راه‌آهن چین
چین چهارمین کشور دنیا از لحاظ مساحت و اولین کشور دنیا از نظر جمعیت است. این کشور با کشورهای افغانستان، بوتان، برمه، هند، قزاقستان، کره شمالی، قرقیزستان، لائوس، مغولستان، نپال، پاکستان، روسیه، تاجیکستان، ویتنام، هنگ‌کنگ و ماکائو همسایه است و همچنین دارای ۱۴۵۰۰ کیلومتر نوار ساحلی است. همچنین از نظر راه آبی، جاده‌ای و راه‌آهن به ترتیب در رتبه‌های اول، دوم و سوم دنیا قرار دارد. دارای ۸ بندر مهم دالیان، گوانگجو، نینگبو، کینگدائو، کینهانگدائو، شانگهای، شنژن و تیانجین است.<br> ناوگان دریایی- بازرگانی آن دارای بیش از ۲۰۰۰ کشتی از انواع مختلف است (سومین ناوگان دریایی جهان).
چین چهارمین کشور دنیا از لحاظ مساحت و اولین کشور دنیا از نظر جمعیت است. این کشور با کشورهای افغانستان، بوتان، برمه، هند، قزاقستان، کره شمالی، قرقیزستان، لائوس، مغولستان، نپال، پاکستان، روسیه، تاجیکستان، ویتنام، هنگ‌کنگ و ماکائو همسایه است و همچنین دارای 14500 کیلومتر نوار ساحلی است. همچنین از نظر راه آبی، جاده‌ای و راه‌آهن به ترتیب در رتبه‌های اول، دوم و سوم دنیا قرار دارد. دارای 8 بندر مهم دالیان، گوانگجو، نینگبو، کینگدائو، کینهانگدائو، شانگهای، شنژن و تیانجین است.
ناوگان دریایی- بازرگانی آن دارای بیش از ۲۰۰۰ کشتی از انواع مختلف است (سومین ناوگان دریایی جهان).
راه آهن چین با طول ۷۹۶۸۷ کیلومتر خط آهن (عرض خط در راه آهن چین سه دسته ۱۴۳۵، ۱۰۰۰ و ۷۵۰ میلی‌متر است.) به ۱۸ ناحیه از لحاظ جغرافیایی تقسیم شده که تحت نظارت وزارت راه آهن اداره می‌شود. دارای ۵۴۷۰ ایستگاه است که از این تعداد ۵۰ ایستگاه اصلی، ۲۳۶ ایستگاه درجه ۱، ۳۶۲ ایستگاه درجه ۲ و ۹۳۶ ایستگاه درجه ۳ هستند. در ۱۷۵۳ ایستگاه امکانات مسافری و در ۲۹۲۳ ایستگاه امکانات باری و ۳۹۸ ایستگاه دارای امکانات حمل کانتینری است. در سال ۲۰۰۸ ناوگان باری چین دارای ۵۸۴.۹۶۱ واگن باری بوده که در مقایسه با سال ۲۰۰۷، ۴/ ۲ درصد رشد داشته است. میزان بار جابه‌جا شده توسط این ناوگان در همان سال معادل ۳/ ۳ میلیارد تن بوده که از این مقدار معادل ۶۹/ ۶۶ میلیون تن مربوط به حمل کانتینری بوده است که در مقایسه با سال ۲۰۰۷ به مقدار ۳/ ۶ درصد کاهش داشته است. در چین سرعت قطارهای معمولی باری به دلیل محدودیت‌هایی نظیر بوژی، ترمز و کوپلر بین ۷۵ تا ۸۵ کیلومتر در ساعت است. بنابراین پروژه‌ای تعریف شده که با جایگزینی ناوگان یا قطعات این سرعت تا ۱۲۰ کیلومتر در ساعت افزایش می‌یابد که در حال انجام است. همچنین راه آهن دولتی چین با توجه به توسعه و رشد حمل بار
برای استفاده بهتر از ظرفیت‌های ریلی چندین پارامتر اساسی برای قطارهای باری تنظیم کرده که شامل موارد ذیل است:
* قطارهای باری معمولی با حداکثر ظرفیت ۴هزار تن با حداکثر سرعت ۹۰-۱۰۰km/ h
* قطارهای باری با ظرفیت بالا با حداکثر ظرفیت ۵هزار تن با حداکثر سرعت ۹۰-۱۰۰km/ h
* قطارهای باری با سرعت با حداکثر ظرفیت ۱۵۰۰ تن با سرعت حرکت ۱۲۰km/ h
* قطارهای زغال سنگ با ظرفیت بالا در خطوط معینی با حداکثر ظرفیت ۱۰ هزارتن
مطابق اعلام راه آهن دولتی چین حداکثر وزن قطار به تنهایی، در اکثر خطوط اصلی از ۳۰۰۰ به ۴۰۰۰ تن افزایش یافته است. همچنین در خطوط اصلی که قطارهای مسافری با سرعت بهره‌برداری ۱۶۰km/ h در حال عبور هستند اکثر قطارهای باری ۵۰۰۰ تنی، با حداکثر ظرفیت آن خط تردد می‌کنند.
برنامه‌های راه‌آهن چین
سیستم راه‌آهن چین با سرعت رو به گسترش است. چین در طول ۵ سال، تا سال ۲۰۰۵ حدود ۴۲ میلیارد دلار به ساخت‌وسازهای راه‌آهن خود اختصاص داده است. این ساخت‌وسازها شامل ۶هزار کیلومتر خطوط جدید، ۳هزار کیلومتر دو خطه کردن و ۵هزار کیلومتر برقی کردن بوده است. تا سال ۲۰۰۵ شبکه خطوط ریلی کشور چین به طور کلی با در نظر گرفتن خطوط مشترک‌المنافع به ۷۵هزار کیلومتر رسیده که ۲۰هزار کیلومتر آن برقی و ۲۵هزار کیلومتر آن دوخطه بوده است. از اهداف بلندمدت این کشور رسیدن به ۱۰۰ هزار کیلومتر خطوط ریلی در سال ۲۰۲۰ است. مطابق برنامه ۵ ساله یازدهم (۲۰۱۱-۲۰۰۶) قرار بوده حدود ۱۷ هزار کیلومتر به خطوط ریلی این کشور افزوده شود که حدود ۷ هزار کیلومتر آن به خطوط مسافری اختصاص داشته است. خطوط اصلی مورد استفاده از سال ۲۰۰۲ تا کنون شامل ۱۸ خط و پروژه‌های در حال ساخت خطوط اصلی در سال ۲۰۰۵ نیز شامل ۱۴ خط بوده است.
راه‌آهن هند
راه‌آهن هند (IR) یکی از بزرگ‌ترین شبکه‌های ریلی دنیا است. این کشور دارای سه نوع خط با عرض‌های مختلف است. راه‌آهن هند به ۱۶ ناحیه از لحاظ جغرافیایی تقسیم‌بندی شده است که هریک دارای یک مرکز ناحیه است. این مجموعه دارای سابقه ۱۵۰ ساله است. مالکیت آن متعلق به دولت و تحت نظارت وزارت راه‌آهن است. به‌عنوان یک سیستم حمل‌ونقل ملی به جابه‌جایی مسافر و کالا می‌پردازد و از طریق شبکه گسترده خود همواره نقش کلیدی در توسعه اقتصادی و اجتماعی هند ایفا کرده است. راه‌آهن در هند یک روش ارزان و در دسترس برای جابه‌جایی میلیون‌ها نفر مسافر و میلیون‌ها تن بار است. عمده محموله‌های جابه‌جا شده شامل سنگ‌آهن، مواد معدنی، آهن،سیمان، مواد نفتی، مواد غذایی، محموله‌های کانتینری و... است. میزان درصد سهم راه‌آهن هند در حمل مواد اصلی که طی ۷ سال گذشته جابه‌جا شده‌اند در جدول زیر مشاهده می‌شود.
در بازه زمانی ۲۰۱۱-۲۰۱۰ راه‌آهن هند روزانه ۲۱ میلیون مسافر و بالغ بر ۵۴/ ۲ میلیون تن بار را جابه‌جا کرده است. همچنین در همین سال تعداد ۱۶۶۳۸ واگن، ۵۲۷ لکوموتیو و ۳۶۶۰ نیروی آموزش‌دیده در راه‌آهن هند مشغول به کار بوده‌اند. در این دوره ۹۷۵ کیلومتر از خطوط ریلی برقی شدند، ۷۰۹ کیلومتر خط جدید ساخته شد، ۷۶۹ کیلومتر از مسیرهای یک خطه به دو خطه تبدیل شدند و ۳۴۶۵ کیلومتر از خطوط نیز بازسازی شدند. عملکرد بار نیز در این دوره به ۹۲۱ میلیون تن رسید که درآمد حاصل از آن ۶۲۵ میلیارد روپیه بود. (لازم به ذکر است حجم بار کلی که شامل بارهای بدون درآمد نیز بوده ۹۲۶ میلیون بوده است.) به‌منظور تسهیل در توسعه سریع شبکه پایانه‌های حمل‌ونقل از سرمایه‌گذاری بخش خصوصی استفاده شده است و به این وسیله ارائه خدمات به نحو گسترده‌تری انجام می‌پذیرد. بر این اساس در سال ۲۰۱۰ طرح جدیدی به نام ترمینال‌های بار خصوصی کلید خورد که با استفاده از این طرح شرکت‌های خصوصی می‌توانند در مکان‌های اختصاصی اقدام به نصب تجهیزات بارگیری و انبار کنند و جریان بارگیری را تسریع بخشند. این طرح به حمل‌ونقل کانتینری در راه‌آهن هند رونق خاصی داده است.
