کاهش قیمت فرآورده‌های نفتی

مهدیه علوی - غلامعلی رحیمی *
قیمت بنزین (Rbob) در بورس نیویورک (آتی‌های ماه اول)، طی هفته منتهی به ۱۶ آوریل ۲۰۱۰ از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از حدود ۲۹۵/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱۲ آوریل، به دلیل افزایش تقاضای بنزین، به بیش از ۳۳۲/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱۴ آوریل افزایش یافت، ولی مجددا به دلیل انتشار اخبار منفی از اقتصاد آمریکا (کاهش اعتماد مصرف‌کنندگان، افزایش تعداد افراد جویای کار و ...) و همچنین به تبعیت از افت قیمت‌های نفت خام در بازارهای جهانی، تا سطح ۲۷۷/۲ دلار به ازای هر گالن کاهش یافت.

قیمت سوخت حرارتی نیز در بورس نایمکس از چنین روندی برخوردار بوده و طی دوره ۱۶-۱۲ آوریل ۲۰۱۰، ابتدا از حدود ۲۱۸/۲ دلار به ازای هر گالن تا بیش از ۲۵۲/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱۵ آوریل افزایش یافت، ولی مجددا در ادامه به دلیل کاهش تقاضای سوخت حرارتی و نیز افزایش سطح ذخایر فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا طی هفته منتهی به ۹ آوریل ۲۰۱۰، تا حدود ۲۱۶/۲ دلار به ازای هر گالن کاهش یافت.

بر اساس آمار اداره اطلاعات انرژی آمریکا، سطح ذخایر بنزین آمریکا طی هفته منتهی به ۹ آوریل ۲۰۱۰ به میزان ۱/۱ میلیون بشکه نسبت به هفته قبل از آن کاهش یافته و به سطح ۳/۲۲۱ میلیون بشکه رسیده است که معادل ۸/۴ میلیون بشکه بیشتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۱۰ آوریل ۲۰۰۹ است. در این میان سطح ذخایر بنزین معمولی (Conventional) به میزان ۹۰۰ هزار بشکه کاهش یافته، در حالی که سطح ذخایر بنزین با فرمولاسیون جدید (Reformulated) معادل ۱۰۰ هزار بشکه افزایش یافته است. میزان ذخایر افزودنی‌های بنزین نیز به میزان ۳۰۰ هزار بشکه کاهش یافته است. میزان کل ذخایر بر حسب روز نیز نسبت به هفته قبل معادل ۵/۰ روز کاهش یافته و در سطح ۲/۲۴ روز قرار گرفته است و به میزان ۳/۰ روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل است.
بر این اساس متوسط قیمت خرده‌فروشی بنزین در بازار آمریکا از حدود ۶/۲۸۲ سنت به ازای هر گالن در تاریخ ۵ آوریل ۲۰۱۰ به بیش از ۸/۲۸۵ سنت به ازای هر گالن در تاریخ ۱۲ آوریل افزایش یافته است. در این میان قیمت خرده فروشی بنزین معمولی و بنزین تغییر فرمول یافته (با فرمولاسیون جدید) به ترتیب در سطوح ۹/۲۸۲ و ۷/۲۹۱ سنت به ازای هر گالن قرار گرفته است که در مقایسه با هفته قبل از آن به ترتیب در حدود ۴/۳ و ۶/۲ سنت به ازای هر گالن افزایش نشان می‌دهد.

میزان تولید بنزین آمریکا طی دوره ۲ آوریل۲۰۱۰ الی ۹ آوریل ۲۰۱۰ به میزان ۱۵۶ هزار بشکه در روز افزایش یافته و در سطح ۲۴۸/۹ میلیون بشکه در روز قرار گرفته است و معادل ۳۳۵ هزار بشکه در روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۱۰ آوریل ۲۰۰۹ می‌باشد. در همین زمان میزان واردات بنزین آمریکا از ۷۵۶ هزار بشکه در روز به ۵۷۱ هزار بشکه در روز (معادل ۱۸۵ هزار بشکه در روز) کاهش یافته است که به میزان ۵۰۳ هزار بشکه در روز کمتر از میزان مشابه سال قبل است.
سطح تقاضای بنزین آمریکا طی همین دوره به میزان ۲۴۹ هزار بشکه در روز افزایش داشته و به سطح ۳۲۵/۹ میلیون بشکه در روز رسیده است که به میزان ۳۸۱ هزار بشکه در روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل است.

از سوی دیگر، میزان ذخایر فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا طی هفته منتهی به ۹ آوریل ۲۰۱۰ به میزان ۱/۱ میلیون بشکه نسبت به هفته قبل از آن افزایش یافته و در سطح ۸/۱۴۶ میلیون بشکه قرار دارد. این ذخایر به میزان ۲/۷ میلیون بشکه بیشتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۱۰ آوریل ۲۰۰۹ است. در این میان سطح ذخایر فرآورده‌های میان تقطیر با محتوای سولفور ppm ۱۵ و کمتر، بین ppm ۱۵ الی ppm۵۰۰ و بیشتر از ppm ۵۰۰ به ترتیب به میزان ۱۰۰ هزار بشکه، ۵۰۰ هزار بشکه و ۵۰۰ هزار بشکه افزایش یافته و در سطوح ۶/۸۹، ۴/۱۴ و ۸/۴۲ میلیون بشکه قرار گرفته است. میزان کل ذخایر بر حسب روز نیز نسبت به هفته قبل معادل ۸/۰ روز افزایش یافته و در سطح ۴۰ روز قرار گرفته است و به میزان ۸/۳ روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل است.
میزان تولید فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا طی دوره ۲ آوریل۲۰۱۰ الی ۹ آوریل ۲۰۱۰ به میزان ۸۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته و در سطح ۹۶۲/۳ میلیون بشکه در روز قرار گرفته است و معادل ۱۱ هزار بشکه در روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۱۰ آوریل ۲۰۰۹ است.
در این میان میزان تولید فرآورده‌های میان تقطیر با محتوای سولفور ppm ۱۵ و کمتر، معادل ۶۲ هزار بشکه در روز افزایش یافته و در سطح ۲۵۷/۳ میلیون بشکه در روز قرار گرفته است. از سوی دیگر، تولید فرآورده‌های میان تقطیر با محتوای سولفور ppm ۱۵ الی ppm۵۰۰ و بیشتر از ppm ۵۰۰ به ترتیب به میزان ۹۲ و ۵۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته و در سطوح ۳۲۶ و ۳۷۹ هزار بشکه در روز قرار گرفته است. در همین زمان میزان واردات فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا از ۱۵۳ هزار بشکه در روز به ۱۸۴ هزار بشکه در روز (معادل ۳۱ هزار بشکه در روز) افزایش یافته که به میزان ۴۰ هزار بشکه در روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل است.

تقاضای فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا طی همین دوره به میزان ۵۴ هزار بشکه در روز کاهش داشته و به سطح ۵۸۳/۳ میلیون بشکه در روز رسیده است که به میزان ۱۸۶ هزار بشکه در روز کمتر از میزان مشابه سال قبل است.
بر اساس آمار اداره اطلاعات انرژی آمریکا، سطح ذخایر پروپان آمریکا طی هفته منتهی به ۹ آوریل ۲۰۱۰ به میزان ۰۷۱/۱ میلیون بشکه نسبت به هفته قبل از آن افزایش یافته و به سطح ۱۱/۲۹ میلیون بشکه رسیده که معادل ۷۱۶/۱۱ میلیون بشکه کمتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۱۰ آوریل ۲۰۰۹ است. میزان این ذخایر بر حسب روز نیز نسبت به هفته قبل معادل ۸/۱ روز افزایش یافته و در سطح ۶/۲۸ روز قرار گرفته است و به میزان ۳/۱۰ روز کمتر از میزان مشابه سال قبل است.
میزان تولید پروپان آمریکا طی دوره
۲ آوریل۲۰۱۰ الی ۹ آوریل ۲۰۱۰ به میزان ۵۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته و در سطح ۰۹۸/۱ میلیون بشکه در روز قرار گرفته است و معادل ۱۱۰ هزار بشکه در روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۱۰ آوریل ۲۰۰۹ است. در همین زمان میزان واردات پروپان آمریکا از ۲۶۸ هزار بشکه در روز به ۱۱۱ هزار بشکه در روز (معادل ۱۵۷ هزار بشکه در روز) کاهش یافته است که به میزان هزار بشکه در روز کمتر از میزان مشابه سال قبل است. سطح تقاضای پروپان آمریکا طی همین دوره به میزان ۱۴ هزار بشکه در روز کاهش داشته و به سطح ۹۷۰ هزار بشکه در روز رسیده است که به میزان ۷۳ هزار بشکه در روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل است.
مقایسه متوسط قیمت فرآورده‌های نفتی در بازارهای جهانی
میانگین بهای هر تن بنزین سوپر بدون سرب در بازار خلیج فارس با ۱۳ دلار و ۴۲ سنت کاهش نسبت به هفته قبل (۷ آوریل۲۰۱۰)، طی روز ۱۳ آوریل ۲۰۱۰ در سطح ۷۸۶ دلار و ۴۷ سنت قرار گرفت. بر اساس آمارهای امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران، هر تن بنزین سوپر بدون سرب در بازارهای مدیترانه ۷۶۹ دلار، شمال اروپا ۷۷۴ دلار، آمریکا ۸۴۱ دلار و ۸۱ سنت، ژاپن ۸۱۷ دلار و ۵۲ سنت و سنگاپور ۸۰۴ دلار و ۵۳ سنت معامله شده است. میانگین بهای هر تن سوخت جت نیز در بازار خلیج‌فارس با ۹ دلار و ۹۲ سنت کاهش نسبت به هفته قبل، طی روز ۱۳ آوریل ۲۰۱۰ در سطح ۷۳۹ دلار و ۴۴ سنت قرار گرفت. هر تن سوخت جت در بازارهای مدیترانه ۷۳۳ دلار و ۷۵ سنت، شمال اروپا ۷۴۱ دلار و ۲۵ سنت، آمریکا ۷۵۳ دلار و ۲۸ سنت، ژاپن ۷۶۵ دلار و ۹۲ سنت و سنگاپور ۷۵۴ دلار و ۴۸ سنت معامله شده است.
میانگین بهای هر تن نفت گاز در بازار خلیج فارس با ۱۰ دلار و ۷۳ سنت کاهش نسبت به هفته قبل (۷ آوریل۲۰۱۰)، طی روز ۱۳ آوریل ۲۰۱۰ در سطح ۶۸۷ دلار و ۱۱ سنت قرار گرفت. هر تن نفت گاز در بازارهای مدیترانه ۶۹۰ دلار و ۷۵ سنت، شمال اروپا ۶۸۶ دلار، آمریکا ۶۸۲ دلار و ۹۷ سنت، ژاپن ۷۱۳ دلار و ۱۹ سنت و سنگاپور ۷۰۱ دلار و ۹۴ سنت معامله شده است. بر اساس آمارهای امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران، میانگین بهای هر تن نفت کوره در بازار خلیج فارس با ۷ دلار و ۷۰ سنت افزایش نسبت به هفته قبل، طی روز ۱۳ آوریل ۲۰۱۰ در سطح ۴۷۵ دلار و ۳ سنت قرار گرفت. هر تن نفت کوره در بازارهای مدیترانه ۴۸۶ دلار و ۷۵ سنت، شمال اروپا ۴۸۰ دلار و ۷۵ سنت، آمریکا ۴۶۸ دلار و ۱۶ سنت، ژاپن ۴۹۸ دلار و ۷۱ سنت و سنگاپور ۴۸۷ دلار و ۷۵ سنت معامله شده است.
میانگین بهای هر تن پروپان و بوتان نیز در بازار خلیج فارس به ترتیب با ۱۱ دلار و ۶ دلار کاهش نسبت به هفته قبل (۷ آوریل۲۰۱۰)، طی روز ۱۳ آوریل ۲۰۱۰ در سطوح ۶۸۶ دلار و ۵۰ سنت و ۶۸۱ دلار و ۵۰ سنت قرار گرفتند.
کاهش واردات بنزین عربستان در ماه آوریل: به گزارش شانا، به عقیده معامله‌گران انتظار می‌رود واردات بنزین عربستان در ماه آوریل ۲۰۱۰ نسبت به ماه مارس به میزان ۲۰ درصد کاهش یابد. بر این اساس انتظار می‌رود عربستان سعودی برای ماه جاری میلادی روزانه حدود ۱۵۲/۶۸ هزار بشکه بنزین از بازارهای تک محموله خریداری کند، در حالی که این رقم در ماه مارس ۸۲ هزار بشکه در روز بود. از نیمه ماه مارس ۲۰۱۰ پالایشگاه ینبع با ظرفیت تولید روزانه ۴۰۰ هزار بشکه، برای مدت ۴۵ روز به منظور انجام عملیات تعمیر و نگهداری تعطیل شد. ینبع سومین پالایشگاه بزرگ عربستان سعودی و صادرکننده عمده بنزین، گازوئیل و نفت کوره به شمار می‌آید.
چنانچه پالایشگاه ینبع عربستان دوباره وارد مدار تولید شود، می‌توان شاهد کاهش واردات بنزین بود. همچنین معامله گران اعلام نموده اند با اتمام زمان عملیات تعمیر و نگهداری پالایشگاه‌ها در عربستان، واردات بنزین این کشور در سطوح بین ۵۱ تا ۶۸ هزار بشکه در روز تثبیت می‌شود.
افزایش حجم پالایش نفت خام چین در ماه آوریل ۲۰۱۰: با بهبود شرایط اقتصادی کشور چین، دومین مصرف‌کننده انرژی جهان و افزایش تقاضای نفت، این کشور بزرگ آسیایی در ماه مارس ۲۰۱۰ همچنان به عنوان یک وارد‌کننده خالص نفت خام باقی ماند. بر پایه آمارهای اولیه اداره گمرک چین، خالص واردات نفت خام چین در ماه مارس ۲۰۱۰ به ۸/۲۰ میلیون تن رسید. با توجه به بهبود شرایط اقتصادی و به دنبال آن افزایش سطح تقاضای نفت، انتظار می‌رود واردات نفت خام این کشور به رکوردهای جدیدی دست یابد. همچنین به عقیده تحلیلگران نفتی چین، انتظار می‌رود در پی افزایش تقاضای سوخت در فصل کشاورزی و بهبود شرایط اقتصادی، حجم پالایش نفت خام چین در ماه آوریل ۲۰۱۰ به رکورد جدیدی دست یابد. بر پایه این گزارش، واردات فرآورده‌های نفتی چین از جمله بنزین و گازوئیل در ماه مارس ۲۰۱۰ به ۲۲/۳ میلیون تن رسید؛ در حالی که مجموع صادرات فرآورده‌های نفتی این کشور در ماه مارس در حدود ۶۴/۲ میلیون تن بود.
*کارشناسان بازار انرژی