روزهای خوش پول اروپایی

یورو پس از سقوط به 27/1 دلار هم‌اکنون به 43/1 رسیده و به 7/1 دلار امید دارد
دنیای اقتصاد، مسعودرضا طاهری: ارزش یورو در مقابل دلار آمریکا طی یک سال گذشته نوسانات مختلفی داشته است؛ پس از رکورد بی‌سابقه تقریبا ۶/۱‌دلار به ازای هر یورو در ماه‌های آوریل و مه سال ۲۰۰۸، نرخ برابری یورو در مقابل دلار آمریکا به شدت رو به سقوط نهاد تا در پایان ماه آوریل همان سال به برابری ۲۷/۱ دست یافت.

یورو در روز‌های آغازین ماه نوامبر دوباره رو به افزایش نهاد و تا ۳۵/۱ بالا رفت و در آستانه سال ۲۰۰۹به محدوده ۳/۱ رسید. ماه فوریه مجددا تا حد ۲۷/۱ پایین آمد و از این ماه به بعد برابری یورو در مقابل دلار آمریکا با شیب ملایم، اما پیوسته‌ای رو به فزونی نهاده است. منحنی رشد این نرخ همزمان با شروع بحران مالی در آمریکا و سرایت موج سهمگین زیان‌های موسسات مالی و بانک‌ها به اروپا و شرق دور در سپتامبر ۲۰۰۸ به شدت منفی شد. طی ماه‌های اخیر پایین‌ترین برابری یورو به دلار در تاریخ ۲۲ آوریل ۲۰۰۹ (دوم اردیبهشت‌ماه امسال) در حدود ۲۹/۱ گزارش شده است. در این تاریخ نرخ یورو در بازار داخلی ۱۳۱۳‌تومان و نرخ دلار آمریکا ۱۰۱۳‌تومان بوده است. پیش‌بینی شده است که نرخ برابری یورو در مقابل دلار تا پایان سال‌جاری میلادی به حد ۷/۱ رسیده و در ماه‌های آغازین سال ۲۰۱۰ رو به کاهش نهاد که برابری ۴/۱ در ماه ژانویه آینده محتمل‌ترین نرخ مورد انتظار آن خواهد بود.در بازار ارز داخل کشور نیز طی یک سال گذشته و در پایان مهرماه ۸۷ نرخ یورو از حد رکورد ۱۴۵۶‌تومان تیرماه با ۱۲۶‌تومان سقوط قیمت به ۱۳۳۰‌تومان رسید. در واقع بحران مالی دنیا اگرچه در آمریکا شروع شد، اما در اولین مراحل باعث سقوط ۶/۸درصدی ارزش یورو در مقابل دلار پشت سبز آمریکایی شد. تا پایان اسفند ۸۷ نرخ یورو در بازار داخلی کشور ۹/۳ درصد دیگر نسبت به پایان مهرماه و ۲/۱۲درصد نسبت به رکورد ۱۴۵۶‌تومانی تیرماه همان سال ارزان شد و نرخ آن به ۱۲۷۷‌تومان رسید. پس از ورود به سال ۱۳۸۸ نرخ یورو دوباره با افزایش تقاضا و رشد برابری در مقابل دلار رو به فزونی نهاد و در پایان خردادماه امسال قیمت یورو با ۱۱۲‌تومان رشد به ۱۳۸۹‌تومان رسید و روز گذشته نرخ یورو با رسیدن به سطح ۱۴۲۷‌تومان تقریبا ۱۵۰‌تومان نسبت به نرخ پایان اسفند سال گذشته ترقی قیمت داشته است. در عوض نرخ دلار آمریکا در بازار داخلی از سال گذشته با شروع بحران مالی در این کشور روند کم نوسانی را طی کرده است. این نرخ در پایان مهرماه ۸۷ معادل ۹۹۷‌تومان، در پایان اسفند ۹۸۶‌تومان و در آغاز فعالیت دوباره بازار داخلی در نیمه فروردین‌ماه ۱۰۰۱‌تومان بوده است. در پایان خرداد ۸۸ نرخ دلار به ۹۹۳‌تومان رسید و روز گذشته تقریبا در همان محدوده ۹۹۷‌تومان عرضه شد.
علل نوسان یورو
افت‌وخیز ارزش یورو در مقابل دلار آمریکا به عنوان پرمعامله‌ترین و شاخص‌ترین زوج ارزی در بازار معاملات ارزی جهان بیش از هر چیز از بروز بحران مالی غرب تا شرق عالم تاثیر پذیرفته است. افت شدید شاخص بازار‌های مالی در اروپا و ورشکستگی و زیان بنگاه‌های مالی و صنعتی، افزایش نرخ بیکاری با شروع بحران و همچنین کاهش شدید نرخ رشد اقتصادی در کشور‌های عمده صنعتی این قاره به ویژه انگلیس، آلمان، اسپانیا، ایتالیا و فرانسه دلیل بارز افت ارزش یورو در مقابل سایر ارزهای عمده به ویژه دلار آمریکا بوده است. کاهش صادرات، پایین آوردن نرخ بهره تا حد یک درصد در بانک مرکزی اروپا نیز دلیل دیگری بر کاهش ارزش یورو بوده است. عمدتا کاهش تراز بازرگانی کشورهای اروپایی در مقابل سایر کشور‌های رقیب به ویژه ژاپن و آمریکا و همچنین چین نیز در این افت و خیز موثر بوده است. در مقابل دلار آمریکا پس از افت شدید تقاضا برای نفت و سایر کالا‌های استراتژیک در اکثر کشور‌های صنعتی همواره به عنوان ارز جذاب مورد وثوق سرمایه‌گذاران و سفته‌بازان بازار بوده است. ‌دلار آمریکا با یک دامنه اعتماد‌پذیری ملایم از آغاز بحران حتی نقش یک اهرم مقابله‌کننده با فشارهای تورمی را نیز در مقابل افت‌وخیز قیمت نفت و طلا بازی کرده و بنابر گستردگی اعتبار آن در سراسر دنیا کماکان ارز قابل‌اعتماد در جهان است. آنچنان که تقریبا ارزش تمامی دارایی‌های مالی، تجاری، مستغلات و غیره هنوز به دلار سنجیده می‌شود. از این رو هرگونه شایعاتی مبنی‌بر تضعیف و تغییر جایگاه آن حتی از سوی کشور‌های مخالف آمریکا نیز در کوتاه‌مدت و بلندمدت شعاری بیشتر نیست.
با بروز نشانه‌هایی از برون‌رفت کشور‌های صنعتی از بحران مالی به‌ویژه آلمان، ژاپن و فرانسه و همچنین اثر انتشار گزارش‌های بانک مرکزی آمریکا در اعتمادبخشی دوباره به بازار‌های مالی و بورس، دلار آمریکا همچنان کم نوسان ظاهر شده، اما ارزش یورو رو به افزایش دارد. نرخ رشد اقتصادی در آمریکا نیم درصد نسبت به پیش‌بینی کارشناسان بهبود یافته و در آلمان نیز نرخ شاخص اعتماد مصرف‌کننده به بهترین شرایط ۱۵ سال اخیر رسیده است.
اوضاع بازار طلا
طی یک سال گذشته بهای طلا در بازار‌های جهانی نیز اگرچه کم افت و خیز اما متاثر از نوسانات نرخ ارز بین ۸۰۰ تا ۹۵۰‌دلار در نوسان بوده است. در ۱۳ نوامبر ۲۰۰۸ با افت قابل‌توجه تا حد ۷۲۰‌دلار پایین آمد. در این بین در پایان فوریه ۲۰۰۹ نیز به طور مقطعی تا ۹۹۳دلار نیز رشد کرد؛ اما تقریبا در ۳ ماه گذشته در محدوده ۹۵۰‌دلار گردش داشته است.
نرخ سکه بهار آزادی در این مدت یک ساله از ۱۹۸‌هزار تومان پایان مهر ماه ۱۳۸۷ به ۲۱۶‌هزار تومان در پایان اسفند و ۲۲۱‌هزار تومان در اواخر خرداد رسید. روز گذشته نیز هر قطعه سکه بهار آزادی به ۲۲۵‌هزار تومان به خریداران عرضه شد.