درآمد موسسات حسابرسی بین‌المللی

غلامحسین دوانی*
مجله بین‌المللی حسابداری (IAB) شماره ۵۰۱ مورخ ژانویه ۲۰۱۲، درآمد ۲۲ موسسه حسابرسی بزرگ جهان و ۲۲ شبکه (Network) حسابرسی جهانی در سال ۲۰۱۱ را منتشر کرده است. در گزارش یادشده درآمد موسسه حسابرسی پرایس واترهاوس کوپرز به عنوان بزرگ‌ترین موسسه حسابرسی جهان معادل ۱/۲۹ میلیارد دلار و درآمد کوچک‌ترین موسسه حسابرسی ۶/۲ میلیون دلار اعلام شده است. نمایه شماره (۱) درآمد ده موسسه حسابرسی بین‌المللی در سال ۲۰۱۱ را نمایش می‌دهد.

جمع درآمد یکصد موسسه برتر حسابرسی جهان در سال ۲۰۱۱ معادل ۷/۱۳۶ میلیارد دلار بوده که ۴۰ درصد آن متعلق به آمریکای شمالی (آمریکا + کانادا)، ۴۳ درصد اروپا، ۱۲ درصد آسیای آرام و دو درصد متعلق به خاورمیانه و شمال آفریقا بوده است.
گزارش یادشده حکایت دارد که ۶۶ درصد بازار جهانی حسابرسی متعلق به چهار موسسه برتر موسوم به Big Four = PWC۱۹درصد، ۱۸= Deloitteدرصد، = E&Y ۱۵درصد و ۱۴درصد = KPMG) بوده و سایر موسسات ۳۴ درصد بازار را در اختیار دارند. نمایه شماره (۳) ترکیب درآمدی ده موسسه بزرگ را نشان می‌دهد.
همچنین طی سال ۲۰۱۱ تعداد ۱.۱۲۵.۰۰۰ نفر در این حرفه مشغول کار بوده‌اند که موسسه حسابرسی دیلویت با دارا بودن ۱۸۰.۰۶۵نفر دارای بیشترین تعداد پرسنل شامل حسابرس شریک، ۹.۶۷۳ نفر، پرسنل حرفه‌ای (۱۳۸.۷۹۰ نفر)، کادر اداری (۳۳.۱۰۳ نفر) بوده است. برخلاف گرایش صاحبکاران ایرانی در مورد کاهش حق‌الزحمه حسابرسی، این گزارش رشد قابل ملاحظه حق‌الزحمه حسابرسی در جهان را نمایش می‌دهد. تجزیه و تحلیل گزارش یادشده درآمد به ازای هر شریک و درآمد به ازای هر یک از کارکنان حرفه‌‌ای در چهار موسسه برتر جهان را به شرح نمایه شماره (۴) نشان می‌دهد.
بررسی نمایه ذیل نشان می‌دهد که حجم فعالیت حرفه‌ای براساس نمایه شماره (۵) که در سال ۲۰۰۳ معادل ۶۳ میلیارد دلار بوده طی یک دوره ده‌ساله به ۱۵۶ میلیارد دلار رسیده که این افزایش باوجود سقوط بازارهای جهانی و به‌دلیل نیاز هر چه بیشتر به خدمات اعتباربخشی و اعتمادگستری صورت گرفته است.
جمع‌بندی آنکه جهان حرفه حسابرسی با بیش از ۵/۱ میلیون نفر شاغل حرفه‌ای توانسته است جایگاه رفیعی را در تجارت جهانی کسب کند که این جایگاه باید در ایران هم با درایت و مسوولیت‌ اجتماعی و ارائه خدمات مطلوب و ارزشمند کسب شود.
* عضو انجمن حسابداران خبره آمریکا
عضو انجمن حسابداران خبره ایران