تلاطم در قلب تجارت
بهاره چراغی : بازار جایی است که عرضه و تقاضا را متعادل میکند تا بیشترین منافع برای جمع تامین شود؛ اما با دخالت دولت این تعادل و رویه برهم میخورد. در واقع، بازار مستقل از دولت، بهترین کارکرد خود را خواهد داشت و دخالت دولت این منافع را از بین خواهد برد. تنشهای ژئوپلیتیک نمونهای از این مداخلههاست که در نهایت با تهدید امنیت ملی مزایای مشترک اقتصادی را به خطر میاندازد. در همین راستا صندوق بینالمللی پول در آخرین چشمانداز اقتصادی منطقهای خود به این موضوع پرداخته و برای آسیا و اقیانوسیه از علائم انحلال پیوندهای تجاری جهانی پرده برداشته است.
بنا بر گزارش صندوق بینالمللی پول، شوک معمولی به عدماطمینان سیاست تجاری، مانند افزایش تنشهای آمریکا و چین در سال ۲۰۱۸ پتانسیل کاهش سرمایهگذاری تولید را داشت؛ اما کرونا هم روی این مصیبتها سوار شد و بهویژه در کشورهای آسیایی بحران اقتصادی ایجاد کرد. اما از دیدگاه این سازمان بینالمللی، بحران بزرگ میتواند تکهتکه شدن زنجیره تامین جهانی و ایجاد بلوکهای تجاری باشد؛ بهخصوص اگر این چندپارگی در آسیا رخ دهد. مثالی از تکهتکه شدن، قطع تجارت انرژی و فناوری بین بلوکهای تجاری است، همچنین موانع غیرتعرفهای که شبیه دوران جنگ سرد شده است. حال پرسش این است که با توجه به هشدارهای صندوق بینالمللی پول نسبت به تکهتکه شدن تجارت کشورهای آسیایی، آینده تجارت ایران در میان نااطمینانیها، چه نااطمینانیهای اقتصادی مانند شتاب نرخ تورم، تغییرات اقلیم و بحران آب و نوسانات نرخ ارز و چه نااطمینانیهای نشاتگرفته از بحرانهای خارجی، چه خواهد بود؟