آفریقا؛ آوردگاه اقتصادی جدید عربستان

تا همین چند سال پیش، بسیاری با نگاه‌های خودبرتربینانه، اعراب را «سوسمارخور» می‌نامیدند، اما همین اعراب امروز به جایی رسیده‌اند که با قدرت‌های بزرگ جهان مغازله می‌کنند. براساس برنامه «چشم‌انداز ۲۰۳۰» که از سوی ولیعهد عربستان در سال ۲۰۱۶ طرح‌ریزی شد، قرار است عربستان در سال ۲۰۳۰ از اقتصاد تک‌محصولی نفت رهایی یابد. در راستای این طرح، برنامه ساخت یک شهر فوق مدرن به نام «نئوم» با هزینه ۵۰۰میلیارد دلاری کلید خورد. افزون بر این، عربستان «تمام» درآمدهای کلان نفتی را خرج بوروکراسی اداری و دادن یارانه نمی‌کند، بلکه از آن در راستای سرمایه‌گذاری و سودآوری استفاده می‌کند. چنین است که «صندوق سرمایه‌گذاری دولتی» (PIF) عربستان ثروت ۷۰۰میلیارد دلاری دارد. در حقیقت، سرریز اقتصادی عربستان است که باعث می‌شود این کشور به عرض‌اندام در تحولات سیاسی، اقتصادی و ژئوپلیتیک جهانی بپردازد.

اما در اجلاس سران آفریقا-عربستان چه اتفاقاتی روی داد؟ در این اجلاس عربستان جمعیت ۷۵۰میلیون نفری آفریقا را هدف گرفته است؛ به این معنا که تا پایان دهه قرار است ۲۵میلیارد دلار در این قاره سرمایه‌گذاری کند؛ از انرژی پاک و مبارزه با تروریسم گرفته تا واکنش به تغییرات آب‌وهوا و تامین مالی ارزان‌تر پروژه‌ها. آفریقا اکنون محل رقابت قدرت‌های جهانی (مانند چین و روسیه) و منطقه‌ای (مانند ترکیه و امارات) است، اما عربستان برای عقب نماندن از قافله و افزودن بر سبد روابط سیاسی و اقتصادی خود با دنیا، می‌کوشد جای پایی برای خود در این قاره باز کند. در این اجلاس همچنین قرار شد تعداد سفارتخانه‌های عربستان در آفریقا از ۲۷سفارتخانه به بیش از ۴۰سفارتخانه برسد. پادشاهی عربستان قرار است بیش از ۴۰۰پروژه را در آفریقا مورد حمایت قرار دهد. دولت سعودی با علم به اینکه سوخت‌های فسیلی «ابدی» نیستند می‌کوشد اقتصاد خود را به‌سرعت متنوع سازد. هدف از سرمایه‌گذاری در آفریقا هم همین است؛ تنوع بخشیدن به اقتصاد عربستان به دور از نفت در عین افزایش گسترش قدرت سیاسی در سطح جهانی.