حباب صندوقهای اهرمی چقدر است؟
آرش صدیقی/ تحلیلگر ارشد بازار سرمایه
صندوق سرمایهگذاری اهرمی یک نوع از صندوقهای سرمایهگذاری است که با استفاده ابزاری به نام اهرم، سعی در ایجاد بازدهی مضاعف برای سرمایهگذاری ریسکپذیرتر میکند. این نوع صندوق بر خلاف عمده صندوقهای دیگر از هر دو سازوکار مبتنی بر صدور و ابطال و قابلیت معامله در بازار (ETF) استفاده میکند. و میزان ریسک این دو نوع با هم متفاوت بوده و صندوق صدور و ابطالی دارای پرتفوی بدون ریسک و عمدتا شامل داراییهای با درآمد ثابت بوده که ریسک محدودی دارد. همچنین واحدهای مبتنی بر معامله در بازار پرتفوی پرریسکی داشته و عمده اجزای پرتفوی این صندوق نیز شامل سهام و حق تقدم است.

سازوکار بازدهی در این دو نوع صندوق نیز متفاوت است. در صندوقهای با بازدهی ثابت کم و سقف سود مشخص است و بازدهی کل صندوق تاثیری در این نوع صندوق ندارد. به طور مثال اگر قرار کف و سقف بازدهی بین ۲۵ تا ۳۰درصد باشد و صندوق کمتر از ۲۵درصد بازدهی کسب کند، سود تعلقیافته به صندوق ثابت به میزان کف صندوق خواهد بود و برعکس اگر صندوق بیشتر از ۳۰درصد بازدهی کسب کند سود این صندوقها صرفا محدود به ۳۰درصد خواهد بود. اما سود صندوقهای پرریسک معیار مشخص و ازپیشتعیینشدهای ندارد. اگر بازدهی صندوقهای ثابت کمتر از کف ۲۵درصدی باشد جبران این کمبود منابع از محل صندوقهای پرریسک جبران میشود. و اگر بازار صعودی بوده و بازدهی صندوق بیشتر از ۳۰درصد باشد، مازاد منفعت صندوق به سهامداران ممتاز تعلق میگیرد. در حال حاضر پنج صندوق اهرمی در بازار سرمایه کشور در حال معاملهاند که حدود ۲۲همت ارزش خالص داراییهای این صندوقهاست.
در این بین بیشترین اهرم متعلق به صندوق تازهوارد موج است. کمترین اهرم نیز متعلق به صندوق اهرمی کاریزماست. به لحاظ دارا بودن داراییهای غیراهرمی (نقد) صندوقهای موج و جهش بیشترین دارایی نقدینه را دارا هستند که به همین دلیل اهرمهای اسمی و واقعی تفاوت معنیداری با یکدیگر دارد. به لحاظ حباب نیز در حال حاضر صندوق اهرم با حباب ۱۷درصد بیشترین حباب را داراست و صندوق توان با حباب ۱۰درصدی کمترین حباب را دارد. صندوقهای اهرمی به طور معمول در روندهای بازار دچار تغییر حباب میشوند و همگرا با تغییرات شاخص کل حباب نیز تغییر میکند. اما در حال حاضر حباب اکثر صندوقهای اهرمی در بیشترین میزان خود قرار دارد. صندوقهای اهرمی ابزاری نوین برای استفاده از سرمایهگذاران برای تجربه یک سرمایهگذاری پرریسک هستند که میتوان با پذیرش ریسک بیشتری به شرط پیشبینی درست بازار، بیشترین بازدهی را نیز دریافت کنند. در میان صندوقها، اهرم صندوق موج در پی رشد بسیار زیاد اخیرا کاهش یافته است ولی اهرم صندوقها دارای ثبات نسبی بوده است. اما حباب صندوقها رشد محسوسی داشته است که یک ریسک مهم برای این نوع صندوقهاست.