شبی برای دکتر معین

نگاه سوم- چهارشنبه شب خانه هنرمندان ایران در سی و ششمین سالگرد وداع دکتر معین با همت مجله بخارا اقدام به برگزاری شبی برای پدید آورنده یکی از جامع‌ترین فرهنگ‌های لغت‌ زبان فارسی کرد.

علی دهباشی، سردبیر بخارا و متولی جلسه سخنران نخست بود. او در سخنان جامع خود گفت: ویژگی شخصیتی دکتر معین آنچنان بود که دهخدا و نیما او را معتمد خود می‌دانستند و کلیه آثار خود را به معین سپردند و حتی سید حسن تقی‌زاده یادداشت‌های تحقیقی خود را درباره فرقه اسماعیلیه به وی سپرد. وی افزود: محمد معین ادبیات کلاسیک خوانده بود و تدریس می‌کرد، اما بر خلاف اکثر استادان ادبیات کهن با ادبیات مدرن قهر نبود و به شاگردانش توصیه می‌کرد آثار نیما و هدایت را مطالعه کنند.

در این جلسه، علی اشرف صادقی خاطرات خود را از دورانی که دانشجوی معین بود تا همکاری با لغت‌نامه معین شرح داد. وی گفت: کتابخانه معین به دانشگاه رشت اهدا شده است و او عادت داشت،‌نظر یا تخصیص خود را در حاشیه کتاب بنویسد و از اینرو میراث گرانبها و استخراج نشده‌ای در لابلای کتاب‌های معین خاک می‌خورد.

وی پیشنهاد داد که این حواشی توسط چند استاد استخراج و منتشر شود و همچنین یادداشت‌های معین که نزد خانواده‌اش باقی مانده‌اند، مرتب شده و به چاپ برسد.

متن سخنرانی محمد دبیر سیاقی، استاد ادبیات را بیتا راهوی قرائت کرد که عنوان آن اهمیت محمد معین در ادبیات فارسی و تحقیقاتی ایرانی بود. وی سپس به شرح تشکیل انجمن ایران‌شناسی در دهه بیست توسط ابراهیم‌پور داود، گلشن ابراهیمی، مصطفی مقربی، احمد افشار، منوچهر ستوده، سعید نفیسی، حسین خطیبی، نصرا... فلسفی و معین پرداخت و اضافه کرد که این انجمن با کمک انجمن زرتشتیان ایران و ارباب رسنگ گیو ریییس انجمن زرتشتیان تشکیل شد.

عبدالرحیم جعفری بنیانگذار انتشارات امیر کبیر داستان تولد لغت‌نامه دکتر معین را برای حاضران باز گفت. وی گفت: آرزو داشتم روزی لغت‌نامه‌ای مانند لاروس منتشر کنم و پس از یک تجربه ناموفق با معین آشنا می‌شوم و قراردادی تنظیم می‌کنیم. اما هرچه پیش رفتیم سنگینی کار بیشتر احساس می‌شد و کتابی که قرار بود در دو جلد منتشر شود به ۶ جلد رسید.پس از گذشت بیش از چهل و چند سال از نخستین انتشار لغت‌نامه معین، هنوز عبدالرحیم جعفری عاشقانه درباره شکل‌گیری لغت‌نامه معین سخن می‌گفت و افسوس می‌خورد که وی آنقدر زنده نماند تا کار تکمیل شده را ببیند.

مهدخت معین دختر معین سخنان خود را با یکی از اشعار پدر آغاز کرد و درباره مرگ او توضیح داد. وی گفت: دکتر معین ظاهرا پس از بازگشت از سمیناری در ترکیه، با کسری خواب شدید به دانشکده می‌رود و پس از بحث سیاسی با یکی از دانشجویان بیهوش می‌شود.وی ادامه داد: چند روز پس از انتقال به بیمارستان پزشک معالج تصمیم به گرفتن عکس رنگی از مغز می‌گیرد و دکتر بیهوشی به اشتباه بیمار را به بیهوشی کامل می‌فرستد. بیهوشی که به مرگ ختم شد.در این مراسم همچنین فیلمی درباره دکتر معین ساخته منوچهر مشیری پخش شد.