مسیر ۲۰ساله اکران نوروزی
دنیای‌اقتصاد : اکران نوروزی در دهه‌‌‌های اخیر زمان ویژه‌‌‌ای برای فروش فیلم‌‌‌ها به‌خصوص فیلم‌‌‌های کمدی و مفرح بوده است؛ اگرچه دو سال اخیر به دلیل شیوع کرونا و تعطیلی سینماها این فرصت برای تهیه‌‌‌کنندگان از دست رفت اما سال‌های پیش از آن، مانند امسال رقابت شدیدی برای به نمایش درآمدن آثار وجود داشت که گاه با حاشیه‌‌‌هایی نیز همراه بود. با اینکه بسیاری از رکوردهای فروش در چنین بازه زمانی‌‌‌ای به ثبت رسیده یا زمینه‌‌‌‌‌‌ساز فروش بعدی شده‌‌‌اند، اما انتخاب نادرست و ناهماهنگ ژانر برخی فیلم‌‌‌ها با فضای این دوران، گاه موجب شکست تجاری آثار نیز شده است. به‌ویژه اینکه پس از دوران طلایی دو هفته نخست فروردین و جهش فروش، معمولا سینماها در نیمه دوم فروردین با رکودی موقتی مواجهند. در ادامه نگاهی می‌‌‌اندازیم به اکران نوروزی و فیلم‌‌‌های پرفروش ۲۰ سال اخیر که می‌تواند تا حدی روند این جریان را مشخص کند.
نوروز ۱۳۷۹: تقریبا نخستین سالی بود که اکران نوروزی در قالب بسته فیلم‌‌‌هایی مربوط به این زمان، روی پرده رفت. برای نوروز ۱۳۷۹، سه فیلم شوکران، دختران انتظار و رنجر در نظر گرفته شد. شوکران ۷۷۵میلیون تومان فروخت و به‌‌‌عنوان پرفروش‌‌‌ترین فیلم سال انتخاب شد. دختران انتظار با فروش ۴۴۴میلیونی، در رده هفتم و رنجر هم با گیشه ۲۲۳میلیونی، در رده سیزدهم جدول فروش آن سال قرار گرفتند.
نوروز ۱۳۸۰: در این سال برای نخستین‌‌‌بار، ۴ فیلم برای اکران نوروزی در نظر گرفته شد. از میان فیلم‌‌‌های اکران ۱۳۸۰، پارتی ۴۲۸میلیون تومان فروخت و ششمین فیلم پرفروش سال شد. همسر دلخواه من هم با ۲۲۱میلیون تومان فروش، در رده دهم جدول ایستاد.
نوروز ۱۳۸۱: در نوروز ۱۳۸۱، من ترانه ۱۵ سال دارم موفق‌‌‌ترین اثر در گیشه بهاری بود و توانست با ۶۱۱میلیون تومان فروش، در رده دوم جدول سالانه بایستد. شام آخر با ۴۶۸میلیون و مزاحم با ۴۳۹میلیون تومان، به‌‌‌ترتیب در رتبه‌‌‌های ششم و هفتم قرار گرفتند.
نوروز ۱۳۸۲: در این سال، فیلم دنیا، با گیشه ۶۰۸میلیون تومانی‌‌‌اش، به‌‌‌عنوان سومین فیلم پرفروش سال انتخاب شد. واکنش پنجم ۲۹۴میلیون تومان فروخت و ششم شد و خانه‌‌‌ای روی آب با ۲۳۵میلیون تومان فروش، در رده نهم جدول پرفروش‌های آن سال جای گرفت.
نوروز ۱۳۸۳: پس از پنج سال، رتبه نخست جدول پرفروشترینهای سال، به یک فیلم اکران نوروز بازگشت. در این سال کمدی کما، یک‌میلیارد و ۹۷میلیون تومان فروخت و با اقتدار، در صدر جدول قرار گرفت. بوتیک نیز با گیشه ۲۵۱میلیونی، در رده یازدهم ایستاد.
نوروز ۱۳۸۴: در نوروز این سال، کمدی شاخه گلی برای عروس، با فروش ۶۴۴میلیونی، در رده چهارم جدول پرفروش‌‌‌ترین فیلم‌‌‌های سال قرار گرفت. کمدی مجردها نیز ۶۲۵میلیون تومان فروخت و در رده پنجم جا گرفت.
نوروز ۱۳۸۵: در نوروز این سال، زیر درخت هلو با ۷۲۰میلیون تومان، پنجمین فیلم پرفروش سال شد. ازدواج به سبک ایرانی، ۶۰۲میلیون تومان فروخت و نهم شد. هوو نیز با ۵۴۴میلیون تومان فروش، در رتبه یازدهم قرار گرفت.
نوروز ۱۳۸۶: در این سال، رتبه نخست فروش سال، به اکران نوروز تعلق داشت. نخستین فصل اخراجی‌‌‌ها، فروش خیره‌‌‌کننده ۲میلیارد و ۳۳میلیونی را تجربه کرد و با اقتدار در رتبه نخست جدول جای گرفت. کمدی مهمان نیز ۶۰۴میلیون تومان فروخت و هفتم شد.
نوروز ۱۳۸۷: در نوروز این سال، دایره زنگی یک‌میلیارد و ۷۱۵میلیون تومان گیشه داشت و به رتبه دوم رسید. عاشقانه مجنون لیلی نیز یک‌میلیارد و ۲۶۶میلیون تومان فروخت و ششم شد. زن دوم نیز با فروش ۶۵۰میلیونی، در رتبه یازدهم قرار گرفت.
نوروز ۱۳۸۸: فصل دوم اخراجی‌‌‌ها بیش از ۳ برابر فصل نخست خود فروخت و با ۷میلیارد و ۸۹۴میلیون تومان فروش، در رتبه نخست ایستاد. سوپراستار نیز با فروش یک‌میلیارد و ۱۶۸میلیون تومانی خود، به رتبه نهم رضایت داد.
نوروز ۱۳۸۹: در اکران نوروزی این سال، کمدی پوپک و مش‌‌‌ماشالا که در دقایق آخر، به ترکیب فیلم‌‌‌های نوروزی اضافه شد، توانست یک‌میلیارد و ۵۴۸میلیون تومان بفروشد و در رده دوم جدول قرار بگیرد. تسویه حساب نیز با فروش ۹۴۲میلیون تومانی خود، پنجمین فیلم پرفروش سال شد. سلام بر عشق نیز ۶۹۱میلیون تومان فروخت و یازدهم جدول شد.
نوروز ۱۳۹۰: سومین فصل اخراجی‌‌‌ها، هت‌‌‌تریک کرد و سبب شد با فروش ۴ میلیارد و ۶۶۲میلیونی تومانی، برای سومین بار، این برند در جایگاه پرفروش‌‌‌ترین فیلم سال قرار بگیرد. جدایی نادر از سیمین نیز ۲میلیارد و ۹۱۰میلیون تومان فروخت و به جایگاه سوم جدول پرفروشترینهای سال رضایت داد.
نوروز ۱۳۹۱: در نوروز این سال، قلاده‌‌‌های طلا با ۲میلیارد و ۵۶۵میلیون تومان در جایگاه سوم فروش سال قرار گرفت. گشت ارشاد تنها ۲۰ روز روی پرده بود و توانست در همین مدت، با فروش ۱یک میلیارد و ۶۲۴میلیونی خود، رتبه چهارمین فیلم پرفروش را از آن خود کند. انتهای خیابان هشتم نیز ۸۸۱میلیون تومان فروخت و در رده هشتم قرار گرفت.
نوروز ۱۳۹۲: در نوروز این سال، برای نخستین‌‌‌بار، ۶ فیلم برای اکران نوروزی در نظر گرفته شد که نشان از افزایش سالن‌‌‌های سینمایی و بیشتر شدن سینماهای سرگروه می‌‌‌داد. چهارمین ساخته سینمایی ده‌‌‌نمکی، باز هم صدر جدول پرفروش‌‌‌ترین فیلم سال را نشانه گرفت. فصل نخست رسوایی، با ۳میلیارد و ۷۰۷میلیون تومان فروش، با اقتدار در رده نخست قرار گرفت. انیمیشن تهران ۱۵۰۰، یک میلیارد و ۵۷۹میلیون تومان فروخت و سوم شد. حوض نقاشی نیز با فروش یک‌میلیارد و ۵۶۵میلیون تومانی خود، رده چهارم را برای این فیلم به ارمغان آورد.
نوروز ۱۳۹۳: از ۶ فیلم اکران نوروزی این سال، ۴ فیلم جزو ۱۰ فیلم پرفروش سال قرار گرفتند. طبقه حساس با فروش ۴میلیارد و ۲۹۴میلیونی خود، دومین فیلم پرفروش سال شد. معراجی‌‌‌ها با ۳میلیارد و ۳۷میلیون تومان فروش برای نخستین‌‌‌بار، جایگاهی غیر از اولی را برای ده‌‌‌نمکی به ارمغان آورد و پنجم شد. خط ویژه ۲میلیارد و ۴۲۳میلیون تومان فروخت و هفتم شد. چ نیز با گیشه یک میلیارد و ۷۳۶میلیون تومانی خود، این فیلم را در رتبه نهم قرار داد.
نوروز ۱۳۹۴: در نوروز این سال، ایران‌‌‌برگر، ۴میلیارد و ۶۳۵میلیون تومان فروخت و سومین فیلم پرفروش سال شد. رخ دیوانه نیز ۲میلیارد و ۷۸۴میلیون تومان فروش کرد و در جایگاه هشتم قرار گرفت.
نوروز ۱۳۹۵: در این سال نیز برای دومین‌‌‌بار، ۴ فیلم از ۶ فیلم اکران نوروز، در میان ۱۰ فیلم پرفروش سال جای گرفتند. پرفروش‌‌‌ترین فیلم نوروزی این سال، من سالوادور نیستم بود که ۱۴میلیارد و ۳۳۱میلیون تومان فروخت و در رده دومین فیلم سال قرار گرفت. کمدی ۵۰ کیلو آلبالو با گیشه ۱۳میلیارد و ۶۵۷میلیون تومان فروش، چهارمین فیلم پرفروش سال شد. ابد و یک روز نیز ۱۱میلیارد و ۴۸۳میلیون تومان فروخت و در جایگاه پنجم ایستاد. بادیگارد نیز ۶میلیارد و ۶۹۱میلیون تومان فروخت و هفتم شد.
نوروز ۱۳۹۶: در نوروز این سال، دومین فصل گشت ارشاد، ۱۸میلیارد و ۸۷۲میلیون تومان فروش کرد و سومین فیلم پرفروش سال شد. کمدی خوب، بد، جلف نیز ۱۰میلیارد و ۵۵۴میلیون تومان فروخت و پنجم شد. ماجرای نیمروز نیز با ۴میلیارد و ۸۶میلیون تومان فروش، در رده دهم جدول پرفروشترینهای سال قرار گرفت.
نوروز ۱۳۹۷: در نوروز این سال، یک سرگروه به سرگروه‌‌‌های سینمای ایران اضافه شد و برای نخستین‌‌‌بار، ۷ فیلم در قالب اکران نوروزی به روی پرده رفتند. در این سال، برای نخستین‌‌‌بار، ۵ فیلم از ۷ فیلم اکران نوروزی، در میان ۱۰ فیلم پرفروش سال قرار گرفتند. کمدی مصادره، ۱۴میلیارد و ۷۹۴میلیون تومان گیشه داشت و توانست دومین فیلم پرفروش این سال باشد. لاتاری با ۱۴میلیارد و ۳۸۸ میلیون تومان فروش، چهارم شد. به وقت شام ۱۲میلیارد و ۶۹۹میلیون تومان فروخت و در جایگاه ششم قرار گرفت. کمدی لونه زنبور ۸میلیارد و ۸۷۲میلیون تومان فروخت و هشتمین فیلم پرفروش سال لقب گرفت. انیمیشن فیل‌شاه نیز رکوردی خارق‌‌‌العاده به نام خود ثبت کرد و توانست با ۷میلیارد و ۸۶۸میلیون تومان فروش، به‌‌‌عنوان نهمین فیلم پرفروش سال، مطرح شود.
نوروز ۱۳۹۸: در نوروز این سال، درام اجتماعی متری شیش‌‌‌ونیم با فروش ۲۷میلیارد و ۷۸۶میلیون تومانی‌‌‌اش، در رده دومین فیلم پرفروش این سال ایستاد. رحمان ۱۴۰۰ تنها ۲۵ روز روی پرده بود و در این مدت اندک توانست با ۲۲میلیارد و ۵۴۳میلیون تومان فروش، در رتبه چهارمین فیلم سال بایستد. کمدی ۴ انگشت نیز ۱۰میلیارد و ۶۹۸میلیون تومان فروش کرد و توانست هشتمین فیلم پرفروش سال لقب بگیرد.
در دو نوروز ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰، فیلمی به روی پرده نرفت و نوروز ۱۴۰۱ نیز سالن‌‌‌های سینما پذیرای مخاطبان برای دیدن فیلم‌‌‌های موقعیت مهدی، قدغن، شادروان، گل به خودی، سگ بند، مرد بازنده و روز صفر است؛ فیلم‌‌‌هایی که با وجود تهدید مجدد کرونا در رقابتی شدید می‌توانند گوی سبقت را در فروش از دیگر رقبای خود بربایند.
