بحران در صنعت برق
بهاره چراغی : خاموشیهای گسترده در تهران و هفت استان کشور که در روز ۲۳ دیماه امسال حادث شد، متهمان بسیاری دارد. افت تولید گاز از میادین پارس جنوبی، استفاده زیاد از برق برای تولید بیتکوین و افزایش مصرف گاز در بخش خانگی بهعنوان مهمترین دلایل خاموشیها مطرح شدهاند. اما کاهش عرضه گاز به نیروگاهها بهدلیل آغاز فصل سرما و افزایش مصرف گاز مهمترین دلیلی است که بسیاری از تحلیلگران و فعالان صنعت برق و گاز، آن را مرتبط با وقوع خاموشیها میدانند. رمزگشایی از جعبه سیاه خاموشیهای زمستانه علاوه بر اینکه ثابت میکند کمبود سوخت در نیروگاهها متهم اصلی است، این نکته را یادآور میشود که یکی از مهمترین راهکارهای پیشرو برای جلوگیری از تکرار خاموشیها، تغییر رویکرد و اتخاذ یک سیاست واحد انرژی در حوزه گاز و برق است.
البته به گفته تحلیلگران صنعت برق، قطعا نمیتوان چنین سیاستی را در قالب یک اقدام کوتاهمدت و در بطن بیثباتیهای اقتصاد کشور پیاده کرد. در این میان مدیریت نوسانات تقاضا در مقاطع مختلف زمانی با سرمایهگذاریهای بزرگ، نه تنها به رفع مشکل کمکی نمیکند، بلکه درنهایت به افزایش قیمت تمامشده آن کالا نیز منجر میشود. بنابراین به گواه کارشناسان و صاحبنظران، تدوین سیاستهای میانمدت و ریشهای برای همگامسازی ظرفیتهای برق و گاز کشور میتواند تا حدی تعادل را به این صنایع بازگرداند.
«باشگاه اقتصاددانان» امروز به رمزگشایی جعبه سیاه خاموشیها پرداخته است. در این پرونده از تحلیلگران و صاحبان صنعت برق پرسیده شده است که کدام عوامل در قطعیهای برق کشور اثرات ملموستری داشتهاند؟ آیا استخراج رمزارزها دایره خاموشیها را گستردهتر کرده است ؟ صادرات برق به کشورهای همسایه و کاهش تزریق سوخت جایگزین گاز در نیروگاهها، یعنی مازوت و گازوئیل از دیگر عواملی است که درخصوص آن صحبت میشود. با این حال عموم تحلیلگران، سیاستهای موازی در بخش گازرسانی و برقرسانی را متهم اصلی خاموشیها در کشور میدانند.