میناگری در تالار شیشه‌ای
علی آهو / کارشناس بازار سرمایه
صنعت شیشه از قدیمی‌ترین صنایع مورد استفاده بشر است که قدمتی تاریخی دارد، اما آنچه به‌عنوان صنعت شیشه‌گری در ایران شناخته می‌شود به سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۸ برمیگردد که در شرکت شیشه ایران با ظرفیتی اندک آغاز به کار کرد. از جمله مزایای تولید شیشه در ایران وجود منابع کافی مواد اولیه این صنعت از جمله سیلیس و کربنات سدیم است. در بازار سرمایه ایران نیز شرکت‌های تولیدکننده محصولات شیشه‌ای از جمله شیشه‌های بطری و جار، فلت، شیشه ماشین و شیشه‌های دارویی حضور دارند. قدمت حضور قدیمی‌ترین شیشه‌ساز بازار سرمایه به قبل از انقلاب برمیگردد اما دو شرکت بزرگ تولیدکننده شیشه یعنی شرکت شیشه و گاز و شیشه همدان هردو در تابستان سال ۶۹ در بازار سرمایه پذیرش شدند. عمده تجهیزات مورد استفاده در تولید محصول در صنعت شیشه شامل کوره، دستگاه فورهارث، IS و... است. یکی از خصوصیات شرکت‌های تولیدکننده شیشه استهلاک بالای تجهیزات اصلی مخصوصا کوره است. عمر مفید کوره‌ها بسته به جنس مواد مورد استفاده، بین ۵ تا ۷ سال است و پس از آن نیاز به بازسازی اساسی دارد، این موضوع باعث می‌شود نیاز به سرمایه در این صنعت همواره دغدغه مدیران باشد. در حال حاضر شرکت‌های تولیدکننده انواع شیشه حاضر در بازار سرمایه جمعا ارزش بازاری بالغ بر ۱۵ هزار میلیارد تومان دارند.
در حال حاضر شرکت شیشه همدان با تولید بیش از ۷۳هزار تن بیشترین مقدار تولید در این رشته را به خود اختصاص داده است، پس از آن شیشه رازی قرار دارد که تولید انواع شیشه دارویی و غذایی را انجام می‌دهد، این شرکت بیش از هر چیز به تولید بخش قابل توجهی از شیشه‌های دارویی کشور شناخته می‌شود و از این جهت تنها شرکت تولیدکننده این محصول است که در بورس حاضر است. جایگاه بعدی از آن شرکت شیشه و گاز است که واحد تجاری نهایی گروه بنیاد مستضعفان است و در زمینه تولید شیشه‌های بطر و جار سابقه زیادی دارد. شرکت شیشه مینا نیز در رتبه بعدی قرار دارد.
طرح‌های توسعه
شرکت شیشه و گاز: طرح توسعه این شرکت دارای دو فاز (به نام‌های فاز ۲ و ۳) افزایش ظرفیت تولید انواع شیشه‌های بطر و جار به مقدار هرکدام ۲۴۰ تن در روز معادل ۶۱.۷۱۴ تن در سال است. برآورد کل مخارج این فاز برابر ۴۱۰ میلیارد تومان است که تا پایان سال ۹۸ بیش از ۶۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته و پیش‌بینی می‌شود در نیمه دوم امسال به بهره‌برداری برسد. فاز سوم این شرکت با مخارج برآوردی بیش از ۳۰۰ میلیارد تومان نیز پیش‌بینی شده است که در انتهای سال ۱۴۰۰ به بهره‌برداری برسد، البته تاکنون مبلغ قابل توجهی در این خصوص هزینه نشده است.
شرکت شیشه همدان
طرح توسعه این شرکت با عنوان خط ۳ با ظرفیت تولید انواع شیشه‌های بطری و جار به مقدار ۹۳هزار تن در سال است که برآورد شرکت حاکی از هزینه ۴۷۰ میلیارد تومانی کل مخارج این پروژه است. این طرح بیش از ۷۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته و تا انتهای سال ۹۹ به بهره‌برداری برسد.
شیشه‌سازی مینا
این شرکت نیز طرح شیشه‌سازی سبک قزوین را با ظرفیت تولید انواع شیشه‌های بطر و جار به مقدار ۶۰هزار تن در سال در برنامه دارد. پیشرفت فیزیکی این طرح در حدود ۶۰ درصد بوده و مخارج کل طرح نیز بیش از ۳۰۰ میلیارد تومان برآورد شده است. زمان بهره‌برداری آن نیز نیمه دوم سال ۹۹ بیان شده است.
شیشه رازی
این شرکت اخیرا با هدف استفاده از فرصت رونق بازار شیشه کشور، تصمیم به افزایش سرمایه برای تامین منابع لازم برای ایجاد سه خط تولید انواع محصولات مربوط به شیشه‌های بطر و جار و دارویی جمعا به ظرفیت ۲۴۰ تن در روز معادل ۶۶هزار تن در سال گرفته است. هزینه‌های برآوردی طرح برابر ۷۷۲ میلیارد تومان بوده و زمان برآوردی بهره‌برداری نیز اسفند ۱۴۰۱ بیان شده است.
