سهم ناچیز هزینه‌های تحقیقاتی از تولید ناخالص ملی

گروه صنعت و معدن-نگاهی به وضعیت برخی از شاخص‌های تحقیقات در کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه و همچنین کشورمان نشان می‌دهد سهم هزینه‌‌های تحقیق و توسعه نسبت به تولید ناخالص ملی در کشورهای پیشرفته بین 2 تا 5/3درصد است.
در حالی که این نسبت در کشور ما طی سه دهه گذشته بین ۱/۰ تا ۶/۰درصد در نوسان بوده است.

کاربرد واحد R&D در صنایع
متاسفانه در برخی از بنگاه‌های تولیدی و صنعتی، مدیران شناخت کافی از واحد تحقیق و توسعه ندارند و دقیقا نمی‌داند کاربری یک واحد تحقیق و توسعه (R&D) در یک بنگاه صنعتی چیست.
محمدنقی مهدوی مشاور انجمن تخصصی مراکز تحقیق و توسعه صنایع و معادن در کتاب مدیریت واحدهای تحقیق و توسعه، تحقیقات صنعتی را این‌گونه تعریف می‌کند: تحقیقات صنعتی در مفهوم کلی عبارت است از مجموعه بررسی‌های علمی که با هدف کشف و کاربرد حقایق، فنون و قوانین طبیعی نوین در کلیه عرصه‌های صنعت و در خدمت صنعت صورت می‌گیرد.
تحقیقات صنعتی معمولا بر پایه تحقیقات آزمایشگاهی و نیمه‌صنعتی انجام می‌شود و تحلیل‌های زیر را در برمی‌گیرد.
تحقیق در جهت یافتن اطلاعات و انجام تحلیل‌های گوناگون در زمینه صنعت، تحقیق در جهت پیدا کردن روش‌ها و فنون جدید صنعتی و تکنولوژی‌های مناسب و توسعه آنها، تحقیق در جهت جایگزین کردن موادداخلی با مواد وارداتی، تحقیق در جهت طراحی و ساخت نمونه قطعات و تجهیزات که تاکنون ساخته نشده‌اند و در صورت وارداتی بودن آنها به لحاظ محدودیت‌ها و گرانی هزینه‌ها به صلاح و صرفه نباشد، تحقیق در مورد مراحل نیمه‌صنعتی قطعات، ماشین‌آلات و ابزارها و تحقیق در جهت انطباق فرآورده‌ها، فرآیندها و نظام‌های صنعتی با نیازها، شرایط و امکانات خاص جامعه.
در حقیقت واحد تحقیق و توسعه، واحدی است غیرتولیدی که جهت انجام تحقیقات توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی ایجاد می‌شود. واحد تحقیق و توسعه به عنوان بخشی از واحد تولیدی محسوب می‌شود.
با توجه به آنچه گفته شد مشخص می‌شود واحدهای تحقیق و توسعه در کارخانه‌های صنعتی می‌توانند در جهت حل مشکلات و ارائه طرح‌های جدید حرکت کنند.
یک واحد تحقیق و توسعه فعال می‌تواند پشتوانه محکم و نامحدودی برای بنگاه‌ها صنعتی و حتی در سطحی فراتر برای صنعت ملی باشد.
محمدنقی مهدوی مشاور انجمن تخصصی مراکز تحقیق و توسعه صنایع و معادن می‌گوید تحقیق و توسعه را باید به عنوان عنصر اساسی در بقای اقتصادی تلقی کرد.
تحقیق و توسعه به ما کمک خواهد کرد با آمادگی لازم با چالش‌های روبرو به ویژه در حوزه علم و فناوری مواجه شویم.
فاصله سرمایه‌گذاری ایران و چین در تحقیق و توسعه
چینی‌ها بیش از ۲برابر ایرانی‌ها منابع خود را صرف تحقیق و توسعه می‌کنند. در کشور ما معادل ۶/۰درصد از تولید ناخالص داخلی در بخش تحقیق و توسعه سرمایه‌گذاری می‌شود. این در حالی است که در چین و در سال گذشته میلادی ارزش فعالیت‌های تحقیقاتی معادل ۴/۱درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور بوده است. که با این حساب می‌توان گفت: سهمی که چینی‌ها از تولید ناخالص ملی کشورشان صرف سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه می‌کنند ۳۳/۲برابر سهمی است که در ایران از این منبع صرف تحقیق و توسعه می‌شود.
شتاب زیاد صنعتی شدن، به‌کارگیری فناوری‌های پیشرفته و تولید فرآورده‌های مدرن برای صادرات به بازارهای بین‌المللی از جمله اصلی‌ترین محورهای تحقیق و توسعه در چین در سال گذشته میلادی بوده است.