‌المللی با افزایش نرخ ارز و با وجود کاهش میزان فروش در نتیجه رکود بازار لوازم‌خانگی، ۱۲۱درصد نسبت به سال ۹۸ افزایش داشت. در سال ۱۴۰۰ نیز با توجه به ادامه روند تورم، همچنان فضای رکود در بازار لوازم‌خانگی برقرار بود و با وجود افزایش نرخ محصولات، درآمد فروش تنها ۳۳درصد افزایش یافت. احتمالا انتظار شرکت از افزایش میزان فروش در سال ۱۴۰۱، در نتیجه حمایت‌های بیشتر از تولید داخل و ممنوعیت واردات است. شرکت پارس‌خزر، درآمد فروش خود را در سال ۱۴۰۱ با احتساب درآمد ۷۱۵میلیارد تومانی ارائه خدمات، حدود هزار و ۸۰۰میلیارد تومان برآورد کرده که نسبت به سال ۱۴۰۰، حدود ۴۴درصد افزایش یافته است. پیش‌بینی تحلیلگر «دنیای‌اقتصاد» نیز از درآمد فروش، با در نظر گرفتن آخرین نرخ گزارش ماهانه برای محصولات و میزان فروش برآوردی حدود هزار و ۹۰۰میلیارد تومان است.
بهای تمام‌شده
عمده بهای تمام‌شده شرکت که مربوط به مواد اولیه آن است و بخش عمده آن در داخل کشور تامین می‌شود، شامل قطعات و مواد شیمیایی برای تولید محصولات است. پارس‌خزر، قطعات پلاستیکی و فوم بسته‌بندی و انواع الکتروموتور محصولات، انواع ورق‌ها و مفتول‌های فولادی را از داخل کشور و برخی قطعات را از تامین‌کنندگان خارجی خریداری می‌کند. شرکت پیش‌بینی کرده نرخ قطعاتی که از داخل کشور تامین می‌شود، ۹۵درصد و نرخ قطعات وارداتی ۵۳۷درصد افزایش یابد؛ این موضوع باعث افزایش قابل‌توجه بهای تمام‌شده در سال‌جاری می‌شود. طبق پیش‌بینی‌های صورت‌گرفته، انتظار می‌رود که پارس‌خزر در ۹ماه پایانی سال ۱۴۰۱، حدود ۴۳۱میلیارد تومان و در کل سال ۱۴۰۱، ۵۷۲میلیارد تومان مواد اولیه مصرف کند.
یکی از قسمت‌های مهم در ریزحساب بهای تمام‌شده پارس‌خزر و گروه لوازم‌خانگی که معمولا در سایر شرکت‌ها بااهمیت تلقی نمی‌شود، بهای تمام‌شده خدمات ارائه‌شده است. این عدد طی سال‌های مختلف نزدیک به بهای تولید بوده و در صورت کم‌توجهی تحلیلگران به این موضوع می‌تواند ذهنیت سرمایه‌گذار را در خصوص بهای تمام‌شده دچار مشکل کند. پیش‌بینی شرکت پارس‌خزر از بهای تمام‌شده خدمات خود، ۷۳۸میلیارد تومان بوده که با توجه به نسبت این عدد به بهای تولید در سال‌های گذشته، عدد معقولی به نظر می‌رسد. با مفروضات موجود در بودجه شرکت و پیش‌بینی‌های تحلیلگر «دنیای‌اقتصاد»، انتظار می‌رود بهای تمام‌شده در ۹ماه پایانی سال، حدود هزار و ۲۰۰ تا هزار و ۳۰۰میلیارد تومان و این عدد برای کل سال ۱۴۰۱، حدود هزار و ۵۰۰ تا هزار و ۵۶۰میلیارد تومان باشد.
حاشیه سود ناخالص
مزیتی که حاشیه سود ناخالص برای تحلیلگر ایجاد می‌کند، این است که می‌توان آن را برای گروه یا تک‌تک محصولات تولیدی در نظر گرفت. در سال‌های ۱۴۰۰ و ۹۹، کمترین حاشیه سود ناخالص برای محصولات سرمایشی و گرمایشی و غذاساز‌ها و بیشترین حاشیه سود ناخالص برای محصولات پخت‌وپز بوده است. فروش سایر محصولات نیز در سال ۹۹ حاشیه زیان ناخالص ۲درصدی داشته که در سال ۱۴۰۰ به سود ناخالص ۴درصدی رسیده است.
